MEDIAPROFESSIONALS EN BELEID
LES 1: INLEIDING – 12/02/2026
INHOUD & OPBOUW - ALGEMENE INFORMATIE CURSUSMATERIAAL
1. Inleiding
• Inleidende slideset (les 1)
o Tekst 1 cursus: Chapter 1 Why study media policy and regulation? (Nieminen, 2018, pp. 1- 19)
• (les 1 en 2)
2. Relatie tussen media en democratie
• Tekst 2 cursus: Chapter 10 Media and democracy: A couple walking hand and hand (Trappel & Nieminen,
2018, pp. 185-206) (les 2)
o Video EuromediApp Master Class Media and democracy (kijkopdracht, bespreking in les 3)
• Tekst 3 cursus: Chapter 4 Media governance: more than a buzzword? (Meier, 2018, pp. 55-71) (les 3)
o Video EuromediApp Master Class Digital governance (les 4)
3. Europees mediabeleid en -regulering
• Tekst 4 cursus: Chapter 7 The Europeanization of the European Media: The Incremental Cultivation of the EU
Media Policy (Papathanassopoulos, 2018, pp. 117-132) (les 4 en 5)
4. Audiovisuele sector
• Tekst 5 cursus: Chapter 2 Is content still king? Trends and challenges in the production and distribution of
television content in Europe (Raats, Steemers & Donders, 2018, pp. 21-40) (les 6)
• Tekst 6 cursus: Chapter 6 Public service media in Western Europe Today: ten countries compared (Van den
Bulck, d’Haenens & Raats, 2018, pp. 93-116) (les 7)
5. Journalistieke sector
• Tekst 7 cursus: Chapter 17 Self-employment in the news industry (Van Leuven, S. & Vandenberghe, 2023, pp.
157-165) (les 8)
• Tekst 8 cursus: Chapter 16 Innovation in journalism: How technology affects the news media, publication
formats, and the journalist profession (d'Haenens, Lo & Moore, 2022, pp. 337–354) (les 8)
• Tekst 9 cursus: Algorithmic news: Ethical implications of bias in artificial intelligence in journalism (Culver &
Minocher, 2021, pp. 328-336) (les 9)
• Tekst 10 cursus: Promoting responsible AI: A European perspective on the governance of artificial
intelligence in media and journalism. (Porlezza, 2023, pp. 370-394) (les 9) 3 afleveringen van de
documentairereeks ‘Dank dat u bij ons was’ – zie Ultra (bespreking in les 10)
o Tekst op Ultra: AI and Media (Dutkiewicz, Krack & Valcke, 2024, pp. 1-23) (les 9)
6. De Vlaamse case
• Geen lestekst (les 10)
1
,INLEIDING
DOELSTELLINGEN
• Kan de student met een kritische blik de trends binnen het medialandschap in het algemeen, en de journalistiek
in het bijzonder, in binnen- en buitenland (met een focus op de Europese context) evalueren;
• Heeft de student inzicht in de diverse rollen van professionals in het medialandschap met een focus op de
journalistieke context;
• Ziet de student mediabeleid en -regulering als resultaat van politieke en beleidsmatige keuzes die beïnvloed
worden door technologische vernieuwingen, de economische realiteit en (socio-) culturele ontwikkelingen;
• Schat de student de inbreng van het supranationale EU-niveau in mediabeleidsvraagstukken naar waarde;uyyyy
• Heeft de student inzicht in de sociale verantwoordelijkheid van media, en journalistiek in het bijzonder;
• Kan de student een genuanceerd standpunt innemen in kwesties binnen journalistieke ethiek.
