spraakpathologie en taalontwikkelingsstoornissen
OPFRISSING KENNIS NSTO
VISIE OP TAALVERWERVING
inleefoefening: stel je verstaat iemand niet omdat die een andere taal spreekt
➔ ga opzoek naar dingen die je herkent (bv woorden die je herkent)
sociaal-interactionistische visie:
• aangeboren mogelijkheden als omgevingsfactoren zijn belangrijk (belangrijk voor het kind zodat
hij taal kan leren)
• belang van rijk en gevarieerd taalaanbod
• belang van sociale interacties voor leren van taal
taalverwerving: product van de vroege sociale interacties tussen kinderen en hun geliefkoosde
verzorgers
➔ natuurlijk gevolg van deze interacties, als communicatiepogingen kind worden beantwoord
➔ indien verstoring in sociale interactie➔ kans op problemen met taalverwerving
taal en communicatie:
• taal= medium om te kunnen communiceren
• communiceren: contact maken met anderen a.d.h.v. een medium
taal
• via taal een invloed gaan uitoefenen op onze omgeving
• middel om te kunnen communiceren
• functie taal:
▪ het creëren van sociale verbondenheid
▪ het uiten en begrijpen van emoties, behoeften
▪ het sturen en organiseren van het denken
▪ het verwerven van kennis en informatie
▪ her markeren van culturele identiteit
• belangrijke basis voor onze cognitieve ontwikkeling (om kennis op te doen)
• emoties uit drukken
• kan verbaal als non-verbaal zijn
• taal= Multi-dimensioneel gebeuren (hoe kinderen vlot taal kunnen leren)
persoonlijke factoren
externe factoren (omgevingsfactoren)
andere medium:
- mimiek
- gebaren
- schrift
- …
,kind gebonden (persoonlijke) factoren voor spraak- en taalontwikkeling
• aangeboren taalvermogen= taalaanleg
• belangrijke kritische periode voor taal= periode voor 6-7 jaar
→ omdat dan de hersenen dan nog heel plastisch en gevoelig zijn om taalprikkels te verwerken
en op te nemen (daarom moeten we bij taalstoornissen er vroeg bij zijn)
kind gebonden (persoonlijke) factoren voor STO: (niet loskoppelen van deze zaken
→ (beïnvloeden elkaar en bij een uitval bij één of meerdere domeinen voor taalstoornissen zorgt)
- sensomotorisch beïnvloed taal zodat hij de wereld kan ontdekken en zo leert het kind en maakt
zo koppelingen tussen wat het hoort en ziet en bij complexe motorische handelingen omdat je die
gaat sturen a.d.h.v. taal
- motoriek beïnvloed taal bij de spraakorganen en verkent zo ook de wereld door motorisch
ervaring (betekenisbeleving=> dingen ervaren voordat je de betekenis ergens aan kan linken)
- emotionele ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer het kind positief of negatief gehecht zijn aan
hun ouders of moeite heeft om zijn emoties te uiten via taal (vaak bij gedragsproblemen)
- cognitieve ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer kinderen beperkingen hebben op cognitief vlak
hebben vaak spraak of taalproblemen (bv ASS)
- sociale ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer het kind moeite heeft om zichzelf te uiten en
daardoor gaan die kinderen zich sneller isoleren
- → al deze factoren beïnvloed de taalontwikkeling maar ook omgekeerd
niet- kind gebonden (externe) factoren voor spraak- en taalontwikkeling
• taalaanbod= taal die kind vanaf zijn geboorte hoort
▪ brede omgevingstaal
▪ child directed speech (taal die rechtstreeks naar het kind aangeboden wordt+ er moet veel
tegen kinderen gesproken worden)
o motherese
o fatherese
▪ invloed culturele context
,dimensies van taal:
• taalbegrip: begrijpen van taal
▪ synoniem= passieve of receptieve taal
• taalproductie: actieve of productieve taal
▪ begrip gaat productie vooraf (eerst verstaan en dan zelf zeggen)
lexicon: verschillende woordcategorieën
metalinguïstiek: denken over je eigen en andermans taalgebruik
oefening:
, fasen in de taalontwikkeling hoe zal het kind het duidelijk maken als die een bal wil:
- 1jaar= het kind zal wijzen of ‘bal’
- 2jaar= ‘bal spelen’
- 3jaar= ‘ik wil met de bal spelen’
- 4jaar= ‘mag ik met de bal spelen’
fasen in de taalontwikkeling:
1) preverbale of voortalige fase (0-12m)
2) de vroeg talige fase (1j-2,5j)
3) de differentiatiefase (2,5j- 5j
4) de voltooiingsfase (vanaf 5j)
overzicht normale taalontwikkeling:
PRAGMATISCHE VAARDIGHEDEN
pragmatiek: geheel van regels i.v.m. taalgebruik in een sociale context
communicatieve functies
= als het een taal leert of ontwikkelt taal kan gebruiken voor
verschillende functies
expressiefunctie
= uitingen waarmee het kind zijn gevoelens uit
controlefunctie
functie van de taal waarmee je iemand anders gedrag wit beïnvloeden
representatiefunctie
