Inhoudsopgave
Introductie..................................................................................................................................................... 7
Introductie tot het fiscaal recht...................................................................................................................... 8
De staat van de Staat............................................................................................................................................8
Plaats van het fiscaal recht t.o.v. andere rechtstakken........................................................................................8
Fiscaal recht: onderdeel van het publiekrecht..................................................................................................8
Rol van het privaat recht...................................................................................................................................8
Begrip belasting....................................................................................................................................................9
Klassieke definitie (rechtsleer en rechtspraak):................................................................................................9
Onderscheid met andere inkomsten van de overheid.....................................................................................9
Wanneer ontstaat de belastingschuld?..........................................................................................................10
Functies van de belasting....................................................................................................................................10
Financiële functie............................................................................................................................................10
Andere dan louter financiële overwegingen...................................................................................................11
Internationale overwegingen..........................................................................................................................11
Overwegingen van sociale rechtvaardigheid – Herverdeling.........................................................................11
Gedragssturende functie.................................................................................................................................12
Indeling belastingen............................................................................................................................................12
In functie van de belastingheffende overheid................................................................................................12
In functie van de heffingstechniek..................................................................................................................13
In functie van de inhoud.................................................................................................................................13
Fiscale bevoegdheidsverdeling: Historisch overzicht.....................................................................................13
1830: Opstand tegen koning Willem I der Nederlanden....................................................................................13
1831: Belgische grondwet: reactie tegen centrale Nederlandse overheid.........................................................13
1/ geen belasting dan “door een wet” (parlement)........................................................................................13
2/ geen voorrechten + geen belastingvrijstellingen en –verminderingen dan “door de wet”.......................13
3/ jaarlijkse controle door het parlement.......................................................................................................14
4/ autonome belastingbevoegdheid voor gemeenten en provincies.............................................................14
Inzake taal: vrijheid van taal............................................................................................................................14
1ste staatshervorming 1970:..............................................................................................................................14
2de staatshervorming 1980-1983:......................................................................................................................15
3de staatshervorming 1988-1989:......................................................................................................................15
4de staatshervorming 1993................................................................................................................................15
5de staatshervorming 2001................................................................................................................................15
6de staatshervorming (2014)..............................................................................................................................15
Wat is de situatie vandaag?...............................................................................................................................16
Fiscale soevereiniteit................................................................................................................................... 17
Soevereiniteit van staten:...................................................................................................................................17
Fiscale soevereiniteit (belastingbevoegdheid– belastingjurisdictie)...................................................................18
Fiscale soevereiniteit - beperkingen....................................................................................................................18
Interne beperkingen........................................................................................................................................19
Dubbelbelastingverdragen..............................................................................................................................21
Europese Unie.................................................................................................................................................23
1
, WTO.................................................................................................................................................................24
OESO................................................................................................................................................................24
Andere internationale verdragen....................................................................................................................24
Fiscale soevereiniteit - conclusie.........................................................................................................................24
Welke overheid kan welke belastingen heffen?Welke overheid?..................................................................25
Onderscheid tussen de autonome en de toegewezen belastingbevoegdheid....................................................25
autonome belastingbevoegdheid...................................................................................................................25
toegewezen belastingbevoegdheid................................................................................................................25
federale overheid............................................................................................................................................26
De regionale belastingbevoegdheid................................................................................................................26
Autonome gewestelijke belastingen...............................................................................................................27
De toegewezen regionale belastingbevoegdheid...........................................................................................28
De belangrijkste ‘oneigenlijke’ gewestelijke belastingen...............................................................................28
Ontvangst Vlaamse overheid:.............................................................................................................................28
Autonome fiscale bevoegdheid van de lokale overheden..................................................................................29
Rechtspraak– zelfstudie......................................................................................................................................29
Algemene beginselen die het fiscaal recht beheersen...................................................................................31
Wat zijn beginselen van fiscaal recht?................................................................................................................31
Fiscale beginselen met grondwettelijke waarde.................................................................................................31
Fiscaal legaliteitsbeginsel................................................................................................................................31
Fiscaal eenjarigheidsbeginsel..........................................................................................................................32
Fiscaal gelijkheidsbeginsel...............................................................................................................................32
Beginselen van administratief recht, relevant voor het fiscaal recht.................................................................33
Administratief legaliteitsbeginsel....................................................................................................................33
Motiveringsverplichting..................................................................................................................................34
Rechtszekerheidsbeginsel...............................................................................................................................34
Vertrouwensbeginsel......................................................................................................................................34
Fundamentele rechten........................................................................................................................................35
Bronnen...........................................................................................................................................................35
Recht op privéleven.........................................................................................................................................35
Recht op gelijkheid en non-discriminatie........................................................................................................36
Recht op eigendom.........................................................................................................................................36
Personenbelasting....................................................................................................................................... 37
introductie...........................................................................................................................................................37
Belangrijke concepten.........................................................................................................................................37
Wie is onderworpen aan de personenbelasting?................................................................................................37
Rijksinwoner....................................................................................................................................................37
Zetel van fortuin..............................................................................................................................................38
Zelfstudie.............................................................................................................................................................39
Legaliteitsbeginsel vertrouwensbeginsel:......................................................................................................39
Recht op privéleven:.......................................................................................................................................40
Personenbelasting: wat en hoe?.........................................................................................................................42
Wat is de belastbare grondslag ?....................................................................................................................42
Hoe gebeurt de belastingberekening?............................................................................................................43
Onroerende inkomsten.......................................................................................................................................45
Wie is de personenbelasting op het onroerend inkomen verschuldigd? (art. 7-15 WIB)..............................45
Onroerende inkomsten...................................................................................................................................45
2
, Actualiteit............................................................................................................................................................53