OVERZICHT CURSUSMATERIAAL (ZIE OOK ULTRA > PRAKTISCHE INFO > ALGEMENE INFORMATIE OVER
CURSUSMATERIAAL)
• Cursustekst (10 teksten ingebonden) (via Acco Boekhandel)
• Aanvullend handboek Nieuws, diversiteit en democratie (via cursusdienst Politika)
o Ultra > Presentaties boek Nieuws, diversiteit en democratie
• Presentaties ten aanvulling op het boekje
• Slides en aanvullende (achtergrond)teksten (Ultra > Opbouw cursus > (per thema))
• Actualiteit over mediaprofessionals en -beleid (Ultra > Actualiteit over
mediaprofessionals en -beleid)
• Eigen notities tijdens colleges
• Beeldmateriaal
CURSUSOPBOUW: 6 THEMA’S
1) Inleiding
2) Relatie tussen media en democratie
3) Europees mediabeleid en -regulering
4) Audiovisuele sector
5) Journalistieke sector
6) De Vlaamse case
7 HOOFDSTUKKEN HB + INLEIDING & CONCLUSIE
→presentaties ter aanvulling van het boekje (gemaakt door studenten)
EVALUATIE OPO MEDIAPROFESSIONALS EN -BELEID - EXAMEN
• Schriftelijk examen met open vragen en meerkeuzevragen met giscorrectie
• Gesloten boek
OPBOUW COLLEGEREEKS
1. Inleiding
a. Inleidende slideset: situering cursus
b. Tekst 1 reader (les 1)
2
,SITUERING CURSUS
WAT HOUDT MEDIABELEID IN?
• Beeld over massamedia
• Beeld over informatie en nieuws
• Beeld over telecommunicatie (internetproviders die afhankelijk zijn van de belgische regeling, dit is federaal
geregeld)
o Hoe ervoor zorgen dat iedereen bereikbaar is, mobiel internet
• Beeld over culturele producties (documentaires)
o TV, radio, podcast → welk beleid moeten we hier voor voorzien
Vb. #legginglegs op TikTok:
➢ Slecht voor mentale gezondheid
➢ Die platformen worden niet meer beschouwd als alleen maar kanalen.
➢ Platformen moeten hun verantwoordelijkheid opnemen ook als het gaat over de
inhoud.
➢ Ze doen aan zelfregulering.
o Platform (tiktok) die # gaat verbieden, niet enkel de partijen vanboven af → Maar van
zichzelf
➢ = vorm van mediabeleid
Vb. F.C De Kampioenen:
➢ wat moet er gebeuren met inhouden die niet meer van deze tijd zijn?
➢ De VRT heeft 12 afleveringen geschrapt.
o Meegaan met de tijd en de smaakculturen van de samenleving.
o Meegaan met de veranderingen van de SL.
➢ VRT die kiest voor waarschuwingsboodschap.
Initiatieven binnen Europa
Vb. Hongarije:
➢ Een animatieserie waarbij twee vrouwen zoenden.
o Mogen kinderen dat wel zien?
➢ Leidde tot representatie van LGBTQ in de media.
➢ Hongarije besloot een leeftijdgrens in te stellen vanaf 12jr
o Nog steeds regionale verschillen aanwezig binnen Europa!
o Bij ons zou dat niet een probleem zijn
3
, The euromedia research group
➢ Mediabeleid in Europa
➢ Een boek waar je landen van de Europese unie kan bekijken hoe het daar is gesteld met ownership,
eigenaarschap over nieuwsmedia.
➢ Gekeken naar hoe geconcentreerd de media is binnen een land. Belangrijke speler binnen mediaonderzoek
➢ Zitten die allemaal in dezelfde groep? wie is de eigenaar? Hoe worden hoofdredactoren aangesteld?
FACETTEN VERANDEREND MEDIALANDSCHAP: RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
• Context van cultuur (publiek, sociale en culturele kenmerken van het publiek) en het bereik van het publiek
o Maar je bent afhankelijk van de drager waarop je boodschap wordt gebracht→de technologie is dus
belangrijk
• Technologie verandert sterk, niet alleen gedrukte krant of lineaire tv
o Nu ook nieuwe platformen
• Het is ook een economisch en industrieel gegeven
o Geld speelt altijd een rol, vaak beperkt geld beschikbaar, dus nadenken hoe te verdelen over de partijen
Vaak spanningsveld tss cultuur en economie; welk facet krijgt de
focus?