= uitingen waarmee je info verkrijgt of info geeft
OPFRISSING KENNIS NSTO
VISIE OP TAALVERWERVING
inleefoefening: stel je verstaat iemand niet omdat die een andere taal spreekt
➔ ga opzoek naar dingen die je herkent (bv woorden die je herkent)
sociaal-interactionistische visie:
• aangeboren mogelijkheden als omgevingsfactoren zijn belangrijk (belangrijk voor het kind zodat
hij taal kan leren)
• belang van rijk en gevarieerd taalaanbod
• belang van sociale interacties voor leren van taal
taalverwerving: product van de vroege sociale interacties tussen kinderen en hun geliefkoosde
verzorgers
➔ natuurlijk gevolg van deze interacties, als communicatiepogingen kind worden beantwoord
➔ indien verstoring in sociale interactie➔ kans op problemen met taalverwerving
taal en communicatie:
• taal= medium om te kunnen communiceren
• communiceren: contact maken met anderen a.d.h.v. een medium
taal
• via taal een invloed gaan uitoefenen op onze omgeving
• middel om te kunnen communiceren
• functie taal:
▪ het creëren van sociale verbondenheid
▪ het uiten en begrijpen van emoties, behoeften
▪ het sturen en organiseren van het denken
▪ het verwerven van kennis en informatie
▪ her markeren van culturele identiteit
• belangrijke basis voor onze cognitieve ontwikkeling (om kennis op te doen)
• emoties uit drukken
• kan verbaal als non-verbaal zijn
• taal= Multi-dimensioneel gebeuren (hoe kinderen vlot taal kunnen leren)
persoonlijke factoren
externe factoren (omgevingsfactoren)
andere medium:
- mimiek
- gebaren
- schrift
- …
,kind gebonden (persoonlijke) factoren voor spraak- en taalontwikkeling
• aangeboren taalvermogen= taalaanleg
• belangrijke kritische periode voor taal= periode voor 6-7 jaar
→ omdat dan de hersenen dan nog heel plastisch en gevoelig zijn om taalprikkels te verwerken
en op te nemen (daarom moeten we bij taalstoornissen er vroeg bij zijn)
kind gebonden (persoonlijke) factoren voor STO: (niet loskoppelen van deze zaken
→ (beïnvloeden elkaar en bij een uitval bij één of meerdere domeinen voor taalstoornissen zorgt)
- sensomotorisch beïnvloed taal zodat hij de wereld kan ontdekken en zo leert het kind en maakt
zo koppelingen tussen wat het hoort en ziet en bij complexe motorische handelingen omdat je die
gaat sturen a.d.h.v. taal
- motoriek beïnvloed taal bij de spraakorganen en verkent zo ook de wereld door motorisch
ervaring (betekenisbeleving=> dingen ervaren voordat je de betekenis ergens aan kan linken)
- emotionele ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer het kind positief of negatief gehecht zijn aan
hun ouders of moeite heeft om zijn emoties te uiten via taal (vaak bij gedragsproblemen)
- cognitieve ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer kinderen beperkingen hebben op cognitief vlak
hebben vaak spraak of taalproblemen (bv ASS)
- sociale ontwikkeling beïnvloedt taal wanneer het kind moeite heeft om zichzelf te uiten en
daardoor gaan die kinderen zich sneller isoleren
- → al deze factoren beïnvloed de taalontwikkeling maar ook omgekeerd
niet- kind gebonden (externe) factoren voor spraak- en taalontwikkeling
• taalaanbod= taal die kind vanaf zijn geboorte hoort
▪ brede omgevingstaal
▪ child directed speech (taal die rechtstreeks naar het kind aangeboden wordt+ er moet veel
tegen kinderen gesproken worden)
o motherese
o fatherese
▪ invloed culturele context
,dimensies van taal:
• taalbegrip: begrijpen van taal
▪ synoniem= passieve of receptieve taal
• taalproductie: actieve of productieve taal
▪ begrip gaat productie vooraf (eerst verstaan en dan zelf zeggen)
lexicon: verschillende woordcategorieën
metalinguïstiek: denken over je eigen en andermans taalgebruik
oefening:
, fasen in de taalontwikkeling hoe zal het kind het duidelijk maken als die een bal wil:
- 1jaar= het kind zal wijzen of ‘bal’
- 2jaar= ‘bal spelen’
- 3jaar= ‘ik wil met de bal spelen’
- 4jaar= ‘mag ik met de bal spelen’
fasen in de taalontwikkeling:
1) preverbale of voortalige fase (0-12m)
2) de vroeg talige fase (1j-2,5j)
3) de differentiatiefase (2,5j- 5j
4) de voltooiingsfase (vanaf 5j)
overzicht normale taalontwikkeling:
PRAGMATISCHE VAARDIGHEDEN
pragmatiek: geheel van regels i.v.m. taalgebruik in een sociale context
communicatieve functies
= als het een taal leert of ontwikkelt taal kan gebruiken voor
verschillende functies
expressiefunctie
= uitingen waarmee het kind zijn gevoelens uit
controlefunctie
functie van de taal waarmee je iemand anders gedrag wit beïnvloeden
representatiefunctie
= uitingen waarmee je info verkrijgt of info geeft
