Samenvatting Aangepaste zwemvormen

Bewegen en gezondheid 2 – levenslang zwemmen

Methodische en didactische uitgangspunten: watergewenning (p111-113)
- Leren zwemmen of bewegen in het water  nieuw motorisch leerproces  de eerste fase: leren wennen aan het water
o Doel?
 Wennen aan biomechanische aspecten vh water (druk, weerstand, T, kracht)
 Werken aan zekerheid en zelfvertrouwen van het kind in het water  gevoel van competitie (motorische succeservaringen)
 Ontwikkelen van lichaamsbesef, zich kunnen oriënteren
 Evenwicht kunnen behouden in het water
 Ontwikkelen van watergevoel, leren hoe het water gebruikt kan worden…
 Basis ontwikkelen om verschillende zwemslagen op een plezierige en effectieve manier aan te leren: motorisch fundament leggen
 Basis ontwikkelen om voldoende zwemveilig te worden en om te kunnen genieten van het water als vrijetijdsontspanning

- Ideale leersituatie
o Voldoende tijd
o Maakt niet uit hoe snel het kind leert zwemmen
o In water waar de kinderen kunnen staan
o Groep lln niet te groot

- Watergewenning is zeer belangrijk als basis voor het leren zwemmen (voorwaarde om te beginnen aan complexere vaardigheden)
o Probleem: de ideale leersituatie is niet altijd aanwezig (er zijn andere doelen geformuleerd, te weinig ondiep water, te grote groepen, ouders willen dat hun
kind zo snel mogelijk leert zwemmen) er moeten methodische keuzes gemaakt worden

1. Drijfmiddelen
- er worden GEEN drijfmiddelen gebruikt  beïnvloeden het lichaamsbesef, het evenwicht...
- geen bijdrage in het verdere leerproces van het leren zwemmen
- kinderen moeten ZELF het water ervaren
- in de praktijk: er worden wel veel hulpmiddelen gebruikt
 waarom? Het kind kan nog niet zelfstandig drijven en heeft onvoldoende watergevoel, om dan een horizontale ligging of een zwemslag aan te leren
is het gebruik van hulpmiddelen onvermijdelijk
 dehulpmiddelen=drijfmiddelen
 de kinderen leren de uitvoering juist aan, MAAR er is nog geen watergevoel ontwikkeld
 wanneer drijfmiddelen gebruiken?
 In grote groep, wegens veiligheidsredenen
 Als er grote onderlinge verschillen zijn in een groep
 Als kind nog steeds niet zelfstandig kan/durft drijven, laten aanvoelen met een drijfmiddeln
 Ontstaan vertrouwen
 Voorwaarde: drijven zonder hulpmiddel moet erna direct geoefend worden
 Leren zwemmen van mensen met een handicap
 !!! drijfmiddelen niet te lang gebruiken, oefenen op drijven zonder hulpmiddel!! (statisch en dynamisch drijven)
- watergewenning is een voorwaarde om te starten met het aanleren van zwemslagen

1

, Bewegen en gezondheid 2 – levenslang zwemmen
 het is niet effectief om iets aan te leren als er nog geen watergevoel is
 waarom niet? Leerproces duurt langer en door onvoldoende proprioceptieve feedback, zullen er fouten in de beweging optreden
- bij mensen met een handicap
 er wordt vaak gekozen voor een hulpmiddel
 voor hen meest plezierigst als ze in het water kunnen zonder hulpmiddel  halliwick methode (voor veel lesgevers niet gekend)
2. Tijd
-
Vaak beperkte tijd (vooral in scholen)
-
Consequenties voor de doelen, in een kortere tijd kunnen er minder doelen gerealiseerd worden
-
Doelen afstellen op beginniveau van kinderen, indien verschillend niveau  verschillende doelstellingen
-
Trend: ouders willen dat hun kinderen zo snel mogelijk leren zwemmen
 Kinderenlerenineenvakantieopkortetijdzwemmen
 Resultaten zijn belangrijkst! Te weinig aandacht aan zwemveiligheid, dus het kind leert wel zwemmen, maar het is nog niet veilig
 De kinderen oefenen en herhalen niet genoegkans op verleren van de geleerde zwemslagen is groot  BLIJVEN OEFENEN EN HERHALEN
3. Waterdiepte
- De ideale leersituatie: voldoende ondiep water, maar dit is niet altijd het geval
- Als er alleen diep water is  onverantwoord om kinderen zonder hulpmiddel in dat diepe water te laten gaan
- Andere oplossing: inschakelen van ouders tijdens de zwemlessen of werken in groepjes van 3 à 4 kinderen
- Bij gebruik van hulpmiddelen in diep water is de verleiding groot om te snel te starten met zwemslagen  niet effectief  ander lichaamsbesef wordt
ontwikkeld, het noodzakelijke watergevoel ontbreekt
- MAAR dit wil niet zeggen dat watergewenning in het diepe water niet mogelijk is - Werkenop:
 tuwervaringen in verticale houding
 Draaien om de breedte-as
 Onder water gaan
 Zelfstandig drijven op buik en rug