Medialandschap is een gegeven.
o Maar dat is mss te discriptief
o We zien mediabeleid eig als iets evolutief, als iets
inspelend op smaakcultuur, regelgeving, resultaten van
onderzoek waardoor het beleid word aangepast.
Deze verschillende aspecten zullen altijd aanwezig zijn
TRADITIONELE KWESTIE BINNEN MEDIABELEID
➢ Beleid over publieke omproep
o Bescherming nationale cultuur en/of taal →enige bron van informatie die beschikbaar was
o De publieke omroep (de vrt) die een aantal zaken moeten doen in tegenstelling met de vtm.
▪ Die moeten maken dat de winkel open blijft staan en dat het budget in groen blijft staan.
o De vrt heeft een andere specifieke functie (bruggenbouwer, aanjager van innovatie, …)
▪ Die publieke omroepen zien er in ieder land anders uit.
▪ Het is een typische media actor in europa.
➢ Vrije markt of regulering?
PUBLIEKE DOELSTELLINGEN VAN MEDIA EN COMMUNICATIE
➢ Kwaliteit van informatie
o Journalistiek en nieuws die kwaliteitsvolle informatie bevat
o Juiste info afleveren aan de burgers
o We willen professionals die ons het nieuws brengen en die weten waarover ze het hebben en die een
selectie maken van nieuwswaardige onderwerpen
▪ We willen ook diversiteit en dat er verschillende opinies worden gebracht en niet 1 bron met 1
soort mening
➢ Vrijheid van pers, vrijheid van meningsuiting
o Iedereen vrij om mening te uiten
o Geen hatespeech
o Er zijn wel grenzen
▪ Haat tegen bepaalde bevolkingsgroepen bijvoorbeeld is niet oke en strafbaar
➢ Gelijkheid en diversiteit
o Iedereen gelijke toegang tot media
o Diversiteit: media die we tonen een afspiegeling is van de SL
4
LES 1: INLEIDING – 12/02/2026
INHOUD & OPBOUW - ALGEMENE INFORMATIE CURSUSMATERIAAL
1. Inleiding
• Inleidende slideset (les 1)
o Tekst 1 cursus: Chapter 1 Why study media policy and regulation? (Nieminen, 2018, pp. 1- 19)
• (les 1 en 2)
2. Relatie tussen media en democratie
• Tekst 2 cursus: Chapter 10 Media and democracy: A couple walking hand and hand (Trappel & Nieminen,
2018, pp. 185-206) (les 2)
o Video EuromediApp Master Class Media and democracy (kijkopdracht, bespreking in les 3)
• Tekst 3 cursus: Chapter 4 Media governance: more than a buzzword? (Meier, 2018, pp. 55-71) (les 3)
o Video EuromediApp Master Class Digital governance (les 4)
3. Europees mediabeleid en -regulering
• Tekst 4 cursus: Chapter 7 The Europeanization of the European Media: The Incremental Cultivation of the EU
Media Policy (Papathanassopoulos, 2018, pp. 117-132) (les 4 en 5)
4. Audiovisuele sector
• Tekst 5 cursus: Chapter 2 Is content still king? Trends and challenges in the production and distribution of
television content in Europe (Raats, Steemers & Donders, 2018, pp. 21-40) (les 6)
• Tekst 6 cursus: Chapter 6 Public service media in Western Europe Today: ten countries compared (Van den
Bulck, d’Haenens & Raats, 2018, pp. 93-116) (les 7)
5. Journalistieke sector
• Tekst 7 cursus: Chapter 17 Self-employment in the news industry (Van Leuven, S. & Vandenberghe, 2023, pp.
