Recht E-lijn II
H1 Gezondheidszorgberoepen
1 Inleidend kader: waarom gezondheidszorgberoepen juridisch
complex zijn
Belgische complexiteit: gezondheidzorg versnippert overheen verschillende
beleidsniveaus
2 De bevoegdheidsverdeling in de Belgische
gezondheidszorg
2.1 Federale bevoegdheden
o Uitoefening v geneesk + andere gezondh beroepen
o Verplichte ziekteverzekering + financiële verdeling v middelen
o Geneesmidd, producten
o Patiëntenrechten en kwaliteit v zorg
2.2 Gemeenschappen en gewesten
o Gemeenschapp: Preventieve gezondheidszorg, 1ste lijnszorg, woonzorgcentra,
gezinszorg
o Gewesten: Milieu en verkeer
2.3 Politieke versnippering, financiële spanningen
Niet 1 maar 9 ministers v Volksgezondheid
IMC = interministeriële conferentie volksgezondheid: hier komen die 9 samen + stemmen
beleid op elkaar af
3 Silo-denken en concurrentie tussen
gezondheidszorgberoepen
Gezondhzorg: opgebouwd uit afgebakende beroepssilo’s
Elk beroep bewaakt eigen domein
Toch voorzichtig gaten geprikt in de silo’s zonder systeem fundamenteel te wijzigen
(bv apothekers mogen nu griepvaccins geven)
,4 Manieren waarop gezondheidszorgberoepen juridisch
worden genormeerd
4.1 Titelbescherming
Hier bepaald wie een bep beroepstitel mag dragen, zonder te bepalen welke handelingen
uitgevoerd mogen worden
4.2 Bescherming van de uitoefening van het beroep
Hier bepaald welke handelingen door welke beroepsbeoefenaars mogen worden gesteld
Bv: euthanasie mag enkel door arts
Wie niet aan voorwaarden vh beroep voldoet (bv geen artsendiploma) kan vervolgd
wordenwegens onwettige uitoefening
5. Samenwerkingsmodellen tussen gezondheidszorgberoepen
Normen over samenwerking met andere beroepen:
3 mogelijke modellen:
- delegatie (piramidaal model)
- doorverwijzing (nevengeschikt model): is eerder horizontaal, gelijkwaardig
- samen behandelen (coöperatief model)
Normering vd wijze v uitoefening vh beroep (in relatie met patiënt of cliënt)
- Bv patientenrechten
5.1 Het piramidale model
Hoe hoger: hoe groter de autonomie
Lagere beroepen vaak voorschrift of delegatie nodig
5.1.1 De top van de WUG-piramide: zelfstandige
beoefenaars van de geneeskunst
Bovenaan piramide: de beroepen die (deel van) de gnk zelfstandig mogen uitoefenen:
zonder opdracht van iemand anders
- artsen, tandartsen, klinisch psychologen/orthopedagogen
5.1.2 Het midden van de piramide: niet-zelfstandige beoefenaars van handelingen
Kine, verpleegk, paramedici, vroedvrouwen (buiten normale bevallingen): verrichten gnk
handelingen niet zelfstandig
- handelen heeft band nodig met arts/tandarts: via voorschrift / delegatie /
samenwerking
5.1.3 De basis van de piramide: ondersteunende beoefenaars
Hulpverlener-ambulancier en zorgkundige: geen autonome handelingen
- werken steeds onder gezag van hogere uit piramide
,5.2 Nevenschikking
Beroepen op zelfde niveau die samenwerken (bv huisarts + specialist =
doorverwijzingssysteem)
5.3 Coöperatief model
Samenwerking tss verschillende
Juridisch nog onvoldoende gesteund
Vormen van regulering
- Wettelijk bekrachtigde normen
o Europese normen
- Verordeningen
- Richtlijnen
- Verdragen
o Formele wetten
- Wetten: federaal
- Decreten: gemeenschappen
- Ordonnanties: gewestelijk
o Uitvoeringsbesluiten
- KB = koninklijk besluit
- BVR = vlaamse regeringsbesluit
- MB = ministrieel besluit
o (bekrachtigde) deontologische codes
- Bepalen de basisprincipes, hoe men moet handelen volgens eer vh
beroep
- Bekrachtigd door koning bv: dan grotere juridische waarde
- Normen ontstaan door autoregulering
o Door wettelijk geregelde organen
- Orde der artsen, apothekers: mogen sancties opleggen
- Psychologencommissie: is verzamel term voor iedereen die
psychologie uitoefent, maar klinische psycholoog is er maar deeltje
van
o Door vrij opgerichte organen
- Beroepsverenigingen: niet verplicht om bij aan te sluiten zoals bij
ordes
- Normen met en zonder sanctioneringsmogelijkheden
o Strafrechtelijke sancties (gevangenisstraf, geldboete, werkstraf)
o Administratieve geldboeten
o (civielrechtelijke) schadevergoeding
o Beroepsspecifieke/tucht- sancties (waarschuwing, berisping, schorsing,
schrapping
Uitoefening gezondheidsberoepen
Wet uitoefening gezondheidszorgberoepen = WUG
Wet van 2015: maar gebaseerd op KB 78 uit 1967: heel verouderd
- (KB met nummertje: wanneer parlement niet kon samenkomen, maar dit KB heeft