Zelfstudie – Tegen 20 maart...............................................................................................................................53
Arresten...........................................................................................................................................................53
Berekeningen..................................................................................................................................................55
Roerende inkomsten...........................................................................................................................................56
Inleiding...........................................................................................................................................................56
Wie is belast?..................................................................................................................................................56
Bevrijdend karakter van de roerende voorheffing..........................................................................................57
Welke inkomsten zijn belast als roerende inkomsten?..................................................................................58
Beroepsinkomsten...............................................................................................................................................66
Algemeen.........................................................................................................................................................66
Winst...............................................................................................................................................................67
Abnormale of goedgunstige voordelen (art. 26 WIB).....................................................................................70
Grensoverschrijdende context: dubbelbelastingverdragen...........................................................................72
Uitgangspunten in de context van beroepsinkomsten...................................................................................72
baten...............................................................................................................................................................76
bezoldigingen..................................................................................................................................................78
Diverse inkomsten...........................................................................................................................................84
Aftrekbare bestedingen...................................................................................................................................85
Berekening van de belasting...........................................................................................................................86
Fiscale procedure......................................................................................................................................... 87
Situering..............................................................................................................................................................87
Overzicht:............................................................................................................................................................87
Aangifte en rapportering....................................................................................................................................88
Model van samenwerking en afschrikking......................................................................................................88
De aangifte......................................................................................................................................................89
Rapporteringsverplichtingen van derden.......................................................................................................91
Internationale rapportering............................................................................................................................92
Controle...............................................................................................................................................................94
Controle bij de belastingplichtige...................................................................................................................94
Controle bij derden.........................................................................................................................................96
Controle bij overheden...................................................................................................................................96
Sancties............................................................................................................................................................97
Onderzoekstermijnen......................................................................................................................................97
Bewijs..................................................................................................................................................................98
Bewijslast.........................................................................................................................................................98
Bewijsmiddelen...............................................................................................................................................98
De inkohiering...................................................................................................................................................100
De vestigingsprocedure.................................................................................................................................101
Vestigingstermijnen......................................................................................................................................103
Geschillen..........................................................................................................................................................103
Administratieve fase......................................................................................................................................103
Gerechtelijke fase..........................................................................................................................................104
Alternatieven.................................................................................................................................................105
Actualiteit..........................................................................................................................................................106
Zelfstudie...........................................................................................................................................................106
Btw - Belasting over de toegevoegde waarde............................................................................................. 108
oorsprong..........................................................................................................................................................108
Periode voor 1971.........................................................................................................................................108
3
, Vanaf 1971....................................................................................................................................................108
situering............................................................................................................................................................109
1/ Indeling in functie van de belastingheffende overheid............................................................................110
2/Indeling in functie van de heffingstechniek...............................................................................................110
Belasting over de toegevoegde waarde - stappenplan....................................................................................111
Wie is de btw-plichtige?....................................................................................................................................112
Eenieder........................................................................................................................................................112
Economische activiteit– eigen begrip in de btw...........................................................................................112
Geregeld........................................................................................................................................................112
Zelfstandig.....................................................................................................................................................112
Met of zonder winstoogmerk........................................................................................................................113
Hoofdzakelijk of aanvullend..........................................................................................................................113
Ongeacht de plaats waar de economische activiteit wordt uitgeoefend.....................................................113
Gevolgen van de kwalificatie btw-plichtige..................................................................................................113
Uitzonderingen..............................................................................................................................................113
Wat zijn de belastbare handelingen? (en waar vinden ze plaats)....................................................................115
1/Levering van goederen - Art. 10 §1 WBTW...............................................................................................115
2/Verrichting van een dienst - (art. 18 WBTW)............................................................................................117
3/Intracommunautaire verwerving...............................................................................................................118
4/ Invoer van goederen.................................................................................................................................119
Vrijstellingen.....................................................................................................................................................119
Wie moet de btw voldoen?...............................................................................................................................120
Peppol...............................................................................................................................................................120
Actualiteit..........................................................................................................................................................120
Registratierechten en erfbelasting.............................................................................................................. 121
Situering............................................................................................................................................................121
Indeling in functie van de heffingstechniek..................................................................................................121
Indeling in functie van de belastingheffende overheid................................................................................121
Registratierechten..................................................................................................................................... 124
Historisch perspectief........................................................................................................................................124
definitie / kenmerken........................................................................................................................................124
Registratierechten – aanleiding........................................................................................................................124
Nut van de registratieformaliteit......................................................................................................................125
1. Informatieverstrekkende rol.....................................................................................................................125
2. Burgerrechtelijke gevolgen.......................................................................................................................126
Registratierechten – indeling............................................................................................................................126
Verkooprecht.....................................................................................................................................................127
Belastbaar voorwerp.....................................................................................................................................127