157-165) (les 8)
• Tekst 8 cursus: Chapter 16 Innovation in journalism: How technology affects the news media, publication
formats, and the journalist profession (d'Haenens, Lo & Moore, 2022, pp. 337–354) (les 8)
• Tekst 9 cursus: Algorithmic news: Ethical implications of bias in artificial intelligence in journalism (Culver &
Minocher, 2021, pp. 328-336) (les 9)
• Tekst 10 cursus: Promoting responsible AI: A European perspective on the governance of artificial
intelligence in media and journalism. (Porlezza, 2023, pp. 370-394) (les 9) 3 afleveringen van de
documentairereeks ‘Dank dat u bij ons was’ – zie Ultra (bespreking in les 10)
o Tekst op Ultra: AI and Media (Dutkiewicz, Krack & Valcke, 2024, pp. 1-23) (les 9)
6. De Vlaamse case
• Geen lestekst (les 10)
1
,INLEIDING
DOELSTELLINGEN
• Kan de student met een kritische blik de trends binnen het medialandschap in het algemeen, en de journalistiek
in het bijzonder, in binnen- en buitenland (met een focus op de Europese context) evalueren;
• Heeft de student inzicht in de diverse rollen van professionals in het medialandschap met een focus op de
journalistieke context;
• Ziet de student mediabeleid en -regulering als resultaat van politieke en beleidsmatige keuzes die beïnvloed
worden door technologische vernieuwingen, de economische realiteit en (socio-) culturele ontwikkelingen;
• Schat de student de inbreng van het supranationale EU-niveau in mediabeleidsvraagstukken naar waarde;uyyyy
• Heeft de student inzicht in de sociale verantwoordelijkheid van media, en journalistiek in het bijzonder;
• Kan de student een genuanceerd standpunt innemen in kwesties binnen journalistieke ethiek.
OVERZICHT CURSUSMATERIAAL (ZIE OOK ULTRA > PRAKTISCHE INFO > ALGEMENE INFORMATIE OVER
CURSUSMATERIAAL)
• Cursustekst (10 teksten ingebonden) (via Acco Boekhandel)
• Aanvullend handboek Nieuws, diversiteit en democratie (via cursusdienst Politika)
o Ultra > Presentaties boek Nieuws, diversiteit en democratie
• Presentaties ten aanvulling op het boekje
• Slides en aanvullende (achtergrond)teksten (Ultra > Opbouw cursus > (per thema))
• Actualiteit over mediaprofessionals en -beleid (Ultra > Actualiteit over
mediaprofessionals en -beleid)
• Eigen notities tijdens colleges
• Beeldmateriaal
CURSUSOPBOUW: 6 THEMA’S
1) Inleiding
2) Relatie tussen media en democratie
3) Europees mediabeleid en -regulering
4) Audiovisuele sector
5) Journalistieke sector
6) De Vlaamse case
7 HOOFDSTUKKEN HB + INLEIDING & CONCLUSIE
→presentaties ter aanvulling van het boekje (gemaakt door studenten)
EVALUATIE OPO MEDIAPROFESSIONALS EN -BELEID - EXAMEN
• Schriftelijk examen met open vragen en meerkeuzevragen met giscorrectie
• Gesloten boek
OPBOUW COLLEGEREEKS
1. Inleiding
a. Inleidende slideset: situering cursus
b. Tekst 1 reader (les 1)
2
,SITUERING CURSUS
WAT HOUDT MEDIABELEID IN?
• Beeld over massamedia
• Beeld over informatie en nieuws
• Beeld over telecommunicatie (internetproviders die afhankelijk zijn van de belgische regeling, dit is federaal
geregeld)
o Hoe ervoor zorgen dat iedereen bereikbaar is, mobiel internet
• Beeld over culturele producties (documentaires)
o TV, radio, podcast → welk beleid moeten we hier voor voorzien
Vb. #legginglegs op TikTok:
➢ Slecht voor mentale gezondheid
➢ Die platformen worden niet meer beschouwd als alleen maar kanalen.
➢ Platformen moeten hun verantwoordelijkheid opnemen ook als het gaat over de
inhoud.
