Bio-organische chemie
Nederlands Nederlands
bestudeert de materie van biologische oorsprong
(levende organismen) -> organische verbindingen,
Bio-organische chemie tak van de organische chemie die relatie legt met
chemische processen in de natuur -> beschrijvende
biochemie
bestudeert de materie die voorkomt in omgeving
minerale chemie
zonder leven -> anorganische verbindingen
een zo klein mogelijk gebied waarbinnen het
Orbitaal
elektron zich 90% van de tijd bevindt
promotie van elektronen binnen eenzelfde
energieniveau, waarbij gestreefd wordt naar zoveel
excitatie
mogelijk ongepaarde valentie-elektronen om
covalente bindingen aan te gaan
gemeenschappelijk elektronenpaar van een atoom
covalente binding
met een ander atoom
omvorming/fusie van niet-gelijksoortige
atoomorbitalen met eenzelfde energiegetal waarbij
hybridisatie een soort van “hybride-orbitalen” gevormd worden
met een tussenliggend energieniveau en een
andere vormwat
CH₄ methaan
CH₃–CH₃ ethaan
CH₃–CH₂–CH₃ propaan
CH₃–(CH₂)₂–CH₃ butaan
CH₃–(CH₂)₃–CH₃ pentaan
CH₃–(CH₂)₄–CH₃ hexaan
CH₃–(CH₂)₅–CH₃ heptaan
CH₃–(CH₂)₆–CH₃ octaan
CH₃–(CH₂)₇–CH₃ nonaan
CH₃–(CH₂)₈–CH₃ decaan
CH₃–(CH₂)₉–CH₃ undecaan
CH₃–(CH₂)₁₀–CH₃ dodecaan
CH₃–(CH₂)₁₁–CH₃ tridecaan
CH₃–(CH₂)₁₂–CH₃ tetradecaan
CH₃–(CH₂)₁₃–CH₃ pentadecaan
, energie die vrijkomt bij de vorming van de binding &
bindingsenergie
energie die nodig is om de binding te doorbreken
reactie waarbij atomen (of atoomgroepen) worden
additie
toegevoegd aan een onverzadigde verbinding
reactie waarbij atomen (of atoomgroepen) worden
eliminatie onttrokken aan een verbinding waardoor een Pi-
binding ontstaat
polyenen Moleculen die meer dan één C=C-binding bevatten
hydrogenering Additie van diwaterstof
Brutoformule/molecuulformule geeft chemische samenstelling molecule weer
vlakke voorstelling van de manier waarop de
Lewisformule/structuurformule/Lewisstructuur
atomen onderling gebonden zijn
zelfde brutoformule dus zelfde samenstelling,
isomeren verschillende structuurformule dus verschillende
eigenschappen
Gecondenseerde formules (acyclische niet alle of zelfs geen bindingsstreepjes worden
verbindingen) meer getekend, maar wel alle atomen.
de bindingsstreepjes van de cyclische keten
Skeletformule/skeletnotatie worden wel getekend, maar de koolstof- en
waterstofatomen niet.
atomen in een molecule worden voorgesteld door
Bol- en staafmodel sferen (bollen) die onderling verbonden zijn door
staafjes.
klemtoon ligt op de bindingshoeken, atomen
Staafmodel
worden weggelaten.