- Als er gewerkt wordt met drijfmiddelen, moet diezelfde oefening ook zonder drijfmiddel worden uitgevoerd  goede basis leggen
- Bij watergewenning voor volwassenen moet het water minimaal heupdiep zijn

Watergewenning (p122-131)
- Eerste fase van het leren zwemmen bestaat uit het wennen aan het water
- De doelen zijn:
o Ontspannen te water gaan
o Onder water blijven
o Zich oriënteren onder water
- Door stuwervaringen  watergevoel wordt ontwikkeld  kind kan van een verticale houding naar een horizontale houding komen




1. INHOUD, VOLGORDE EN OEFENSTOF

2

, Bewegen en gezondheid 2 – levenslang zwemmen
- Doelen van watergewenning
 Ervaren van water  kind krijgt vertrouwen in het water
 Beseffen van het bewegen in water  kind wordt bewust van de weerstand vh water, de opwaartse kracht en de controle van ademhaling
 Bewegingservaringen en bewegingsbewustzijn gebruikt om technische vaardigheden aan te leren en te beheersen.
- Ervaringen opdoen: 8 basiselementen
 binnen ieder element: makkelijk  moeilijk
 slagen van ene basiselement hangt af van eerdere ervaringen met andere basiselementen
 watertrappen en survival NIET in de basiselementen, de deelervaring watertrappen komt aan bod binnen basiselement voortbewegen
 regelmatig ervaringen opdoen met kledij aan = specifiek aan survival
 8 basiselementen
1. Voortbewegen
2. Ademhalen
3. Draaien
4. Onder water gaan
5. Te water gaan
6. Drijven
7. (watertrappen)  als eindvorm nog niet in watergewenning, wel deelvaardigheden
8. (survival)  hier dragen kledij specifiek
 slagen in moeilijkere vaardigheid binnen het element is afhankelijk van:
 eerdere ervaringen binnen het basiselement
 ervaringen van andere basiselementen (vb. om te kunnen drijven moet men ook onder water durven gaan en ontspannen kunnen ademhalen)

- eerste stap: leren te water gaan
 kind moet zich veilig voelen: kennis laten maken met de ruimte en de geluiden in het zwembad
 geen angst voor het water: niet echt een oorsprong, vaak door vroeger nare ervaringen met water of door de ouders die zelf angst hebben voor water,
kinderen nemen dit over
 oplossing: eerst laten douchen, kijken naar wat anderen doen in het water
 oefeningen: zie tabel p 124

- voortbewegen
 gericht op 2 aspecten
 wennen aan en leren aanvoelen van de weerstand van het water
 ontwikkelen van watergevoel, weerstand gebruiken om vooruit te komen
 ontwikkelen van watergevoel
 voelen van de weerstand met de stuwvlakken (handen, voeten)
 hoe kun je die stuwvlakken best gebruiken om vooruit te komen
 watergevoel is basis voor het aanleren van zwemtechnieken
 belangrijk voor het herstellen/handhaven van het evenwicht
 Voortbewegen in 2 verschillende vlakken


3