Anatomie 2: urinair stelsel
Het urinaire stelsel:
Functies:
- Excretie: verwijdering van organische afvalstoffen uit lichaamsvloeistoffen
- Eliminatie: de lozing van die organische afvalstoffen naar buiten
- Homeostatische regeling: regeling van volume en concentratie opgeloste stoffen in
bloedplasma
Homeostatische functie:
Nodig om samenstelling bloed binnen grenzen te houden:
- Reguleren bloedvolume en bloeddruk: door het volume water aan te passen dat
verloren gaat met de urine en door het afgeven van erytropoëtine en renine.
- Reguleren van Na, K, Chloride en andere ionenconcentraties: door regulering hoeveel
ionen verloren gaan met urine en de regulering concentratie calciumionen via
vorming van calcitriol (bevordert opname van calcium en fosfaationen).
- Bijdragen aan stabiliseren van pH: door verlies waterstofionen en bicarbonaationen
in de urine te regelen.
- Behoud van waardevolle voedingsstoffen: door te voorkomen dat waardevolle
voedingsstoffen worden uitgescheiden via urine (bv glucose en aminozuren).
Organisatie:
Functies worden vervuld door:
- Twee nieren
- Urinewegen:
Urineleiders (voert urine naar urineblaas)
Urineblaas (tijdelijke opslag urine)
Urinebuis (afvoer vanuit urineblaas naar buiten toe)
Mictie= het proces van lozen van urine (door urineblaas + urinebuizen -> via contracties van
blaas door urinebuizen naar buiten geduwd)
De nieren:
Bevinden zich bilateraal van de wervelkolom -> linker nier hoger dan rechter nier
, Beschermd door:
- Valse ribben
- Spieren dorsale lichaamswand
- Bekleding buikholte
Op hun plaats gehouden door:
- Buikvlies
- Aangrenzende organen
- Bindweefsels
Positie nieren heet retroperitoneaal-> omdat ze achter het buikvlies (peritoneum) liggen.
Nierkapsel:
- Dicht vezelig kapsel verpakt in vetweefsel
Elke nier is bedekt en verbonden met omgevende weefsels door het nierkapsel
Zorgt dat nierfunctie niet wordt verstoord door schokken en plotse bewegingen
Uitwendige anatomie:
Rood/bruin boonvormig (zoals bonen in chili)
Nierpoort:
Plaats waar ureter en nierader uittreden en waar nierslagader en nierzenuw binnentreden
Nierkapsel:
Bedekt nier oppervlak en omgeeft renale sinus (interne holte)
Cortex (nierschors):
Buitenste laag
medulla (niermerg):
Binnenste laag -> bevat nierpiramiden -> uiteinde van elke nier piramide (nierpapil) steekt
uit in de renale sinus
Nierpiramiden:
In nierpiramide en delen nierschors wordt de urine gevormd. Urine in nierpapil wordt
afgevoerd naar komvormige holte = calix minor.
Vier of vijf calices minores = calices majores
Calices minores + majores = nierbekken
Nierbekken:
Vormt verbinding met ureters en de verbinding naar de urineblaas -> urine loopt via de
ureters van de nier naar de blaas.
Het urinaire stelsel:
Functies:
- Excretie: verwijdering van organische afvalstoffen uit lichaamsvloeistoffen
- Eliminatie: de lozing van die organische afvalstoffen naar buiten
- Homeostatische regeling: regeling van volume en concentratie opgeloste stoffen in
bloedplasma
Homeostatische functie:
Nodig om samenstelling bloed binnen grenzen te houden:
- Reguleren bloedvolume en bloeddruk: door het volume water aan te passen dat
verloren gaat met de urine en door het afgeven van erytropoëtine en renine.
- Reguleren van Na, K, Chloride en andere ionenconcentraties: door regulering hoeveel
ionen verloren gaan met urine en de regulering concentratie calciumionen via
vorming van calcitriol (bevordert opname van calcium en fosfaationen).
- Bijdragen aan stabiliseren van pH: door verlies waterstofionen en bicarbonaationen
in de urine te regelen.
- Behoud van waardevolle voedingsstoffen: door te voorkomen dat waardevolle
voedingsstoffen worden uitgescheiden via urine (bv glucose en aminozuren).
Organisatie:
Functies worden vervuld door:
- Twee nieren
- Urinewegen:
Urineleiders (voert urine naar urineblaas)
Urineblaas (tijdelijke opslag urine)
Urinebuis (afvoer vanuit urineblaas naar buiten toe)
Mictie= het proces van lozen van urine (door urineblaas + urinebuizen -> via contracties van
blaas door urinebuizen naar buiten geduwd)
De nieren:
Bevinden zich bilateraal van de wervelkolom -> linker nier hoger dan rechter nier
, Beschermd door:
- Valse ribben
- Spieren dorsale lichaamswand
- Bekleding buikholte
Op hun plaats gehouden door:
- Buikvlies
- Aangrenzende organen
- Bindweefsels
Positie nieren heet retroperitoneaal-> omdat ze achter het buikvlies (peritoneum) liggen.
Nierkapsel:
- Dicht vezelig kapsel verpakt in vetweefsel
Elke nier is bedekt en verbonden met omgevende weefsels door het nierkapsel
Zorgt dat nierfunctie niet wordt verstoord door schokken en plotse bewegingen
Uitwendige anatomie:
Rood/bruin boonvormig (zoals bonen in chili)
Nierpoort:
Plaats waar ureter en nierader uittreden en waar nierslagader en nierzenuw binnentreden
Nierkapsel:
Bedekt nier oppervlak en omgeeft renale sinus (interne holte)
Cortex (nierschors):
Buitenste laag
medulla (niermerg):
Binnenste laag -> bevat nierpiramiden -> uiteinde van elke nier piramide (nierpapil) steekt
uit in de renale sinus
Nierpiramiden:
In nierpiramide en delen nierschors wordt de urine gevormd. Urine in nierpapil wordt
afgevoerd naar komvormige holte = calix minor.
Vier of vijf calices minores = calices majores
Calices minores + majores = nierbekken
Nierbekken:
Vormt verbinding met ureters en de verbinding naar de urineblaas -> urine loopt via de
ureters van de nier naar de blaas.
