Gastro-intestinaal onderzoek
Voorbereiding onderzoek
Anatomische referentiepunten
epigastrium, regio umbilicalis, hypogastrium/ regio
suprapubica
hypochondrium
regio lateralis / flank
regio inguinalis / fossa iliaca
Specifieke referentiepunten
- Clavicula
- Proc xiphoideus
- Onderzijde ribbenrooster
- M rectus abdominis
- Umbilicus of navel
- SIAS
- Os pubis met symphysis pubica
- Lig inguinale tss SIAS en tuberculum pubicum
Spec referentielijnen
- Linea alba
- Midclaviculaire lijn
- Voorste, middelste, achterste axillaire lijn
Voor het onderzoek
- Pt ligt met hoofd lichtjes hoger in hoek 30°
- Kamer is warm
- Spieren ontspannen
- In anamnese navragen of pt pijn heeft: deze zone altijd laatst onderzoeken
- Vragen om buik goed te ontbloten
Inspectie
Huid:
- Littekens: bespreek datum: zijn ze chrirurgisch of traumatisch
- Bloedvaten
- Echymosis: blauwe plek
- Huidskleur, striae, dermatologische aandoeningen
Haar:
- Aan of afwezigheid: gene => hypopituitarisme
- Mannelijke beharing bij vrouw => virilisme
, - Vrouwelijke beharing bij man => cirrose
Abdominale contour:
- Diffuse zwelling, ingevallen
- Lokale zwelling of massa’s, asymmetrie
- Ligging en vorm v navel
Peristaltiek:
- Bij pt met slappe en dunne buikwand soms zichtb
- Soms gevolg v intestinale obstructie
Pulsaties:
- Thv epigastrium: pulsaties v ao abd kunnen aanwezig zijn bij magere pt
Auscultatie
Warm stethoscoop lichtjes op
1. Peristaltiek: duw lichtjes op buik, luister 1 à 2 min nr darmgeruis op meerdere
plaatsen
- Normale geluiden? Geen geluiden?
o Metallische geruisen?: is als klotsend water in verte
o Hyperperistaltiek?: heel heftige geluiden
- Alg: toegenomen geruis na maaltijd, gastro-enteritis, partiële darmobstructie
- Afgenomen geruis bij peritonitis, langdurige darmobstructie, ernstige metabole
stoornissen
2. Vaatgeruisen:
- Ao abdominalis?
Percussie
Vergelijkende percussie: doe systematisch alle zones
Begrenzende percussie: doe elke verdachte zone v asymmetrie / zwelling
Soorten geluiden
- Tympanie:
o Over gas en vloeistof: grootste deel v buik, is een hoog geluid door gas
- Resonantie of sonoor:
o Over lucht: bv longen, laag frequent hol geluid
- Matiteit of dullness of demping:
o Vlak, gn echogeluid: over zacht weefsel/voht: bv lever (dit kan je oefenen
op bovenbeenspieren)
Percussie van ascites
Aanwezigh v vocht in buik
V middellijn nr lat toe opsporen nr verschil in geluid
Bij twijfel kantelen pt nr links => vocht verplaatst zich nr linkerflank dus verschil in
geluid (tympaan vs voller geluid) duidelijker op middellijn
Indien het enkel gaat over vetweefsel gaat het geluid zich niet verplaatsen want vocht
verplaatst dan niet
Voorbereiding onderzoek
Anatomische referentiepunten
epigastrium, regio umbilicalis, hypogastrium/ regio
suprapubica
hypochondrium
regio lateralis / flank
regio inguinalis / fossa iliaca
Specifieke referentiepunten
- Clavicula
- Proc xiphoideus
- Onderzijde ribbenrooster
- M rectus abdominis
- Umbilicus of navel
- SIAS
- Os pubis met symphysis pubica
- Lig inguinale tss SIAS en tuberculum pubicum
Spec referentielijnen
- Linea alba
- Midclaviculaire lijn
- Voorste, middelste, achterste axillaire lijn
Voor het onderzoek
- Pt ligt met hoofd lichtjes hoger in hoek 30°
- Kamer is warm
- Spieren ontspannen
- In anamnese navragen of pt pijn heeft: deze zone altijd laatst onderzoeken
- Vragen om buik goed te ontbloten
Inspectie
Huid:
- Littekens: bespreek datum: zijn ze chrirurgisch of traumatisch
- Bloedvaten
- Echymosis: blauwe plek
- Huidskleur, striae, dermatologische aandoeningen
Haar:
- Aan of afwezigheid: gene => hypopituitarisme
- Mannelijke beharing bij vrouw => virilisme
, - Vrouwelijke beharing bij man => cirrose
Abdominale contour:
- Diffuse zwelling, ingevallen
- Lokale zwelling of massa’s, asymmetrie
- Ligging en vorm v navel
Peristaltiek:
- Bij pt met slappe en dunne buikwand soms zichtb
- Soms gevolg v intestinale obstructie
Pulsaties:
- Thv epigastrium: pulsaties v ao abd kunnen aanwezig zijn bij magere pt
Auscultatie
Warm stethoscoop lichtjes op
1. Peristaltiek: duw lichtjes op buik, luister 1 à 2 min nr darmgeruis op meerdere
plaatsen
- Normale geluiden? Geen geluiden?
o Metallische geruisen?: is als klotsend water in verte
o Hyperperistaltiek?: heel heftige geluiden
- Alg: toegenomen geruis na maaltijd, gastro-enteritis, partiële darmobstructie
- Afgenomen geruis bij peritonitis, langdurige darmobstructie, ernstige metabole
stoornissen
2. Vaatgeruisen:
- Ao abdominalis?
Percussie
Vergelijkende percussie: doe systematisch alle zones
Begrenzende percussie: doe elke verdachte zone v asymmetrie / zwelling
Soorten geluiden
- Tympanie:
o Over gas en vloeistof: grootste deel v buik, is een hoog geluid door gas
- Resonantie of sonoor:
o Over lucht: bv longen, laag frequent hol geluid
- Matiteit of dullness of demping:
o Vlak, gn echogeluid: over zacht weefsel/voht: bv lever (dit kan je oefenen
op bovenbeenspieren)
Percussie van ascites
Aanwezigh v vocht in buik
V middellijn nr lat toe opsporen nr verschil in geluid
Bij twijfel kantelen pt nr links => vocht verplaatst zich nr linkerflank dus verschil in
geluid (tympaan vs voller geluid) duidelijker op middellijn
Indien het enkel gaat over vetweefsel gaat het geluid zich niet verplaatsen want vocht
verplaatst dan niet