Belastbare grondslag.....................................................................................................................................127
Tarief.............................................................................................................................................................128
Vrijstellingen..................................................................................................................................................128
Schenkbelasting................................................................................................................................................128
Belastbaar voorwerp.....................................................................................................................................128
Belastbare grondslag.....................................................................................................................................129
Tarief.............................................................................................................................................................129
Vrijstellingen..................................................................................................................................................129
4
,Successierechten........................................................................................................................................ 130
Belastbare materie............................................................................................................................................130
Aanknopingspunt successierechten..............................................................................................................131
Erfbelasting.......................................................................................................................................................131
Erfbelasting - Belastbaar voorwerp (materie)...............................................................................................131
Belastbare grondslaG successierecht............................................................................................................132
Belastbare grondslag recht van overgang.....................................................................................................133
Erfbelasting - Tarieven...................................................................................................................................134
Verminderingen.............................................................................................................................................136
Vrijstellingen..................................................................................................................................................136
Digitale economie en fiscaliteit.................................................................................................................. 137
Waarom vormt digitalisering een fiscaal probleem? → De digitale breuk......................................................137
Waarom dit vroeger werkte..........................................................................................................................137
De rol van de gebruiker.................................................................................................................................138
gevolgen voor draagvlak...............................................................................................................................138
Internationale aanknopingspunten...............................................................................................................139
Logica van de vaste inrichting.......................................................................................................................139
De denkfout...................................................................................................................................................139
Gevolgen........................................................................................................................................................139
OESO..............................................................................................................................................................140
Europese Unie...............................................................................................................................................141
Belgische digitaledienstenbelasting - Wetsvoorstel.....................................................................................142
Nieuwe invalshoek - Fysieke levering...........................................................................................................144
Slotconclusie......................................................................................................................................................145
Belastingen in de metaverse...................................................................................................................... 146
Wat is de metaverse?........................................................................................................................................146
Waarom juridisch relevant?..............................................................................................................................147
De fiscale kernvraag..........................................................................................................................................147
Staatsloosheid en private normstelling............................................................................................................147
Inkomstenbelasting in de metaverse................................................................................................................148
Inkomstenbelasting en crypto.......................................................................................................................148
De drieslag: beroepsinkomen, normaal beheer of divers inkomen.............................................................148
Mining en staking: gelijkenissen en verschillen............................................................................................149
Handel in cryptomunten en de rol van feiten...............................................................................................149
Inkomstenbelasting en NFT’s........................................................................................................................150
Auteursrechten en zelf gecreëerde NFT’s.....................................................................................................150
Btw in de metaverse.........................................................................................................................................150
Btw en crypto................................................................................................................................................150
Btw en NFT’s..................................................................................................................................................151
Schenk- en erfbelasting in de metaverse..........................................................................................................151
Schenk- en erfbelasting en digitale activa.....................................................................................................151
Erfbelasting en waardering van crypto en NFT’s..........................................................................................152
Conclusie...........................................................................................................................................................152
Vennootschapsbelasting............................................................................................................................ 154
Toepassingsgebied vennootschapsbelasting en afbakening ten aanzien van rechtspersonenbelasting.........154
Toepassingsgebied vennootschapsbelasting................................................................................................154
Inleiding tot de vennootschapsbelasting..........................................................................................................158
5
, Algemeen......................................................................................................................................................158
Van boekhoudkundig resultaat naar belastbare winst.................................................................................160
Aftrekbare kosten..........................................................................................................................................162
Definitief belaste interesten (DBI).................................................................................................................162
Meerwaardevrijstelling op aandelen............................................................................................................164
Aftrek voor innovatie-inkomsten..................................................................................................................164
Aftrek van vorige beroepsverliezen..............................................................................................................164
Tarief van de vennootschapsbelasting..........................................................................................................165
6
, Fiscaal recht
INTRODUCTIE
Opzet van het opleidingsonderdeel fiscaal recht
- Kennis van de basisregels van alle takken van het fiscaal recht
o Focus op “fiscale geletterdheid” als burger, én als jurist
- Inzicht
o o.m. door toepassingen
o verbanden tussen hoorcolleges
o zelfstudie van rechtspraak
- Kennismaken met het werkveld
o Gastspreker met casussen
o Praktijkassistent met oefeningen
Overzicht van de colleges:
- Deel 1: Kapstokken van het fiscaal recht (3 tal colleges)
o Basisbegrippen – fiscale bevoegdheidsverdeling
o Algemene beginselen
- Deel 2: Personenbelasting (3 tal colleges)
o Onroerende, roerende, beroepsinkomsten & diverse inkomsten
o Belastbare grondslag, aftrekbare bestedingen en belastingberekening
- Deel 3: BTW (1 college)
- Deel 4: Fiscale procedure (1 college)
o M.i.v. evolutie inzake internationale fiscale procedure
- Deel 5: Registratierechten & erfbelasting (1 college)
- Deel 6: Rechtspersonenbelasting en vennootschapsbelasting (1 college)
o Onderscheid rechtspersonenbelasting en vennootschapsbeslasting
o Basis berekening vennootschapsbelasting
- Deel 7: Toelichting examens & oplossing oefeningen
Examen: 2 juni 2026
- PC examen
- Gebruik van codex is toegestaan
o Eigen wetboek: Let op: WEL: kleuren of onderstrepen – aanbrengen gekleurde
- maar onbeschreven post-its, NIET: handgeschreven notities of coderingen
o Wetteksten zullen ook digital beschikbaar zijn in de examenomgeving
- Gebruik rekeningmachine:
o Rekenmachine/rekenblad(Excel) op de computer beschikbaar, geen eigen rekenmachine
- Meerkeuzevragen (50 % van de punten)
o Steeds is slechts 1 antwoord correct.
o Er worden geen gis-coëfficiënt toegepast.
- Twee open vragen (50% van de punten)
- Kennis, inzicht, toepassing, rechtspraak
Leerstof:
- Slides (HC) (Blackboard)
o De leerstof die naar aanleiding van de oefeningen besproken wordt, is deel van de
examenleerstof.
- Nota’s hoorcolleges (opname)
- Rechtspraak, opgegeven ter zelfstudie
- Oefeningen
7
,INTRODUCTIE TOT HET FISCAAL RECHT
DE STAAT VAN DE STAAT
- BBP: 620 miljard Euro
- - Belastingdruk: 42,6% BBP – 264 miljard Euro -
- - Overheidsuitgaven: 54% BBP – 334 miljard Euro -
- - Overheidsschuld: 105% BBP – 651 miljard Euro -
- - Overheidstekort: 4,4% BBP - 27 miljard Euro (3% Maastrichtnorm…)-
De overheidsschuld bedraagt meer dan we ieder jaar produceren
Verdeling Sociale bescherming/gezondheid/algemeen bestuur/ economische zaken nemen de grootste
stukken op van de begroting
Belastingen die de federale staat int gaan voor een groot stuk naar de deelstaten (78 miljard)
Naar de sociale zekerheid (50 miljard)
Naar rentelasten en de Europese instellingen (18 miljard)
Hierdoor blijft er maar 19 miljard over & dit is te weinig om alles te financieren (37 miljard nodig)
PLAATS VAN HET FISCAAL RECHT T.O.V. ANDERE RECHTSTAKKEN
FISCAAL RECHT: ONDERDEEL VAN HET PUBLIEKRECHT
- Relatie tussen de overheid en de burgers, maar ook de relatie tussen overheden
- Gevolg:
o Toepasselijkheid algemene beginselen van administratief recht ook op het fiscaal recht
Belastingen bij u komen halen, hoe gebeurt de hele procedure etc… algemeen
administratief recht
o vooral voor formeel fiscaal recht – Hoe kan de fiscale administratie de fiscale regels
afdwingen (zie HC over fiscale procedure)
- Regels van openbare orde
o Absolute nietigheid
o Kan door iedereen worden ingeroepen, zelfs ambtshalve door de rechter
ROL VAN HET PRIVAAT RECHT
- Ook de overheid is soms aan het privaat recht onderworpen
o bv. sluiten van overeenkomsten met de belastingplichtige
o regels van aansprakelijkheid gelden hier ook.
- Privaat recht = “gemeen recht” -> een begrip dat niet door de fiscale wet wordt omschreven heeft de
“gemeenrechtelijke betekenis”. Het fiscaal recht is erg verbonden naar het boekhoudrecht: Hier moet
je dan zoeken naar de definitie van bepaalde begrippen (vb. inkomen en winst)
o Bv. begrip “inkomen”: geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht?
