Structuur van een wetenschappelijk artikel
Een wetenschappelijk artikel dat 1 of meerdere empirische studies beschrijft, volgt een typische
structuur
- Waarom? Het is snel begrijpbaar en je kan makkelijk studies met elkaar vergelijken
Wetenschappelijk artikel =/= prosa
- Doel artikel = snel en helder informeren
- De vaste structuur vergemakkelijkt het leesproces
o De lezer weet wat te verwachten
o De lezer weet welke functie elk onderdeel heeft, en dus welke onderdelen hij/zij wil
lezen om zijn/haar doel te bereiken
- De vaste structuur vergemakkelijkt het schrijfproces
o Wetenschappelijk schrijven als een ambacht: je kan het leren
De Imred-zandloper
Zandloper weerspiegelt hoe je van een breed thema begint
en daarna versmalt naar de onderzoeksvraag die leidt tot
een heel specifieke methode en resultaten, daarna verbreedt het terug
Beginnen doen we bij het begin: titel, abstract & kernwoorden
- Titel
o Het eerste wat mensen lezen dus een informerende, maar ook motiverende functie
De titel wekt de interesse van de lezer op
o Informerend structurerende functie
De titel positioneert de paper binnen een bepaald thema en
wetenschappelijke discipline
o Motiverend vrijheidsgraden voor creativiteit door te spelen met hoofd- en subtitel
o Vaak ook een ‘running title’ die doorloopt op de andere pagina’s
- Abstracts
o Gelijkaardig opgebouwd, zelfde structuur
o Laat lezer toe om zich snel te oriënteren: ‘Wat zijn de voornaamste bevindingen? Wat
is relevant voor mij?’
o Geschreven in verleden tijd
o Niet refereren naar bronnen, snel tot de essentie komen
- Kernwoorden
1
, o Zijn belangrijk als metadata maken het artikel vindbaar in databases
Introduction (inleiding of probleemstelling)
- Belangrijkste stuk van artikel
- Veel verwijzingen naar bronnen/literatuur
- Meeste gemaakte fout: inleiding is geen samenvatting maar een persuasieve tekst
o Je probeert de lezer te overtuigen van waarom jouw studie/onderzoek belangrijk is
Swales (1990) Create a Research Space (CARS) model
1. Establishing a territory (the situation) – WAT is het onderwerp?
o Vaak worden kernbegrippen meteen geïntroduceerd en gedefinieerd (= inhoudelijke
afbakening)
2. Establishing a niche (the problem definition) – WAAROM is onderzoek naar dit onderwerp
nodig?
o Kenniskloof: er is een onbeantwoorde vraag
o Relevantie vraag
o Beperkingen van bestaand onderzoek
o Relevantie van het overkomen van deze beperking
3. Occupying the niche (the niche) – HOE gaat dit artikel dit probleem aanpakken?
Theoretisch kader of literatuurstudie
Theoretical framework and/or literature review
Functie?
- Achtergrondinformatie nodig om de studie ten gronde te begrijpen
- Een volledige schets bieden van het onderzoeksveld (the state-of-the-art)
- Het uitdiepen van de kenniskloof of -kloven die er zijn
Typische ingrediënten
- Conceptdefiniëring
- Theoretisch kader dat een overzicht geeft van belangrijkste theorieën die toegepast worden
- Argumentatie die logisch is opgebouwd naar onderzoeksvragen en/of hypothesen
Theorie = een logische reeks van met elkaar verbonden (niet-tegenstrijdige) stellingen, opvattingen
en begrippen over de empirische werkelijkheid (of een deel daarvan)
Argumentatielijn
- Merk op
o Signaalwoorden
o Opsomming vs argumentatie the 5 C’s: cite, compare, contrast, critique, connect
Methode
- Informeren over ethische toetsing
- Informeren tot op niveau dat (1) lezers de kwaliteit van het onderzoek kunnen evalueren, en
(2) het onderzoek repliceerbaar wordt
- Informatie over
o Welk onderzoeksdesign (methode)
o Welke data (populatie, steekproef) en hoe deze worden verzameld
(steekproeftrekking, rekruteringsprocedure)
o Hoe het design precies werd geoperationaliseerd (meetinstrument,
onderzoeksprocedure,…)
o Soms: een algemene uitleg over de analyse
2
, - Bemerk: altijd verleden tijd
Resultaten
- Gewoonlijk opgebouwd in dezelfde volgorde als de hypotheses/onderzoeksvragen
- Toont de resultaten van de analyse
- Resultaten bieden een antwoord dat onderbouwd is
o Hetzij door statistische resultaten
o Hetzij door illustraties uit de data (quotes,…)
- Bemerk: altijd verleden tijd
Discussie en conclusie
- Herhalen van het doel van het onderzoek
- Overzicht van belangrijkste resultaten
o Synthese: wat hebben we gevonden? (verleden tijd)
o Interpretatie: waarom zijn de resultaten belangrijk? (tegenwoordige tijd)
Terugkoppeling naar literatuur en aangeven belang voor theorievorming
- Aanbevelingen
o Voor toekomstig onderzoek
o Voor praktijk en beleid
- Beperkingen van het huidig onderzoek
- Conclusie: samenvattend overzicht van belangrijkste resultaten en aanbevelingen
Referenties (literatuurlijst, bronnenlijst of bibliografie)
- Er wordt altijd een ‘stijl’ gehanteerd
- Er wordt anders gerefereerd naar artikels, boeken en boekhoofdstukken
Wetenschappelijke integriteit
Wat zijn wetenschappelijke bronnen?
Het onderzoeksproces
- In de eerste fase van het onderzoeksproces, richt een onderzoeker zich gewoonlijk op 3 grote
vragen
o Wat?
o Waarom?
o Hoe?
