Samenvatting ondernemingsrecht herkansing
Week 1
Hoofdstuk 16.1
Organisatie is een rechtspersoon eigenaren niet aansprakelijk
Organisatie is geen rechtspersoon eigenaar/eigenaren wel aansprakelijk
Rechtspersoon Geen rechtspersoon
Vereniging Eenmanszaak
Coöperatie Maatschap
Onderlinge waarborgmaatschappij Vennootschap onder firma
Naamloze vennootschap Commanditaire vennootschap
Besloten vennootschap
Stichting
Rechtsvorm is afhankelijk van:
- Aansprakelijkheid eigenaar
- Activiteiten van de organisatie
- Leiding en eigendom
- Continuïteit onderneming
- Fiscale aspecten
- Financieringsbehoefte en mogelijkheden
- Gevaar overname onderneming
- Huwelijks regime eigenaar
Verschillende soorten rechtspersonen
1. Privaatrechtelijke rechtspersonen (art. 2:3 BW) organisaties die rechtspersoonlijkheid bezitten
2. Publiekrechtelijke rechtspersonen de Staat, provincies, gemeenten en waterschappen (art. 2:1
BW)
3. Kerkgenootschappen (art 2:2 BW)
Het ondernemingsrecht is niet opgenomen in één wet, maar is verspreid over verschillende wetten en
wetboeken:
- Burgerlijk Wetboek
- Wetboek van Koophandel
- Handelsregisterwet
- Handelsnaamwet
- Wet op de ondernemingsraden
- Wet op economische delicten
Hoofdstuk 16.2
Handelsnaamwet (art. 1 Hnw) = de naam waaronder een onderneming wordt gedreven (Shell, Philips, ABN
AMRO, Apple).
- Het recht op een handelsnaam ontstaat door de naam als eerste voor een onderneming te gebruiken
(art. 5 Hnw).
- De te kiezen handelsnaam mag niet al voorkomen als domeinnaam of merk.
- Als de handelsnaam is ontstaan is deze juridisch beschermt een andere handelsonderneming mag
jouw handelsnaam niet gebruiken, ook niet met een kleine aanpassing, zorgt voor verwarring.
- Als eigenaar van een onderneming kan je de handelsnaam niet verkopen, zonder dat je de
onderneming verkoopt (art. 2 Hnw).
,Uitzonderingen:
- Als bijvoorbeeld de naam Axxi wordt gebruikt in de taxiwereld en een andere onderneming wil de
naam Axxi gebruiken in de medische sector.
- Je kunt wel toestemming krijgen om een handelsnaam van een andere onderneming te gebruiken
voor je eigen onderneming, meestal tegen een vergoeding.
- Franchise = een ondernemer opent een eigen vestiging binnen een bestaande keten.
Een handelsnaam kan ook een merk zijn, het merkenrecht is opgenomen in het BVIE (Benelux-verdrag over
intellectuele eigendom).
- Merk = benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of
verpakkingen en alle andere grafische voorstelling vatbare tekens, die dienen om waren of diensten
van een onderneming te onderscheiden.
- Door middel van een merk kan een organisatie haar producten/diensten onderscheiden van de
concurrenten.
Hoofdstuk 16.3
De kamers van koophandel (Kvk) houden een openbaar register waarin ondernemingen staan ingeschreven,
zoals verenigingen, eenmanszaken en besloten vennootschappen.
- Doel bescherming van de persoon of onderneming die het handelsregister raadpleegt en van de
onderneming die zich heeft ingeschreven.
- Een onderneming is op grond van de Handelsregisterwet verplicht om zich in te schrijven in het
handelsregister.
Hoofdstuk 16.4
Een onderneming moet op grond van onder andere het privaatrecht, het fiscale recht en het sociale recht een
administratie bijhouden.
- Art. 3:15i BW als je een bedrijf of zelfstandig beroep uitoefent dan moet je de administratie
bijhouden, de administratieplicht geldt voor alle ondernemingen.
- Er geldt een bewaarplicht van 7 jaar.
Voor rechtspersonen geldt er een speciale administratieplicht (art. 2:360 e.v. BW) Wet op de jaarrekening.