Rechtspraak: burgerrechtelijke betekenis: “inkomen is alles wat een zaak periodiek
aan vruchten voortbrengt, zonder haar wezen te veranderen of haar substantie aan
te tasten”
Gevolg: meerwaarde is geen inkomen (tenzij de fiscale wet dit bepaalt)
o Bv. begrip “winst” (van een onderneming): geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht?
bepalen volgens de regels van het boekhoudrecht (tenzij de fiscale wet afwijkt)
“primauteit van het boekhoudrecht”
8
,BEGRIP BELASTING
KLASSIEKE DEFINITIE (RECHTSLEER EN RECHTSPRAAK):
“een betaling eenzijdig opgelegd door de overheid, teneinde haar middelen te verschaffen om in haar uitgaven
van alle aard te voorzien”: Deze definitie is te beperkt. Daarom moet je naar de RL & RS kijken (Cass. & GwH)
Vier kenmerken (Hof van Cassatie en Grondwettelijk Hof):
1. Door de overheid opgelegd (soevereiniteit)
Vloeit voort uit de soevereiniteit van de Staat (binnen de grenzen van het territorium,
want kan dit binnen het territorium afdwingen: niet mogelijk in het buitenland)
Uitvoerbare titel gaan uitvoeren: Ook door de overheid afgedwongen
2. Eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage (dwingend karakter)
Verplicht: Niemand kan hieraan ontsnappen
(vb. wensen dat uw belastingen niet aan militaire uitgaven worden gegeven &
hierdoor niet willen betalen. U kan dit niet kiezen & moet toch betalen (geen
keuzevrijheid)
3. Territorialiteit (nexus)
Nexus = Je kan maar belastingen heffen als er een band is met het grondgebied/territoriaal
gebied waar soevereinitiet van de staat zich afspeelt.
Band: vb. inkomstenbelasting/personenbelasting als je inwoner bent van BE + ook
belasting voor niet-inwoner (andere band), dat slaagt dan op hun woning in België of
het feit dat ze in België werken.
Band moet er zijn.
4. Financiering algemeen nut (geen rechtstreekse / individuele tegenprestatie)
Het moet gaan over algemene kostenbetaling
ONDERSCHEID MET ANDERE INKOMSTEN VAN DE OVERHEID
- Bv. Boetes: Waarom geen belasting?
o Boete wordt niet opgelegd om bij te dragen in de uitgaven van de overheid Heeft een
ander doel
Doel: bepaald gedrag te bestraffen/corrigeren
- Bv. Schenking of legaat aan de overheid: Waarom geen belasting?
o Is niet verplicht (keuzevrijheid: vrijwillige keuze)
Onderscheid met andere “heffingen”
Retributies (Vb. parkeergeld, retributie voor gebruik van sporthal, zwembad of cultureel centrum)
- = Gemeentelijke retributies, geen belastingen.
- Verschil met belasting: Geen vergoeding voor uitgaven van alle aard, maar vergoeding voor specifieke
individuele tegenprestatie (voor een bepaalde dienstverlening)
o Vb. parkeergeld betalen voor een kaart voor een parkeerplaats
- Redelijke verhouding met de kostprijs van de dienstverlening
o Als de kostprijs te hoog ligt Gevolgen: procedureel is de totstandkoming van belastingen
veel lastiger
Retributie zal dan nietig moeten worden verklaard of vernietigd worden op een
andere manier
- Beginselen van belastingrecht niet allemaal van toepassing, bv. legaliteitsbeginsel,
eenjarigheidsbeginsel, …
- Procedureregels zijn fundamenteel verschillend
Sociale zekerheidsbijdragen
- Geen vergoeding voor uitgaven van alle aard (financiering sociale zekerheid)
1: Specifiek gericht op uitgaven van de sociale zekerheid!
2: GWH: Door betaling van bepaalde bijdragen ontstaan bepaalde rechten in hoofde
van de bijdrageplichtige (vb. recht op pensioenverzekering)
- Betaling doet bijkomende rechten in hoofde van bijdragepichtige ontstaan (GwH)
9
, - Hoewel de facto
o Vroeger: « ter financiering » van de sociale zekerheid + betaling doet sociale rechten ontstaan
o Nu: Sociale zekerheidsuitgaven ook met fiscale opbrengsten gefinancierd + betaling doet niet
altijd rechten ontstaan (bv. sociale bijdrage zelfstandige in bijberoep)
- Beginselen van belastingrecht niet allemaal van toepassing, bv. legaliteitsbeginsel
o : Belasting alleen voor een democratisch verkozen orgaan, bij sociale zekerheid is dit niet
altijd het geval.
WANNEER ONTSTAAT DE BELASTINGSCHULD?
- Van zodra de toepassingsvoorwaarden van een belasting vervuld zijn, ontstaat er een juridische
relatie, de belastingschuld
o Vb. Ik koop een broodje in de winkel, vanaf de koop heb je dan BTW betaald
- De belastingschuld heeft een materieel en een formeel karakter
o Het materieel karakter houdt verband met de berekening van de belasting
o Het formeel karakter houdt verband met de eisbaarheid en invordering van de belasting (bv.
Je moet belastingen betalen als de fiscus naalaat een aanslag te sturen
VOORBEELD PERSONENBELASTING
Aangifte is belangrijk, na de aangifte is er een uitvoerbare titel voor de fiscus & vanaf dat er een uitvoerbare
titel is dan staat de belastingschuld vast!
- Op het einde van het inkomstenjaar (kalenderjaar) ontstaat de materiële belastingschuld voor elke
belastingplichtige die in het kalenderjaar inkomsten heeft verkregen
- Deze belastingschuld is pas opeisbaar indien deze schuld wordt geformaliseerd
o De belastingplichtige moet een aangifte indienen en vervolgens moet de administratie de
vastgestelde belasting inkohieren, dwz zelf een uitvoerbare titel creëren
o Dit moet binnen vastgestelde aanslagtermijnen gebeuren, zoniet is de administratie vervallen
van het recht belasting te heffen
VOORBEELD SUCCESSIERECHTEN
- Bij het openvallen van de nalatenschap ontstaat de materiële belastingschuld voor elke erfgenaam
(ogenblik van overlijden van de erflater = materieel karakter??)
