Hoorcollege 5 – Perceptie
Zintuigen
- Waarvoor hebben wij zintuigen?
o Informeren over de wereld voor het sturen van gedrag
Waarneming
- Ieder zintuigelijk proces voltrekt zich volgens dit patroon?
o 1. Fysieke stimulus: iets dat in de stoffelijke wereld gebeurt
o 2. Fysiologische respons: een zintuig is ontworpen om hier fysiologisch op te
reageren
o 3. Sensorische ervaring: private ervaring
Sensatie en perceptie
- Moraal: Zelfde sensatie, andere perceptie
- Verschil:
o Sensatie: gewaarwording van een stimulus (bijv. de hardheid van geluid)
o Perceptie: verwerken van een stimulus tot een betekenisvolle waarneming
(‘dit is een mooie klank)
Psychofysica
= bestudeert de relatie tussen fysieke stimulus eigenschappen en sensatie
- Bijvoorbeeld: Hoe hard moet een geluid zijn om dit te waarnemen
o Hoe feller moet een licht zijn om een verandering in helderheid waar te
nemen
- Detectie van stimuli en onderscheiden van stimuli
Waarnemingsdrempel
- Absolute drempels: hoe intens moeten stimuli zijn om ze te kunnen waarnemen?
o Bijv. standaard gehoortest
- Verschildrempels: hoeveel moet de intensiteit van twee stimuli verschillen om ze als
verschillend waar te nemen?
o Just noticeable difference
o Stel twee gewichten in elke hand, welk verschil merk je sneller
1. 100 gram in ene en 110 in andere
2. 1000 gram in ene en 1010 in andere
o Wet van weber: het net waarneembare verschil voor stimilusintensiteit is een
constante proportie van de intensiteit van de originele stimulus
JND = k keer M
Weberfractie keer intensiteit van originele stimulus
o Wet van Fechner: wet die verschil in waargenomen intensiteit relateert aan
verschil in fysieke intensiteit
Bijvoorbeeld: wanneer neem je geluid waar als 2x zo luid
S = k log M
o Simpel: De sensatie is evenredig met de logaritme van de prikkel
Zintuigen
- Waarvoor hebben wij zintuigen?
o Informeren over de wereld voor het sturen van gedrag
Waarneming
- Ieder zintuigelijk proces voltrekt zich volgens dit patroon?
o 1. Fysieke stimulus: iets dat in de stoffelijke wereld gebeurt
o 2. Fysiologische respons: een zintuig is ontworpen om hier fysiologisch op te
reageren
o 3. Sensorische ervaring: private ervaring
Sensatie en perceptie
- Moraal: Zelfde sensatie, andere perceptie
- Verschil:
o Sensatie: gewaarwording van een stimulus (bijv. de hardheid van geluid)
o Perceptie: verwerken van een stimulus tot een betekenisvolle waarneming
(‘dit is een mooie klank)
Psychofysica
= bestudeert de relatie tussen fysieke stimulus eigenschappen en sensatie
- Bijvoorbeeld: Hoe hard moet een geluid zijn om dit te waarnemen
o Hoe feller moet een licht zijn om een verandering in helderheid waar te
nemen
- Detectie van stimuli en onderscheiden van stimuli
Waarnemingsdrempel
- Absolute drempels: hoe intens moeten stimuli zijn om ze te kunnen waarnemen?
o Bijv. standaard gehoortest
- Verschildrempels: hoeveel moet de intensiteit van twee stimuli verschillen om ze als
verschillend waar te nemen?
o Just noticeable difference
o Stel twee gewichten in elke hand, welk verschil merk je sneller
1. 100 gram in ene en 110 in andere
2. 1000 gram in ene en 1010 in andere
o Wet van weber: het net waarneembare verschil voor stimilusintensiteit is een
constante proportie van de intensiteit van de originele stimulus
JND = k keer M
Weberfractie keer intensiteit van originele stimulus
o Wet van Fechner: wet die verschil in waargenomen intensiteit relateert aan
verschil in fysieke intensiteit
Bijvoorbeeld: wanneer neem je geluid waar als 2x zo luid
S = k log M
o Simpel: De sensatie is evenredig met de logaritme van de prikkel