- Jaarrekening bestaat uit een balans, winst- en verliesrekening, toelichting en geeft inzicht in de
omvang van het vermogen, de winst en het gevoerde beleid van de organisatie.
- De jaarrekening is een informatiebron voor diverse partijen (leveranciers, banken, afnemers,
werknemers, de ondernemingsraad).
De administratie en jaarrekening kan opgeëist worden door de recht voor bewijs (art. 162 Rv).
Naast de jaarrekening bestaat ook het jaarverslag (art. 2:391 BW) tekstuele aanvulling op de cijfermatige
jaarrekening.
Hoofdstuk 16.5
Een ondernemer is verplicht tot het instellen van een ondernemingsraad als ten minste 50 personen op basis
van een arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling in de onderneming werken (art. 2 lid 1 WOR).
- De ondernemingsraad bestaat uit gekozen werknemers die de vertegenwoordiger van de
ondernemingsraad kiezen (art. 7 WOR).
- Werknemers hebben actief en passief kiesrecht (art. 6 WOR).
, Bevoegdheden ondernemingsraad:
1. Adviesrecht (art. 25 WOR) = de ondernemer advies plichtig. Als de ondernemingsraad bij bepaalde
besluiten adviesrecht heeft, dan is de ondernemer bij deze besluiten advies plichtig. Voorbeelden:
- Belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van werkzaamheden van de
onderneming.
- Belangrijke wijzigingen in de organisatie van de onderneming, dan wel in de verdeling van
bevoegdheid binnen de onderneming.
- Wijziging van de plaats waar de onderneming haar werkzaamheden uitoefent.
Als de ondernemer geen advies aanvraagt of als zijn besluit afwijkt van het advies, dan moet de
ondernemer de uitvoering van het besluit een maand uitstellen
2. Instemmingsrecht (art. 27 WOR) = als de ondernemingsraad bij bepaalde besluiten instemmingsrecht
heeft dan is de ondernemer bij deze besluiten instemming plichtig. Voorbeelden:
- Arbeids- en rusttijdenregeling of een vakantieregeling
- Belonings- of functiewaarderingssysteem
- Regeling op gebied van het aanstellings-, ontslag- of bevorderingsbeleid
- Regeling op het gebied van persoonsopleiding
Als de ondernemingsraad weigert toestemming te verlenen, dan kan de ondernemer aan de kartonrechter
vragen om vervangende toestemming te verlenen (art. 27 lid 4 WOR).
Een besluit dat door de ondernemer is genomen zonder de vereiste instemming van de ondernemingsraad of
de kartonrechter is nietig, hierbij moet wel actief beroep gedaan worden op nietigheid (art. 27 lid 5 WOR).
Hoofdstuk 16.6
Wet op de economische delicten (WED) = een wet waarmee de overheid de opsporing en vervolging regelt van
handelingen van een onderneming die schadelijk zijn voor het economische verkeer (publiekrecht).
Week 2
Hoofdstuk 17.2
Als een organisatie geen rechtspersoon is zoals bij een eenmanszaak, de maatschap, de vennootschap onder
firma en de commanditaire vennootschap is de eigenaar van de organisatie zelf aansprakelijk voor de schulden
van de organisatie.
Eenmanszaak = één natuurlijke persoon is eigenaar van de onderneming en is met zijn eigen vermogen
aansprakelijk voor schulden van de onderneming.
Hoofdstuk 17.3
Er bestaat geen speciale wetgeving over een eenmanszaak
- Geen officiële oprichtingshandeling nodig
- Oprichting starten met ondernemingsactiviteiten
- Inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel is verplicht
Hoofdstuk 17.4
De eigenaar van een eenmanszaak is met zijn gehele vermogen aansprakelijk voor de schulden van de
onderneming. Boekhoudkundig kan een ondernemer het privé en zakelijk vermogen wel splitsen, maar
juridisch vormen zijn één vermogen.