geen staafjes gebruikt maar atomen passen
Bolkapmodel rechtsreeks in elkaar, benadert werkelijke vorm van
molecule
ruimtelijke schikking van de samenstellende
Conformatie van een molecule atomen, gerelateerd aan vrije rotatie rond
enkelvoudige covalente bindingen
de verschillende conformaties van een molecule
conformeren (minstens 1 enkelvoudige C-C binding), niet allemaal
even stabiel
bindende elektronenparen liggen het dichtst bij
Verdoken of geëclipseerd (eclipsed) conformeer
elkaar -> maximale afstoting, minst stabiel
bindende elektronenparen liggen het verst van
Alternerend of geschrankt (staggered) conformeer
elkaar -> minimale afstoting, meest stabiel
vertonen verschillen in onderlinge posities van de
constitutionele isomeren
atomen of van de dubbele bindingen
, vertonen verschillen in ruimtelijke schikking van de
atomen -> gevolg van verschillende gerichtheid van
stereo-isomeren bindingen, min. 1 asymmetrisch C-atoom (met min. 4
atomen/atoomgroepen) -> hoe meer, hoe meer
stereo-isomeren mogelijk
Isomeren waarvan alleen maar de opbouw van de
koolstofketen verschilt, eigenschappen verschillen
ketenisomeren/structuurisomeren
niet zo grondig, behoren tot groep van de
constitionele isomeren
Isomeren die zich onderscheiden door de plaats
van een atoom (een ander dan koolstof) of dubbele
plaatsisomeren binding, eigenschappen kunnen heel uiteenlopend
zijn, behoren tot groep van de constitionele
isomeren
Pi-binding bij overlap van minstens drie evenwijdig
Mesomere binding
gerichte p-orbitalen
twee dubbele bindingen onderling gescheiden door
geconjugeerde dubbele bindingen
één enkelvoudige binding (C=C – C=C)
gescheiden door minstens 1 sp3-gehybridiseerd C-
geïsoleerde dubbele bindingen
atoom (C=C – C – C=C)
grensstructuren/mesomere hiermee elektronenverdeling bij mesomerie
vormen/resonantievormen/kanonieken weergeven
zesring van C-atomen waarin zes Pi-elektronen
benzeenring of aromatische ring
gedelokaliseerd zijn over alle atomen.
elke stof die verkregen wordt door één of meer H-
benzeenderivaat atomen in benzeen te vervangen door andere
atomen of atoomgroepen
Dipool-dipool interactie interactie tussen dipolen in polaire moleculen
de relatieve aantrekkingskracht die de kern van
elektronegativiteit deze atomen uitoefent op de elektronen van een
covalente binding
Kwantitatieve maat voor de polariteit van een
Dipoolmoment binding, voorgesteld door vector (met richting) die
wijst van de partieel + naar de partieel - lading
Kwantitatieve maat voor de polariteit van een
Moleculair dipoolmoment molecule, voorgesteld door een vector die som is
van afzonderlijke dipoolmomenten
interactie tussen partieel + geladen
Waterstofbruggen waterstofatoom en een vrij elektronenpaar van een
partieel - geladen atoom
Nederlands Nederlands
bestudeert de materie van biologische oorsprong
(levende organismen) -> organische verbindingen,
Bio-organische chemie tak van de organische chemie die relatie legt met
chemische processen in de natuur -> beschrijvende
biochemie
bestudeert de materie die voorkomt in omgeving
minerale chemie
zonder leven -> anorganische verbindingen
een zo klein mogelijk gebied waarbinnen het
Orbitaal
elektron zich 90% van de tijd bevindt
promotie van elektronen binnen eenzelfde
energieniveau, waarbij gestreefd wordt naar zoveel
excitatie
mogelijk ongepaarde valentie-elektronen om
covalente bindingen aan te gaan
gemeenschappelijk elektronenpaar van een atoom
covalente binding
met een ander atoom
omvorming/fusie van niet-gelijksoortige
atoomorbitalen met eenzelfde energiegetal waarbij
hybridisatie een soort van “hybride-orbitalen” gevormd worden
met een tussenliggend energieniveau en een
andere vormwat
CH₄ methaan
CH₃–CH₃ ethaan
CH₃–CH₂–CH₃ propaan
CH₃–(CH₂)₂–CH₃ butaan
CH₃–(CH₂)₃–CH₃ pentaan
CH₃–(CH₂)₄–CH₃ hexaan
CH₃–(CH₂)₅–CH₃ heptaan
CH₃–(CH₂)₆–CH₃ octaan
CH₃–(CH₂)₇–CH₃ nonaan
CH₃–(CH₂)₈–CH₃ decaan
CH₃–(CH₂)₉–CH₃ undecaan
CH₃–(CH₂)₁₀–CH₃ dodecaan
CH₃–(CH₂)₁₁–CH₃ tridecaan
CH₃–(CH₂)₁₂–CH₃ tetradecaan
CH₃–(CH₂)₁₃–CH₃ pentadecaan
, energie die vrijkomt bij de vorming van de binding &
bindingsenergie
energie die nodig is om de binding te doorbreken
reactie waarbij atomen (of atoomgroepen) worden
additie
toegevoegd aan een onverzadigde verbinding
reactie waarbij atomen (of atoomgroepen) worden
eliminatie onttrokken aan een verbinding waardoor een Pi-
binding ontstaat
polyenen Moleculen die meer dan één C=C-binding bevatten
hydrogenering Additie van diwaterstof
Brutoformule/molecuulformule geeft chemische samenstelling molecule weer
vlakke voorstelling van de manier waarop de
Lewisformule/structuurformule/Lewisstructuur
atomen onderling gebonden zijn
zelfde brutoformule dus zelfde samenstelling,
isomeren verschillende structuurformule dus verschillende
eigenschappen
Gecondenseerde formules (acyclische niet alle of zelfs geen bindingsstreepjes worden
verbindingen) meer getekend, maar wel alle atomen.