- Deze belastingschuld is opeisbaar zonder formalisering (=informele procedure)
o De belastingplichtige moet een aangifte indienen en vervolgens verstuurt de administratie
een uitnodiging tot betalen
- Pas indien niet vrijwillig wordt betaald, zal de administratie binnen vastgestelde verjaringstermijnen
de belastingschuld moeten formaliseren door een uitvoerbare titel creëren, met name een
dwangschrift
FUNCTIES VAN DE BELASTING
FINANCIËLE FUNCTIE
= Allerbelangrijkste functie/basisfunctie
- Zie basiskenmerk van begrip belastingen
- Bijdrage in geld om overheidsuitgaven te bekostigen
o Opmerking: betaling van belastingen kan soms in natura: zie HC erfbelasting: betaling in
kunstwerken
o De belastingen op arbeid liggen héél hoog in België (eigenlijk zouden we erin moeten slagen
om de belastingen op arbeid te moeten verlagen? MAAR: tekort van de OH zal stijgen, of tax
shift: werken interessanter maken & dan belastingen elders halen vb. bij BTW)
- Totale ontvangsten van de staatsbelastingen (in miljoen EUR) :
o 2020: 105.203,0
o 2021: 120.182,8
o 2022: 134.029,7
o 2023: 140.534,9
10
Introductie..................................................................................................................................................... 7
Introductie tot het fiscaal recht...................................................................................................................... 8
De staat van de Staat............................................................................................................................................8
Plaats van het fiscaal recht t.o.v. andere rechtstakken........................................................................................8
Fiscaal recht: onderdeel van het publiekrecht..................................................................................................8
Rol van het privaat recht...................................................................................................................................8
Begrip belasting....................................................................................................................................................9
Klassieke definitie (rechtsleer en rechtspraak):................................................................................................9
Onderscheid met andere inkomsten van de overheid.....................................................................................9
Wanneer ontstaat de belastingschuld?..........................................................................................................10
Functies van de belasting....................................................................................................................................10
Financiële functie............................................................................................................................................10
Andere dan louter financiële overwegingen...................................................................................................11
Internationale overwegingen..........................................................................................................................11
Overwegingen van sociale rechtvaardigheid – Herverdeling.........................................................................11
Gedragssturende functie.................................................................................................................................12
Indeling belastingen............................................................................................................................................12
In functie van de belastingheffende overheid................................................................................................12
In functie van de heffingstechniek..................................................................................................................13
In functie van de inhoud.................................................................................................................................13
Fiscale bevoegdheidsverdeling: Historisch overzicht.....................................................................................13
1830: Opstand tegen koning Willem I der Nederlanden....................................................................................13
1831: Belgische grondwet: reactie tegen centrale Nederlandse overheid.........................................................13
1/ geen belasting dan “door een wet” (parlement)........................................................................................13
2/ geen voorrechten + geen belastingvrijstellingen en –verminderingen dan “door de wet”.......................13
3/ jaarlijkse controle door het parlement.......................................................................................................14
4/ autonome belastingbevoegdheid voor gemeenten en provincies.............................................................14
Inzake taal: vrijheid van taal............................................................................................................................14
1ste staatshervorming 1970:..............................................................................................................................14
2de staatshervorming 1980-1983:......................................................................................................................15
3de staatshervorming 1988-1989:......................................................................................................................15
4de staatshervorming 1993................................................................................................................................15
5de staatshervorming 2001................................................................................................................................15
6de staatshervorming (2014)..............................................................................................................................15
Wat is de situatie vandaag?...............................................................................................................................16
Fiscale soevereiniteit................................................................................................................................... 17
Soevereiniteit van staten:...................................................................................................................................17
Fiscale soevereiniteit (belastingbevoegdheid– belastingjurisdictie)...................................................................18
Fiscale soevereiniteit - beperkingen....................................................................................................................18
Interne beperkingen........................................................................................................................................19
Dubbelbelastingverdragen..............................................................................................................................21
Europese Unie.................................................................................................................................................23
1
, WTO.................................................................................................................................................................24
OESO................................................................................................................................................................24
Andere internationale verdragen....................................................................................................................24
Fiscale soevereiniteit - conclusie.........................................................................................................................24
Welke overheid kan welke belastingen heffen?Welke overheid?..................................................................25
Onderscheid tussen de autonome en de toegewezen belastingbevoegdheid....................................................25
autonome belastingbevoegdheid...................................................................................................................25
toegewezen belastingbevoegdheid................................................................................................................25
federale overheid............................................................................................................................................26
De regionale belastingbevoegdheid................................................................................................................26
Autonome gewestelijke belastingen...............................................................................................................27
De toegewezen regionale belastingbevoegdheid...........................................................................................28
De belangrijkste ‘oneigenlijke’ gewestelijke belastingen...............................................................................28
Ontvangst Vlaamse overheid:.............................................................................................................................28
Autonome fiscale bevoegdheid van de lokale overheden..................................................................................29
Rechtspraak– zelfstudie......................................................................................................................................29
Algemene beginselen die het fiscaal recht beheersen...................................................................................31
Wat zijn beginselen van fiscaal recht?................................................................................................................31
Fiscale beginselen met grondwettelijke waarde.................................................................................................31
Fiscaal legaliteitsbeginsel................................................................................................................................31
Fiscaal eenjarigheidsbeginsel..........................................................................................................................32
Fiscaal gelijkheidsbeginsel...............................................................................................................................32
Beginselen van administratief recht, relevant voor het fiscaal recht.................................................................33
Administratief legaliteitsbeginsel....................................................................................................................33
Motiveringsverplichting..................................................................................................................................34
Rechtszekerheidsbeginsel...............................................................................................................................34
Vertrouwensbeginsel......................................................................................................................................34
Fundamentele rechten........................................................................................................................................35
Bronnen...........................................................................................................................................................35
Recht op privéleven.........................................................................................................................................35
Recht op gelijkheid en non-discriminatie........................................................................................................36
Recht op eigendom.........................................................................................................................................36
Personenbelasting....................................................................................................................................... 37
introductie...........................................................................................................................................................37
Belangrijke concepten.........................................................................................................................................37
Wie is onderworpen aan de personenbelasting?................................................................................................37
Rijksinwoner....................................................................................................................................................37
Zetel van fortuin..............................................................................................................................................38
Zelfstudie.............................................................................................................................................................39
Legaliteitsbeginsel vertrouwensbeginsel:......................................................................................................39
Recht op privéleven:.......................................................................................................................................40
Personenbelasting: wat en hoe?.........................................................................................................................42
Wat is de belastbare grondslag ?....................................................................................................................42