De omvang van het aansprakelijke vermogen wordt mede bepaald door de situatie of je als eigenaar getrouwd
bent in gemeenschap van goederen of niet. Als er sprake is een huwelijk of geregistreerd partnerschap dan
Week 1
Hoofdstuk 16.1
Organisatie is een rechtspersoon eigenaren niet aansprakelijk
Organisatie is geen rechtspersoon eigenaar/eigenaren wel aansprakelijk
Rechtspersoon Geen rechtspersoon
Vereniging Eenmanszaak
Coöperatie Maatschap
Onderlinge waarborgmaatschappij Vennootschap onder firma
Naamloze vennootschap Commanditaire vennootschap
Besloten vennootschap
Stichting
Rechtsvorm is afhankelijk van:
- Aansprakelijkheid eigenaar
- Activiteiten van de organisatie
- Leiding en eigendom
- Continuïteit onderneming
- Fiscale aspecten
- Financieringsbehoefte en mogelijkheden
- Gevaar overname onderneming
- Huwelijks regime eigenaar
Verschillende soorten rechtspersonen
1. Privaatrechtelijke rechtspersonen (art. 2:3 BW) organisaties die rechtspersoonlijkheid bezitten
2. Publiekrechtelijke rechtspersonen de Staat, provincies, gemeenten en waterschappen (art. 2:1
BW)
3. Kerkgenootschappen (art 2:2 BW)
Het ondernemingsrecht is niet opgenomen in één wet, maar is verspreid over verschillende wetten en
wetboeken:
- Burgerlijk Wetboek
- Wetboek van Koophandel
- Handelsregisterwet
- Handelsnaamwet
- Wet op de ondernemingsraden
- Wet op economische delicten
Hoofdstuk 16.2
Handelsnaamwet (art. 1 Hnw) = de naam waaronder een onderneming wordt gedreven (Shell, Philips, ABN
AMRO, Apple).
- Het recht op een handelsnaam ontstaat door de naam als eerste voor een onderneming te gebruiken
(art. 5 Hnw).
- De te kiezen handelsnaam mag niet al voorkomen als domeinnaam of merk.
- Als de handelsnaam is ontstaan is deze juridisch beschermt een andere handelsonderneming mag
jouw handelsnaam niet gebruiken, ook niet met een kleine aanpassing, zorgt voor verwarring.
- Als eigenaar van een onderneming kan je de handelsnaam niet verkopen, zonder dat je de
onderneming verkoopt (art. 2 Hnw).
,Uitzonderingen:
- Als bijvoorbeeld de naam Axxi wordt gebruikt in de taxiwereld en een andere onderneming wil de
naam Axxi gebruiken in de medische sector.
- Je kunt wel toestemming krijgen om een handelsnaam van een andere onderneming te gebruiken
voor je eigen onderneming, meestal tegen een vergoeding.
- Franchise = een ondernemer opent een eigen vestiging binnen een bestaande keten.
Een handelsnaam kan ook een merk zijn, het merkenrecht is opgenomen in het BVIE (Benelux-verdrag over
intellectuele eigendom).
- Merk = benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of
verpakkingen en alle andere grafische voorstelling vatbare tekens, die dienen om waren of diensten
van een onderneming te onderscheiden.
- Door middel van een merk kan een organisatie haar producten/diensten onderscheiden van de
concurrenten.
Hoofdstuk 16.3
De kamers van koophandel (Kvk) houden een openbaar register waarin ondernemingen staan ingeschreven,
zoals verenigingen, eenmanszaken en besloten vennootschappen.
- Doel bescherming van de persoon of onderneming die het handelsregister raadpleegt en van de
onderneming die zich heeft ingeschreven.
- Een onderneming is op grond van de Handelsregisterwet verplicht om zich in te schrijven in het
handelsregister.
Hoofdstuk 16.4
Een onderneming moet op grond van onder andere het privaatrecht, het fiscale recht en het sociale recht een
administratie bijhouden.
- Art. 3:15i BW als je een bedrijf of zelfstandig beroep uitoefent dan moet je de administratie
bijhouden, de administratieplicht geldt voor alle ondernemingen.
- Er geldt een bewaarplicht van 7 jaar.
Voor rechtspersonen geldt er een speciale administratieplicht (art. 2:360 e.v. BW) Wet op de jaarrekening.