de bindingsstreepjes van de cyclische keten
Skeletformule/skeletnotatie worden wel getekend, maar de koolstof- en
waterstofatomen niet.
atomen in een molecule worden voorgesteld door
Bol- en staafmodel sferen (bollen) die onderling verbonden zijn door
staafjes.
klemtoon ligt op de bindingshoeken, atomen
Staafmodel
worden weggelaten.
geen staafjes gebruikt maar atomen passen
Bolkapmodel rechtsreeks in elkaar, benadert werkelijke vorm van
molecule
ruimtelijke schikking van de samenstellende
Conformatie van een molecule atomen, gerelateerd aan vrije rotatie rond
enkelvoudige covalente bindingen
de verschillende conformaties van een molecule
conformeren (minstens 1 enkelvoudige C-C binding), niet allemaal
even stabiel
bindende elektronenparen liggen het dichtst bij
Verdoken of geëclipseerd (eclipsed) conformeer
elkaar -> maximale afstoting, minst stabiel
bindende elektronenparen liggen het verst van
Alternerend of geschrankt (staggered) conformeer
elkaar -> minimale afstoting, meest stabiel
vertonen verschillen in onderlinge posities van de
constitutionele isomeren
atomen of van de dubbele bindingen
, vertonen verschillen in ruimtelijke schikking van de
atomen -> gevolg van verschillende gerichtheid van
stereo-isomeren bindingen, min. 1 asymmetrisch C-atoom (met min. 4
atomen/atoomgroepen) -> hoe meer, hoe meer
stereo-isomeren mogelijk
Isomeren waarvan alleen maar de opbouw van de
koolstofketen verschilt, eigenschappen verschillen
ketenisomeren/structuurisomeren
niet zo grondig, behoren tot groep van de
constitionele isomeren
Isomeren die zich onderscheiden door de plaats
van een atoom (een ander dan koolstof) of dubbele
plaatsisomeren binding, eigenschappen kunnen heel uiteenlopend
zijn, behoren tot groep van de constitionele
isomeren
Pi-binding bij overlap van minstens drie evenwijdig
Mesomere binding
gerichte p-orbitalen
twee dubbele bindingen onderling gescheiden door
geconjugeerde dubbele bindingen
één enkelvoudige binding (C=C – C=C)
gescheiden door minstens 1 sp3-gehybridiseerd C-
geïsoleerde dubbele bindingen
atoom (C=C – C – C=C)
grensstructuren/mesomere hiermee elektronenverdeling bij mesomerie
vormen/resonantievormen/kanonieken weergeven
zesring van C-atomen waarin zes Pi-elektronen
benzeenring of aromatische ring
gedelokaliseerd zijn over alle atomen.
elke stof die verkregen wordt door één of meer H-
benzeenderivaat atomen in benzeen te vervangen door andere
atomen of atoomgroepen
Dipool-dipool interactie interactie tussen dipolen in polaire moleculen
de relatieve aantrekkingskracht die de kern van
elektronegativiteit deze atomen uitoefent op de elektronen van een
covalente binding
Kwantitatieve maat voor de polariteit van een
Dipoolmoment binding, voorgesteld door vector (met richting) die
wijst van de partieel + naar de partieel - lading
Kwantitatieve maat voor de polariteit van een
Moleculair dipoolmoment molecule, voorgesteld door een vector die som is
van afzonderlijke dipoolmomenten
interactie tussen partieel + geladen
Waterstofbruggen waterstofatoom en een vrij elektronenpaar van een
partieel - geladen atoom
