Samenvatting hoorcollege 3

Hoorcollege 3

Leren
- Definitie: ‘Ieder proces waarbij ervaring op enig moment het gedrag op enig
toekomstig moment (min of meer) structureel verandert.’

Simpelste vorm van leren?
- Habituatie: afname van de respons op een stimulus na het herhaald aanbieden van
die stimulus
- Ik zeg ‘Boe’ en je schrikt
o Als je dit 10x doet, schrik je steeds minder erg
o Waarom is dit leren?
 Je reageert anders op de situatie, voorlopig is je gedrag verandert

Leren:
- Leren voor een tentamen
- Sociaal leren
- Motorisch leren
- Perceptueel leren
- Ook: onaangepast gedrag leren
- Zie college 7

Klassiek conditioneren (leren door associatie)
- Cavia: Witje
o Hij was dol op sla, en als de koelkastdeur (klik geluid) openging begon de cavia
al te piepen
 Hij wist al dat die sla kreeg, dit is een klassiek geconditioneerde reactie
 Door de klik van de koelkast
o Uiteindelijk helemaal geen sla nodig om de cavia te
laten piepen
- Honden begonnen al te kwijlen voordat ze wat te eten kregen
o Pavlov: kwijlen is een soort reflex op een stimulus die voorafging aan het eten
van het voedsel
o Bij eten voedsel kwijlt een hond: ongeconditioneerde response (UR) op een
ongeconditioneerde stimulus (US): voedsel
o Als de US; vlees is, en je laat voordat je vlees geeft een bel gaan. Dan gaat
uiteindelijk de hond hetzelfde reageren op de bel als op het vlees; kwijlen
dus.
 Dit is een geconditioneerde respons (CR)
- Vraag: wat bedoelen we eigenlijk met de term conditioneren:
o Dit is methode om vorm te geven aan gedrag, gedrag te beïnvloeden
 Reclame etc.; Aangeboden associaties moeten je het merk doen
vergeten

, - Taste aversion therapy for alcoholics
o Geef alcohol een vies smaakje, gaan ze dan minder drinken?
o Us; vies smaakje  UR; vies
 Us; vies smaakje + CS; bier  UR; vies
 CS; bier  UR; vies
o Ze halen dus het vieze smaakje weg uiteindelijk
o Uiteindelijk daalt de alcoholconsumptie, dus het werkt
- Basisbegrippen uit de klassieke conditionerings-theorie:
o 1. Extinctie
 Geconditioneerde response dooft uit als de CS niet meer aan de US
wordt gekoppeld
o 2. Blocking
 Als een nieuwe stimulus (NS) aan een al geconditioneerde stimulus
(CS) wordt gekoppeld, resulteert de NS niet in een CR. (Dus een
nieuwe stimulus, bijvoorbeeld een lamp bij de bel doen)
o 3. Generalisatie
 Stimuli: die lijken op de CS leveren dezelfde response als op de
oorspronkelijke CS
o 4. Discriminatie
 Je kunt dieren leren onderscheid te maken tussen stimuli; bijv. wel
reageren op 600 Hz, maar niet op 400 Hz
- Wat wordt er geleerd tijdens klassiek conditioneren?
o S-R theorie: CR is een nieuwe associatie tussen CS (bel) en UR (kwijlen)
 Hier ‘denkt’ die aan kwijlen
o S-S theorie: het dier leert een associatie tussen de CS en de US
 Hier ‘denkt’ die aan vlees
- Rescorla & Wagner
o Fase 1: licht (CS) + hard geluid (US) – Freezing (UR)
o Fase 2: Habituatie (veel US zonder CS (rat went aan geluid), rat stopt met
freezing
o Fase 3: biedt een lichtje aan, wat doet de rat?
 S-R theorie: Wel freezing
 S-S theorie: Geen freezing, deze klopt!
- Regels klassiek conditioneren:
o 1. De CS moet aan de US voorafgaan
o 2. De CS moet de waarschijnlijkheid van het verschijnselen van de US
verhogen
o 3. Conditioneren werkt niet als er al een goede voorspeller is (Blocking!)
o Samengevat:
 De CS moet een goede en (min of meer) unieke voorspeller van de US
zijn.