Samenvatting Dierenzorg paard | Hogeschool Gent | 2025/26

Dierenzorg Paard

EHBO BIJ HET PAARD
Parameters gezond paard (Altijd eerst basisonderzoek)
1) Ademhaling
o normaalwaarde 8-15x per minuut
o Letten op de flankslag
o Luisteren naar bijgeluiden
o Kijken naar de ademhaling
 Costo abdominaal = ribben
2) Hart en polsfrequentie
o 25- 45x per minuut
 Groot paard = trager
 Klein, jong paard =sneller
o Stijgt bij inspanningen, koorts, koliek, pijn
o Kracht van de polsslag
o Arteria facialis (face= gezicht)
o Sportpaard -> regelmatige onregelmatigheid trager als paard
uitademt, sneller bij het inademen (sportpaard)
o Niet normaal -> onregelmatige onregelmatigheid
o Arteria digitalis communis/ Arteria metatarsalis ook mogelijk een
polsslag te voelen maar mag niet duidelijk te voelen zijn anders is er
een mogelijke ontsteking
3) Temperatuur
o 37-38,2 (koorts vanaf 38,5°C)
o Veulens tot 38,5°C en koorts vanaf 39°C
o Stijgt bij arbeid, stress, koliek, ontstekingen
o Daalt bij shock, uitputting, uitdroging
o Hoe te meten:
 Thermometer rectaal
 Staat naar opzij, NIET OMHOOG
 Thermometer parallel tegen de wand houden, niet diagonaal
4) Slijmvliezen
o Zichtbaar in de mond, conjunctiva (ogen), vulva
o Roze, rood: normaal
o Wit: bloedarmoede (bij bloedwormen)
o Paard; shock (nooit heel de mond maar boven de tanden een rand
paars)
o Geel: geelzucht (te veel bilirubine afkomstig uit de lever)
o Paard heeft geen galblaas dus de slijmvliezen kunnen sneller geel
zien
o Cvt = Capillaire vullingstijd
 Meten door te duwen op het tandvlees
 <1sec = goed

,  > 2 sec = iets aan de hand
5) Lymfeknoppen
o Mogen niet opgezet zijn (gezwollen zijn)
o Opgezwollen = ontsteking
o Droes = ziekte die een verettering veroorzaakt op de lymfeknopen

BIJKOMENDE ONDERZOEKEN
1. Huid- haar- hoorn
o Hoef groeit 1 cm per maand, je kan de cm terugtellen door de
ringen op de hoef
o Kwaliteit daalt bij langdurige ziekteprocessen
o Schimmelinfecties -> imaverol
o Bacteriële aandoeningen
o Hoefbevangenheid

2. Bloedonderzoek
o Zegt je veel maar niet alles
o Bepaalde ziektes in de nieren, lever, antistoffen opsporen
o Controle op infectiebeleid (antistoffen)
o Controle van orgaansystemen (nieren, lever)

3. RX (röntgenstralen)
o Voornamelijk beenderen
o Gewrichten
o Inwendige structuren moeilijk bij een paard na te kijken omdat een
paard te groot is
4. CT-scan en MRI- scan
o Doorsneden door alle organen
o Beelden worden verwerkt via computer
o Nadeel: zeer duur
o Vaak anesthesie verijst

5. Echografie
o Geluidsgolven worden door verschillende weefsels op een andere
manier teruggekaatst
o Drachtigheidsdiagnose
o Pees en spierproblemen
o Hartproblemen
o Koliek: darmwand en darminhoud

6. Endoscopie
o Luchtpijp- bronchen -stembanden- slokdarm- maag -darmen-
baarmoeder -gewricht
o Behandeling
 OCD: 3 gaatjes maken

,  Ovarium operaties: meestal kijkoperaties bij merries
 Pismerrie: kisten op de eierstokken, constant plassen en
drummen tegen alles
TOEDIENEN VAN MEDICATIE
Per injectie
o Altijd STERIEL
o Materiaal wegwerpen
 IV: Intraveneus (in de ader) -> meestal in de hals, vena
jugularis
 IM: intramusculair (in de spieren) -> liefst in de borstspier,
omdat er een mogelijk zwelling kan optreden in de borstspier
geeft men daar een sneetje in en geneest het goed, in de hals
moeilijk om paard te rijden, vocht zakt
 Soms in de halsspier
 ALTIJD ASPITEREN (om na te kijken dat je niet in een
vene zit)
 Bij veulens in de broekspier
 Foto met rode driehoek op bruin paard, niet onderaan
de D spuiten want dan is het op de wervels
 Driehoek vinden door ene hand voor schouderblad en
ander hand voor de manenkam en zo een driehoek
vormen met de handen.
 SC: subcutaan (tussen vel en spieren)
 Gemakkelijk
 Weinig gevaar
 Irritatie
 IA: Intra articulair (in het gewricht)
 Potentieel gevaarlijk -> alles STERIEL, scheren,
scrubben, ontsmetten
 Bij ontstekingen
Per os = per oraal (in de mond)
o Met een spuit
o Op krachtvoer
o Neusslokdarmsonde
 Niet in de luchtpijp (olie op longe = verstikkingspneumonie)
 Neusslijmvliezen erg kwetsbaar en doorbloed
 Alleen de dierenarts mag dat doen
 Gevaar tot verstikking
 Olie = koliek
 Grote hoeveelheden
o Medicatie poederig maken die ze vaker moeten krijgen mengen met
appelmoes of confituur, in een 20CC spuit toedienen
Op de huid (topicaal) of slijmvliezen
o Zalf
o Handschoenen aandoen bij zalven met antibiotica en cortisone
o Tubes proper houden (in doosje houden dat er geen stof opkomt)

, o Niet veel zalf tegelijk, wel goed inmasseren en vaker toepassen

Per inhalatie
o Voor chronische longproblemen
o Voordelen: weinig medicatie nodig, snelle lokale werking in de long

WONDVERZORGING
Vooraf
o Wonde = altijd ernstig nemen en ontsmetten
o Hoe sneller behandelen hoe beter het resultaat

1. De kneuzingen
o Hematoom (bloedblein)
o Door een slag, uitglijden, stoten aan randen
o Zwelling en pijn bloeduitstorting
o Huid intact of beschadigt
o Behandeling: afkoelen > 10 minuten met water, coldpacks, ijsblok
 Insmeren met bloedklonter oplossende zalf
 Niet onmiddellijk openprikken na het is gebeurd bij een grote
bloedblein


2. De schaafwonde
o De pijnlijkste wonde
o Haar is weg
o Roodverkleuring
o Alleen oppervlakkig deel van de huid is beschadigd
o Behandeling:
 Heelt heel gemakkelijk
 Eerste keer uitwassen met isobethadine zeep
 Daarna alleen deppen met isobethadine waterige oplossing
 Wondhelende zalf
3. De snijwonde
o Alle lagen van de huid zijn beschadigd
o Soms kleine wonde
o Grote gevolgen
o Behandeling:
 Zo snel mogelijk reinigen, ontsmetten, ernst van de schade
bepalen, dichten
 Dichten met draad, nietjes
o De steekwonde
 Kleine huidwonde die weer sluit
 Diepe wonde in onderliggende weefsels
 Veel vuil mee naar binnen: infectierisico’s
 Paarden met tetanus sterven altijd (allee spieren staan
constant gespannen, paard sterft door een constante
spanning van de ademhalingsspieren)