Hoe gebeurt de belastingberekening?............................................................................................................43
Onroerende inkomsten.......................................................................................................................................45
Wie is de personenbelasting op het onroerend inkomen verschuldigd? (art. 7-15 WIB)..............................45
Onroerende inkomsten...................................................................................................................................45
2
, Actualiteit............................................................................................................................................................53
Zelfstudie – Tegen 20 maart...............................................................................................................................53
Arresten...........................................................................................................................................................53
Berekeningen..................................................................................................................................................55
Roerende inkomsten...........................................................................................................................................56
Inleiding...........................................................................................................................................................56
Wie is belast?..................................................................................................................................................56
Bevrijdend karakter van de roerende voorheffing..........................................................................................57
Welke inkomsten zijn belast als roerende inkomsten?..................................................................................58
Beroepsinkomsten...............................................................................................................................................66
Algemeen.........................................................................................................................................................66
Winst...............................................................................................................................................................67
Abnormale of goedgunstige voordelen (art. 26 WIB).....................................................................................70
Grensoverschrijdende context: dubbelbelastingverdragen...........................................................................72
Uitgangspunten in de context van beroepsinkomsten...................................................................................72
baten...............................................................................................................................................................76
bezoldigingen..................................................................................................................................................78
Diverse inkomsten...........................................................................................................................................84
Aftrekbare bestedingen...................................................................................................................................85
Berekening van de belasting...........................................................................................................................86
Fiscale procedure......................................................................................................................................... 87
Situering..............................................................................................................................................................87
Overzicht:............................................................................................................................................................87
Aangifte en rapportering....................................................................................................................................88
Model van samenwerking en afschrikking......................................................................................................88
De aangifte......................................................................................................................................................89
Rapporteringsverplichtingen van derden.......................................................................................................91
Internationale rapportering............................................................................................................................92
Controle...............................................................................................................................................................94
Controle bij de belastingplichtige...................................................................................................................94
Controle bij derden.........................................................................................................................................96
Controle bij overheden...................................................................................................................................96
Sancties............................................................................................................................................................97
Onderzoekstermijnen......................................................................................................................................97
Bewijs..................................................................................................................................................................98
Bewijslast.........................................................................................................................................................98
Bewijsmiddelen...............................................................................................................................................98
De inkohiering...................................................................................................................................................100
De vestigingsprocedure.................................................................................................................................101
Vestigingstermijnen......................................................................................................................................103
Geschillen..........................................................................................................................................................103
Administratieve fase......................................................................................................................................103
Gerechtelijke fase..........................................................................................................................................104
Alternatieven.................................................................................................................................................105
Actualiteit..........................................................................................................................................................106
Zelfstudie...........................................................................................................................................................106
Btw - Belasting over de toegevoegde waarde............................................................................................. 108
oorsprong..........................................................................................................................................................108
Periode voor 1971.........................................................................................................................................108
3
, Vanaf 1971....................................................................................................................................................108
situering............................................................................................................................................................109
1/ Indeling in functie van de belastingheffende overheid............................................................................110
2/Indeling in functie van de heffingstechniek...............................................................................................110
Belasting over de toegevoegde waarde - stappenplan....................................................................................111
Wie is de btw-plichtige?....................................................................................................................................112
Eenieder........................................................................................................................................................112
Economische activiteit– eigen begrip in de btw...........................................................................................112
Geregeld........................................................................................................................................................112
Zelfstandig.....................................................................................................................................................112
Met of zonder winstoogmerk........................................................................................................................113
Hoofdzakelijk of aanvullend..........................................................................................................................113
Ongeacht de plaats waar de economische activiteit wordt uitgeoefend.....................................................113
Gevolgen van de kwalificatie btw-plichtige..................................................................................................113
Uitzonderingen..............................................................................................................................................113
Wat zijn de belastbare handelingen? (en waar vinden ze plaats)....................................................................115
1/Levering van goederen - Art. 10 §1 WBTW...............................................................................................115
2/Verrichting van een dienst - (art. 18 WBTW)............................................................................................117
3/Intracommunautaire verwerving...............................................................................................................118
4/ Invoer van goederen.................................................................................................................................119
Vrijstellingen.....................................................................................................................................................119
Wie moet de btw voldoen?...............................................................................................................................120
Peppol...............................................................................................................................................................120
Actualiteit..........................................................................................................................................................120
Registratierechten en erfbelasting.............................................................................................................. 121
Situering............................................................................................................................................................121
Indeling in functie van de heffingstechniek..................................................................................................121
Indeling in functie van de belastingheffende overheid................................................................................121
Registratierechten..................................................................................................................................... 124
Historisch perspectief........................................................................................................................................124
definitie / kenmerken........................................................................................................................................124
Registratierechten – aanleiding........................................................................................................................124
Nut van de registratieformaliteit......................................................................................................................125
1. Informatieverstrekkende rol.....................................................................................................................125
2. Burgerrechtelijke gevolgen.......................................................................................................................126
Registratierechten – indeling............................................................................................................................126