- Jaarrekening bestaat uit een balans, winst- en verliesrekening, toelichting en geeft inzicht in de
omvang van het vermogen, de winst en het gevoerde beleid van de organisatie.
- De jaarrekening is een informatiebron voor diverse partijen (leveranciers, banken, afnemers,
werknemers, de ondernemingsraad).
De administratie en jaarrekening kan opgeëist worden door de recht voor bewijs (art. 162 Rv).
Naast de jaarrekening bestaat ook het jaarverslag (art. 2:391 BW) tekstuele aanvulling op de cijfermatige
jaarrekening.
Hoofdstuk 16.5
Een ondernemer is verplicht tot het instellen van een ondernemingsraad als ten minste 50 personen op basis
van een arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling in de onderneming werken (art. 2 lid 1 WOR).
- De ondernemingsraad bestaat uit gekozen werknemers die de vertegenwoordiger van de
ondernemingsraad kiezen (art. 7 WOR).
- Werknemers hebben actief en passief kiesrecht (art. 6 WOR).
, Bevoegdheden ondernemingsraad:
1. Adviesrecht (art. 25 WOR) = de ondernemer advies plichtig. Als de ondernemingsraad bij bepaalde
besluiten adviesrecht heeft, dan is de ondernemer bij deze besluiten advies plichtig. Voorbeelden:
- Belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van werkzaamheden van de
onderneming.
- Belangrijke wijzigingen in de organisatie van de onderneming, dan wel in de verdeling van
bevoegdheid binnen de onderneming.
- Wijziging van de plaats waar de onderneming haar werkzaamheden uitoefent.
Als de ondernemer geen advies aanvraagt of als zijn besluit afwijkt van het advies, dan moet de
ondernemer de uitvoering van het besluit een maand uitstellen
2. Instemmingsrecht (art. 27 WOR) = als de ondernemingsraad bij bepaalde besluiten instemmingsrecht
heeft dan is de ondernemer bij deze besluiten instemming plichtig. Voorbeelden:
- Arbeids- en rusttijdenregeling of een vakantieregeling
- Belonings- of functiewaarderingssysteem
- Regeling op gebied van het aanstellings-, ontslag- of bevorderingsbeleid
- Regeling op het gebied van persoonsopleiding
Als de ondernemingsraad weigert toestemming te verlenen, dan kan de ondernemer aan de kartonrechter
vragen om vervangende toestemming te verlenen (art. 27 lid 4 WOR).
Een besluit dat door de ondernemer is genomen zonder de vereiste instemming van de ondernemingsraad of
de kartonrechter is nietig, hierbij moet wel actief beroep gedaan worden op nietigheid (art. 27 lid 5 WOR).
Hoofdstuk 16.6
Wet op de economische delicten (WED) = een wet waarmee de overheid de opsporing en vervolging regelt van
handelingen van een onderneming die schadelijk zijn voor het economische verkeer (publiekrecht).
Week 2
Hoofdstuk 17.2
Als een organisatie geen rechtspersoon is zoals bij een eenmanszaak, de maatschap, de vennootschap onder
firma en de commanditaire vennootschap is de eigenaar van de organisatie zelf aansprakelijk voor de schulden
van de organisatie.
Eenmanszaak = één natuurlijke persoon is eigenaar van de onderneming en is met zijn eigen vermogen
aansprakelijk voor schulden van de onderneming.
Hoofdstuk 17.3
Er bestaat geen speciale wetgeving over een eenmanszaak
- Geen officiële oprichtingshandeling nodig
- Oprichting starten met ondernemingsactiviteiten
- Inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel is verplicht
Hoofdstuk 17.4
De eigenaar van een eenmanszaak is met zijn gehele vermogen aansprakelijk voor de schulden van de
onderneming. Boekhoudkundig kan een ondernemer het privé en zakelijk vermogen wel splitsen, maar
juridisch vormen zijn één vermogen.
De omvang van het aansprakelijke vermogen wordt mede bepaald door de situatie of je als eigenaar getrouwd
bent in gemeenschap van goederen of niet. Als er sprake is een huwelijk of geregistreerd partnerschap dan