➢ Ze doen aan zelfregulering.
o Platform (tiktok) die # gaat verbieden, niet enkel de partijen vanboven af → Maar van
zichzelf
➢ = vorm van mediabeleid
Vb. F.C De Kampioenen:
➢ wat moet er gebeuren met inhouden die niet meer van deze tijd zijn?
➢ De VRT heeft 12 afleveringen geschrapt.
o Meegaan met de tijd en de smaakculturen van de samenleving.
o Meegaan met de veranderingen van de SL.
➢ VRT die kiest voor waarschuwingsboodschap.
Initiatieven binnen Europa
Vb. Hongarije:
➢ Een animatieserie waarbij twee vrouwen zoenden.
o Mogen kinderen dat wel zien?
➢ Leidde tot representatie van LGBTQ in de media.
➢ Hongarije besloot een leeftijdgrens in te stellen vanaf 12jr
o Nog steeds regionale verschillen aanwezig binnen Europa!
o Bij ons zou dat niet een probleem zijn
3
, The euromedia research group
➢ Mediabeleid in Europa
➢ Een boek waar je landen van de Europese unie kan bekijken hoe het daar is gesteld met ownership,
eigenaarschap over nieuwsmedia.
➢ Gekeken naar hoe geconcentreerd de media is binnen een land. Belangrijke speler binnen mediaonderzoek
➢ Zitten die allemaal in dezelfde groep? wie is de eigenaar? Hoe worden hoofdredactoren aangesteld?
FACETTEN VERANDEREND MEDIALANDSCHAP: RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
• Context van cultuur (publiek, sociale en culturele kenmerken van het publiek) en het bereik van het publiek
o Maar je bent afhankelijk van de drager waarop je boodschap wordt gebracht→de technologie is dus
belangrijk
• Technologie verandert sterk, niet alleen gedrukte krant of lineaire tv
o Nu ook nieuwe platformen
• Het is ook een economisch en industrieel gegeven
o Geld speelt altijd een rol, vaak beperkt geld beschikbaar, dus nadenken hoe te verdelen over de partijen
Vaak spanningsveld tss cultuur en economie; welk facet krijgt de
focus?
Medialandschap is een gegeven.
o Maar dat is mss te discriptief
o We zien mediabeleid eig als iets evolutief, als iets
inspelend op smaakcultuur, regelgeving, resultaten van
onderzoek waardoor het beleid word aangepast.
Deze verschillende aspecten zullen altijd aanwezig zijn
TRADITIONELE KWESTIE BINNEN MEDIABELEID
➢ Beleid over publieke omproep
o Bescherming nationale cultuur en/of taal →enige bron van informatie die beschikbaar was
o De publieke omroep (de vrt) die een aantal zaken moeten doen in tegenstelling met de vtm.
▪ Die moeten maken dat de winkel open blijft staan en dat het budget in groen blijft staan.
o De vrt heeft een andere specifieke functie (bruggenbouwer, aanjager van innovatie, …)
▪ Die publieke omroepen zien er in ieder land anders uit.
▪ Het is een typische media actor in europa.
➢ Vrije markt of regulering?
PUBLIEKE DOELSTELLINGEN VAN MEDIA EN COMMUNICATIE
➢ Kwaliteit van informatie
o Journalistiek en nieuws die kwaliteitsvolle informatie bevat
o Juiste info afleveren aan de burgers
o We willen professionals die ons het nieuws brengen en die weten waarover ze het hebben en die een
selectie maken van nieuwswaardige onderwerpen
▪ We willen ook diversiteit en dat er verschillende opinies worden gebracht en niet 1 bron met 1
soort mening
➢ Vrijheid van pers, vrijheid van meningsuiting
o Iedereen vrij om mening te uiten
o Geen hatespeech
o Er zijn wel grenzen
▪ Haat tegen bepaalde bevolkingsgroepen bijvoorbeeld is niet oke en strafbaar
➢ Gelijkheid en diversiteit
o Iedereen gelijke toegang tot media
o Diversiteit: media die we tonen een afspiegeling is van de SL
4