Verkooprecht.....................................................................................................................................................127
Belastbaar voorwerp.....................................................................................................................................127
Belastbare grondslag.....................................................................................................................................127
Tarief.............................................................................................................................................................128
Vrijstellingen..................................................................................................................................................128
Schenkbelasting................................................................................................................................................128
Belastbaar voorwerp.....................................................................................................................................128
Belastbare grondslag.....................................................................................................................................129
Tarief.............................................................................................................................................................129
Vrijstellingen..................................................................................................................................................129
4
,Successierechten........................................................................................................................................ 130
Belastbare materie............................................................................................................................................130
Aanknopingspunt successierechten..............................................................................................................131
Erfbelasting.......................................................................................................................................................131
Erfbelasting - Belastbaar voorwerp (materie)...............................................................................................131
Belastbare grondslaG successierecht............................................................................................................132
Belastbare grondslag recht van overgang.....................................................................................................133
Erfbelasting - Tarieven...................................................................................................................................134
Verminderingen.............................................................................................................................................136
Vrijstellingen..................................................................................................................................................136
Digitale economie en fiscaliteit.................................................................................................................. 137
Waarom vormt digitalisering een fiscaal probleem? → De digitale breuk......................................................137
Waarom dit vroeger werkte..........................................................................................................................137
De rol van de gebruiker.................................................................................................................................138
gevolgen voor draagvlak...............................................................................................................................138
Internationale aanknopingspunten...............................................................................................................139
Logica van de vaste inrichting.......................................................................................................................139
De denkfout...................................................................................................................................................139
Gevolgen........................................................................................................................................................139
OESO..............................................................................................................................................................140
Europese Unie...............................................................................................................................................141
Belgische digitaledienstenbelasting - Wetsvoorstel.....................................................................................142
Nieuwe invalshoek - Fysieke levering...........................................................................................................144
Slotconclusie......................................................................................................................................................145
Belastingen in de metaverse...................................................................................................................... 146
Wat is de metaverse?........................................................................................................................................146
Waarom juridisch relevant?..............................................................................................................................147
De fiscale kernvraag..........................................................................................................................................147
Staatsloosheid en private normstelling............................................................................................................147
Inkomstenbelasting in de metaverse................................................................................................................148
Inkomstenbelasting en crypto.......................................................................................................................148
De drieslag: beroepsinkomen, normaal beheer of divers inkomen.............................................................148
Mining en staking: gelijkenissen en verschillen............................................................................................149
Handel in cryptomunten en de rol van feiten...............................................................................................149
Inkomstenbelasting en NFT’s........................................................................................................................150
Auteursrechten en zelf gecreëerde NFT’s.....................................................................................................150
Btw in de metaverse.........................................................................................................................................150
Btw en crypto................................................................................................................................................150
Btw en NFT’s..................................................................................................................................................151
Schenk- en erfbelasting in de metaverse..........................................................................................................151
Schenk- en erfbelasting en digitale activa.....................................................................................................151
Erfbelasting en waardering van crypto en NFT’s..........................................................................................152
Conclusie...........................................................................................................................................................152
Vennootschapsbelasting............................................................................................................................ 154
Toepassingsgebied vennootschapsbelasting en afbakening ten aanzien van rechtspersonenbelasting.........154
Toepassingsgebied vennootschapsbelasting................................................................................................154
Inleiding tot de vennootschapsbelasting..........................................................................................................158
5
, Algemeen......................................................................................................................................................158
Van boekhoudkundig resultaat naar belastbare winst.................................................................................160
Aftrekbare kosten..........................................................................................................................................162
Definitief belaste interesten (DBI).................................................................................................................162
Meerwaardevrijstelling op aandelen............................................................................................................164
Aftrek voor innovatie-inkomsten..................................................................................................................164
Aftrek van vorige beroepsverliezen..............................................................................................................164
Tarief van de vennootschapsbelasting..........................................................................................................165
6
, Fiscaal recht
INTRODUCTIE
Opzet van het opleidingsonderdeel fiscaal recht
- Kennis van de basisregels van alle takken van het fiscaal recht
o Focus op “fiscale geletterdheid” als burger, én als jurist
- Inzicht
o o.m. door toepassingen
o verbanden tussen hoorcolleges
o zelfstudie van rechtspraak
- Kennismaken met het werkveld
o Gastspreker met casussen
o Praktijkassistent met oefeningen
Overzicht van de colleges:
- Deel 1: Kapstokken van het fiscaal recht (3 tal colleges)
o Basisbegrippen – fiscale bevoegdheidsverdeling
o Algemene beginselen
- Deel 2: Personenbelasting (3 tal colleges)
o Onroerende, roerende, beroepsinkomsten & diverse inkomsten
o Belastbare grondslag, aftrekbare bestedingen en belastingberekening
- Deel 3: BTW (1 college)
- Deel 4: Fiscale procedure (1 college)
o M.i.v. evolutie inzake internationale fiscale procedure
- Deel 5: Registratierechten & erfbelasting (1 college)
- Deel 6: Rechtspersonenbelasting en vennootschapsbelasting (1 college)
o Onderscheid rechtspersonenbelasting en vennootschapsbeslasting
o Basis berekening vennootschapsbelasting
- Deel 7: Toelichting examens & oplossing oefeningen
Examen: 2 juni 2026
- PC examen
- Gebruik van codex is toegestaan
o Eigen wetboek: Let op: WEL: kleuren of onderstrepen – aanbrengen gekleurde
- maar onbeschreven post-its, NIET: handgeschreven notities of coderingen
o Wetteksten zullen ook digital beschikbaar zijn in de examenomgeving
- Gebruik rekeningmachine:
o Rekenmachine/rekenblad(Excel) op de computer beschikbaar, geen eigen rekenmachine
- Meerkeuzevragen (50 % van de punten)
o Steeds is slechts 1 antwoord correct.
o Er worden geen gis-coëfficiënt toegepast.
- Twee open vragen (50% van de punten)
- Kennis, inzicht, toepassing, rechtspraak
Leerstof:
- Slides (HC) (Blackboard)
o De leerstof die naar aanleiding van de oefeningen besproken wordt, is deel van de
examenleerstof.
- Nota’s hoorcolleges (opname)
- Rechtspraak, opgegeven ter zelfstudie
- Oefeningen
7
,INTRODUCTIE TOT HET FISCAAL RECHT
DE STAAT VAN DE STAAT
- BBP: 620 miljard Euro
- - Belastingdruk: 42,6% BBP – 264 miljard Euro -
- - Overheidsuitgaven: 54% BBP – 334 miljard Euro -
- - Overheidsschuld: 105% BBP – 651 miljard Euro -
- - Overheidstekort: 4,4% BBP - 27 miljard Euro (3% Maastrichtnorm…)-
De overheidsschuld bedraagt meer dan we ieder jaar produceren
Verdeling Sociale bescherming/gezondheid/algemeen bestuur/ economische zaken nemen de grootste
stukken op van de begroting
Belastingen die de federale staat int gaan voor een groot stuk naar de deelstaten (78 miljard)
Naar de sociale zekerheid (50 miljard)
Naar rentelasten en de Europese instellingen (18 miljard)
Hierdoor blijft er maar 19 miljard over & dit is te weinig om alles te financieren (37 miljard nodig)
PLAATS VAN HET FISCAAL RECHT T.O.V. ANDERE RECHTSTAKKEN
FISCAAL RECHT: ONDERDEEL VAN HET PUBLIEKRECHT
- Relatie tussen de overheid en de burgers, maar ook de relatie tussen overheden
- Gevolg:
o Toepasselijkheid algemene beginselen van administratief recht ook op het fiscaal recht
Belastingen bij u komen halen, hoe gebeurt de hele procedure etc… algemeen
administratief recht
o vooral voor formeel fiscaal recht – Hoe kan de fiscale administratie de fiscale regels
afdwingen (zie HC over fiscale procedure)
- Regels van openbare orde
o Absolute nietigheid
o Kan door iedereen worden ingeroepen, zelfs ambtshalve door de rechter
ROL VAN HET PRIVAAT RECHT
- Ook de overheid is soms aan het privaat recht onderworpen
o bv. sluiten van overeenkomsten met de belastingplichtige
o regels van aansprakelijkheid gelden hier ook.
- Privaat recht = “gemeen recht” -> een begrip dat niet door de fiscale wet wordt omschreven heeft de
“gemeenrechtelijke betekenis”. Het fiscaal recht is erg verbonden naar het boekhoudrecht: Hier moet
je dan zoeken naar de definitie van bepaalde begrippen (vb. inkomen en winst)
o Bv. begrip “inkomen”: geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht?