3
Een wetenschappelijk artikel dat 1 of meerdere empirische studies beschrijft, volgt een typische
structuur
- Waarom? Het is snel begrijpbaar en je kan makkelijk studies met elkaar vergelijken
Wetenschappelijk artikel =/= prosa
- Doel artikel = snel en helder informeren
- De vaste structuur vergemakkelijkt het leesproces
o De lezer weet wat te verwachten
o De lezer weet welke functie elk onderdeel heeft, en dus welke onderdelen hij/zij wil
lezen om zijn/haar doel te bereiken
- De vaste structuur vergemakkelijkt het schrijfproces
o Wetenschappelijk schrijven als een ambacht: je kan het leren
De Imred-zandloper
Zandloper weerspiegelt hoe je van een breed thema begint
en daarna versmalt naar de onderzoeksvraag die leidt tot
een heel specifieke methode en resultaten, daarna verbreedt het terug
Beginnen doen we bij het begin: titel, abstract & kernwoorden
- Titel
o Het eerste wat mensen lezen dus een informerende, maar ook motiverende functie
De titel wekt de interesse van de lezer op
o Informerend structurerende functie
De titel positioneert de paper binnen een bepaald thema en
wetenschappelijke discipline
o Motiverend vrijheidsgraden voor creativiteit door te spelen met hoofd- en subtitel
o Vaak ook een ‘running title’ die doorloopt op de andere pagina’s
- Abstracts
o Gelijkaardig opgebouwd, zelfde structuur
o Laat lezer toe om zich snel te oriënteren: ‘Wat zijn de voornaamste bevindingen? Wat
is relevant voor mij?’
o Geschreven in verleden tijd
o Niet refereren naar bronnen, snel tot de essentie komen
- Kernwoorden
1
, o Zijn belangrijk als metadata maken het artikel vindbaar in databases
Introduction (inleiding of probleemstelling)
- Belangrijkste stuk van artikel
- Veel verwijzingen naar bronnen/literatuur
- Meeste gemaakte fout: inleiding is geen samenvatting maar een persuasieve tekst
o Je probeert de lezer te overtuigen van waarom jouw studie/onderzoek belangrijk is
Swales (1990) Create a Research Space (CARS) model
1. Establishing a territory (the situation) – WAT is het onderwerp?
o Vaak worden kernbegrippen meteen geïntroduceerd en gedefinieerd (= inhoudelijke
afbakening)
2. Establishing a niche (the problem definition) – WAAROM is onderzoek naar dit onderwerp
nodig?
o Kenniskloof: er is een onbeantwoorde vraag
o Relevantie vraag
o Beperkingen van bestaand onderzoek
o Relevantie van het overkomen van deze beperking
3. Occupying the niche (the niche) – HOE gaat dit artikel dit probleem aanpakken?
Theoretisch kader of literatuurstudie
Theoretical framework and/or literature review
Functie?
- Achtergrondinformatie nodig om de studie ten gronde te begrijpen
- Een volledige schets bieden van het onderzoeksveld (the state-of-the-art)
- Het uitdiepen van de kenniskloof of -kloven die er zijn
Typische ingrediënten
- Conceptdefiniëring
- Theoretisch kader dat een overzicht geeft van belangrijkste theorieën die toegepast worden
- Argumentatie die logisch is opgebouwd naar onderzoeksvragen en/of hypothesen
Theorie = een logische reeks van met elkaar verbonden (niet-tegenstrijdige) stellingen, opvattingen
en begrippen over de empirische werkelijkheid (of een deel daarvan)
Argumentatielijn
- Merk op
o Signaalwoorden
o Opsomming vs argumentatie the 5 C’s: cite, compare, contrast, critique, connect
Methode
- Informeren over ethische toetsing
- Informeren tot op niveau dat (1) lezers de kwaliteit van het onderzoek kunnen evalueren, en
(2) het onderzoek repliceerbaar wordt
- Informatie over
o Welk onderzoeksdesign (methode)
o Welke data (populatie, steekproef) en hoe deze worden verzameld
(steekproeftrekking, rekruteringsprocedure)
o Hoe het design precies werd geoperationaliseerd (meetinstrument,
onderzoeksprocedure,…)
o Soms: een algemene uitleg over de analyse
2
, - Bemerk: altijd verleden tijd
Resultaten
- Gewoonlijk opgebouwd in dezelfde volgorde als de hypotheses/onderzoeksvragen
- Toont de resultaten van de analyse
- Resultaten bieden een antwoord dat onderbouwd is
o Hetzij door statistische resultaten
o Hetzij door illustraties uit de data (quotes,…)
- Bemerk: altijd verleden tijd
Discussie en conclusie
- Herhalen van het doel van het onderzoek
- Overzicht van belangrijkste resultaten
o Synthese: wat hebben we gevonden? (verleden tijd)
o Interpretatie: waarom zijn de resultaten belangrijk? (tegenwoordige tijd)
Terugkoppeling naar literatuur en aangeven belang voor theorievorming
- Aanbevelingen
o Voor toekomstig onderzoek
o Voor praktijk en beleid
- Beperkingen van het huidig onderzoek
- Conclusie: samenvattend overzicht van belangrijkste resultaten en aanbevelingen
Referenties (literatuurlijst, bronnenlijst of bibliografie)
- Er wordt altijd een ‘stijl’ gehanteerd
- Er wordt anders gerefereerd naar artikels, boeken en boekhoofdstukken
Wetenschappelijke integriteit
Wat zijn wetenschappelijke bronnen?
Het onderzoeksproces
- In de eerste fase van het onderzoeksproces, richt een onderzoeker zich gewoonlijk op 3 grote
vragen
o Wat?
o Waarom?
o Hoe?
3