Rechtspraak: burgerrechtelijke betekenis: “inkomen is alles wat een zaak periodiek
aan vruchten voortbrengt, zonder haar wezen te veranderen of haar substantie aan
te tasten”
Gevolg: meerwaarde is geen inkomen (tenzij de fiscale wet dit bepaalt)
o Bv. begrip “winst” (van een onderneming): geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht?
bepalen volgens de regels van het boekhoudrecht (tenzij de fiscale wet afwijkt)
“primauteit van het boekhoudrecht”
8
,BEGRIP BELASTING
KLASSIEKE DEFINITIE (RECHTSLEER EN RECHTSPRAAK):
“een betaling eenzijdig opgelegd door de overheid, teneinde haar middelen te verschaffen om in haar uitgaven
van alle aard te voorzien”: Deze definitie is te beperkt. Daarom moet je naar de RL & RS kijken (Cass. & GwH)
Vier kenmerken (Hof van Cassatie en Grondwettelijk Hof):
1. Door de overheid opgelegd (soevereiniteit)
Vloeit voort uit de soevereiniteit van de Staat (binnen de grenzen van het territorium,
want kan dit binnen het territorium afdwingen: niet mogelijk in het buitenland)
Uitvoerbare titel gaan uitvoeren: Ook door de overheid afgedwongen
2. Eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage (dwingend karakter)
Verplicht: Niemand kan hieraan ontsnappen
(vb. wensen dat uw belastingen niet aan militaire uitgaven worden gegeven &
hierdoor niet willen betalen. U kan dit niet kiezen & moet toch betalen (geen
keuzevrijheid)
3. Territorialiteit (nexus)
Nexus = Je kan maar belastingen heffen als er een band is met het grondgebied/territoriaal
gebied waar soevereinitiet van de staat zich afspeelt.
Band: vb. inkomstenbelasting/personenbelasting als je inwoner bent van BE + ook
belasting voor niet-inwoner (andere band), dat slaagt dan op hun woning in België of
het feit dat ze in België werken.
Band moet er zijn.
4. Financiering algemeen nut (geen rechtstreekse / individuele tegenprestatie)
Het moet gaan over algemene kostenbetaling
ONDERSCHEID MET ANDERE INKOMSTEN VAN DE OVERHEID
- Bv. Boetes: Waarom geen belasting?
o Boete wordt niet opgelegd om bij te dragen in de uitgaven van de overheid Heeft een
ander doel
Doel: bepaald gedrag te bestraffen/corrigeren
- Bv. Schenking of legaat aan de overheid: Waarom geen belasting?
o Is niet verplicht (keuzevrijheid: vrijwillige keuze)
Onderscheid met andere “heffingen”
Retributies (Vb. parkeergeld, retributie voor gebruik van sporthal, zwembad of cultureel centrum)
- = Gemeentelijke retributies, geen belastingen.
- Verschil met belasting: Geen vergoeding voor uitgaven van alle aard, maar vergoeding voor specifieke
individuele tegenprestatie (voor een bepaalde dienstverlening)
o Vb. parkeergeld betalen voor een kaart voor een parkeerplaats
- Redelijke verhouding met de kostprijs van de dienstverlening
o Als de kostprijs te hoog ligt Gevolgen: procedureel is de totstandkoming van belastingen
veel lastiger
Retributie zal dan nietig moeten worden verklaard of vernietigd worden op een
andere manier
- Beginselen van belastingrecht niet allemaal van toepassing, bv. legaliteitsbeginsel,
eenjarigheidsbeginsel, …
- Procedureregels zijn fundamenteel verschillend
Sociale zekerheidsbijdragen
- Geen vergoeding voor uitgaven van alle aard (financiering sociale zekerheid)
1: Specifiek gericht op uitgaven van de sociale zekerheid!
2: GWH: Door betaling van bepaalde bijdragen ontstaan bepaalde rechten in hoofde
van de bijdrageplichtige (vb. recht op pensioenverzekering)
- Betaling doet bijkomende rechten in hoofde van bijdragepichtige ontstaan (GwH)
9
, - Hoewel de facto
o Vroeger: « ter financiering » van de sociale zekerheid + betaling doet sociale rechten ontstaan
o Nu: Sociale zekerheidsuitgaven ook met fiscale opbrengsten gefinancierd + betaling doet niet
altijd rechten ontstaan (bv. sociale bijdrage zelfstandige in bijberoep)
- Beginselen van belastingrecht niet allemaal van toepassing, bv. legaliteitsbeginsel
o : Belasting alleen voor een democratisch verkozen orgaan, bij sociale zekerheid is dit niet
altijd het geval.
WANNEER ONTSTAAT DE BELASTINGSCHULD?
- Van zodra de toepassingsvoorwaarden van een belasting vervuld zijn, ontstaat er een juridische
relatie, de belastingschuld
o Vb. Ik koop een broodje in de winkel, vanaf de koop heb je dan BTW betaald
- De belastingschuld heeft een materieel en een formeel karakter
o Het materieel karakter houdt verband met de berekening van de belasting
o Het formeel karakter houdt verband met de eisbaarheid en invordering van de belasting (bv.
Je moet belastingen betalen als de fiscus naalaat een aanslag te sturen
VOORBEELD PERSONENBELASTING
Aangifte is belangrijk, na de aangifte is er een uitvoerbare titel voor de fiscus & vanaf dat er een uitvoerbare
titel is dan staat de belastingschuld vast!
- Op het einde van het inkomstenjaar (kalenderjaar) ontstaat de materiële belastingschuld voor elke
belastingplichtige die in het kalenderjaar inkomsten heeft verkregen
- Deze belastingschuld is pas opeisbaar indien deze schuld wordt geformaliseerd
o De belastingplichtige moet een aangifte indienen en vervolgens moet de administratie de
vastgestelde belasting inkohieren, dwz zelf een uitvoerbare titel creëren
o Dit moet binnen vastgestelde aanslagtermijnen gebeuren, zoniet is de administratie vervallen
van het recht belasting te heffen
VOORBEELD SUCCESSIERECHTEN
- Bij het openvallen van de nalatenschap ontstaat de materiële belastingschuld voor elke erfgenaam
(ogenblik van overlijden van de erflater = materieel karakter??)
- Deze belastingschuld is opeisbaar zonder formalisering (=informele procedure)
o De belastingplichtige moet een aangifte indienen en vervolgens verstuurt de administratie
een uitnodiging tot betalen
- Pas indien niet vrijwillig wordt betaald, zal de administratie binnen vastgestelde verjaringstermijnen
de belastingschuld moeten formaliseren door een uitvoerbare titel creëren, met name een
dwangschrift
FUNCTIES VAN DE BELASTING
FINANCIËLE FUNCTIE
= Allerbelangrijkste functie/basisfunctie
- Zie basiskenmerk van begrip belastingen
- Bijdrage in geld om overheidsuitgaven te bekostigen
o Opmerking: betaling van belastingen kan soms in natura: zie HC erfbelasting: betaling in
kunstwerken
o De belastingen op arbeid liggen héél hoog in België (eigenlijk zouden we erin moeten slagen
om de belastingen op arbeid te moeten verlagen? MAAR: tekort van de OH zal stijgen, of tax
shift: werken interessanter maken & dan belastingen elders halen vb. bij BTW)
- Totale ontvangsten van de staatsbelastingen (in miljoen EUR) :
o 2020: 105.203,0
o 2021: 120.182,8
o 2022: 134.029,7
o 2023: 140.534,9
10