kracht van wet)
= basiswet over uitoefening v gezondhzorgberoepen
- Enige veranderd sinds 1967 is nummering en indeling
3 symbolen die deze wet typeren:
, - Pyramidaal systeem
- Vingerafdruk
- Uitgezonderd plaatselijk verkeer
6 Voorwaarden voor de uitoefening van een
gezondheidszorgberoep
6.1 Het diploma
- Wettelijk diploma vereist, moet behaald zijn overeenkomstig met Belgische
wetgeving
- Door Europees recht: men kan ook met diploma beroepen uitoefenen in andere
lidstaten
o Opleiding moet voldoen aan europese minimumnormen
- Zo vrij verkeer van personen / automatische erkenning
Stel beroep zonder Europese minimumnormen => geen automatische erkenning
Stel beroep wel geregeld, maar diploma niet in EU behaald => geen automatische
erkenning
6.2 Het visum: van formaliteit naar “licence to practise”
6.2.1 Uitreiken van een visum
- Weerspiegelt toegang tot beroep + bekwaamheid om beroep uit te oefenen
= enkel hetgene wat men kan aantonen dat hij bekwaam voor is en ervaring over
heeft mag die uitvoeren
6.2.2 Aantoonbare bekwaamheid en ervaring
- Bekwaamheid moet worden ondersteund door portfolio + levenslang leren
Portfolio = aantoning v bekwaamh + ervaring => is verplicht bij te houden, liefst
elektronisch
- Geen verdere regels over wat dan een goed portfolio is
Toezichtscommissie kan inzage eisen + maatregelen treffen indien niet voldoende
6.2.3 Maatregelen m.b.t. visum
Indien praktijkvoering =/ kwaliteitsvereisten => opstelling verbeterplan
Visum kan ook worden ingetrokken / geschorst indien niet naleven verbeterplan
- Kan ook indien gzondhzorgbeoefenaar niet de fysieke / psychische geschiktheid
heeft voor uitvoering beroep
- Ook bij herhaalde schending kwaliteitsregels
- Er kan dan ook administratieve geldboete opgelegd worden
6.3 Inschrijving bij de deontologische Orde
- Geldt enkel voor degenen die zo’n orde hebben
o Artsen, apothekers, klinisch psychologen
- Voor anderen is er geen wettelijk tuchtrecht
Deontologische orde:
- Bep via codes wat handelen is volgens de eer + waardigheid vh beroep
- Kan tuchtsancties opleggen
- Je moet inschrijven + jaarlijkse bijdrage betalen (+-250 euro)
Beroepsorganisaties: nog iets anders, is vrij aan te sluiten, geen juridische waarde
H1 Gezondheidszorgberoepen
1 Inleidend kader: waarom gezondheidszorgberoepen juridisch
complex zijn
Belgische complexiteit: gezondheidzorg versnippert overheen verschillende
beleidsniveaus
2 De bevoegdheidsverdeling in de Belgische
gezondheidszorg
2.1 Federale bevoegdheden
o Uitoefening v geneesk + andere gezondh beroepen
o Verplichte ziekteverzekering + financiële verdeling v middelen
o Geneesmidd, producten
o Patiëntenrechten en kwaliteit v zorg
2.2 Gemeenschappen en gewesten
o Gemeenschapp: Preventieve gezondheidszorg, 1ste lijnszorg, woonzorgcentra,
gezinszorg
o Gewesten: Milieu en verkeer
2.3 Politieke versnippering, financiële spanningen
Niet 1 maar 9 ministers v Volksgezondheid
IMC = interministeriële conferentie volksgezondheid: hier komen die 9 samen + stemmen
beleid op elkaar af
3 Silo-denken en concurrentie tussen
gezondheidszorgberoepen
Gezondhzorg: opgebouwd uit afgebakende beroepssilo’s
Elk beroep bewaakt eigen domein
Toch voorzichtig gaten geprikt in de silo’s zonder systeem fundamenteel te wijzigen
(bv apothekers mogen nu griepvaccins geven)
,4 Manieren waarop gezondheidszorgberoepen juridisch
worden genormeerd
4.1 Titelbescherming
Hier bepaald wie een bep beroepstitel mag dragen, zonder te bepalen welke handelingen
uitgevoerd mogen worden
4.2 Bescherming van de uitoefening van het beroep
Hier bepaald welke handelingen door welke beroepsbeoefenaars mogen worden gesteld
Bv: euthanasie mag enkel door arts
Wie niet aan voorwaarden vh beroep voldoet (bv geen artsendiploma) kan vervolgd
wordenwegens onwettige uitoefening
5. Samenwerkingsmodellen tussen gezondheidszorgberoepen
Normen over samenwerking met andere beroepen:
3 mogelijke modellen:
- delegatie (piramidaal model)
- doorverwijzing (nevengeschikt model): is eerder horizontaal, gelijkwaardig
- samen behandelen (coöperatief model)
Normering vd wijze v uitoefening vh beroep (in relatie met patiënt of cliënt)
- Bv patientenrechten
5.1 Het piramidale model
Hoe hoger: hoe groter de autonomie
Lagere beroepen vaak voorschrift of delegatie nodig
5.1.1 De top van de WUG-piramide: zelfstandige
beoefenaars van de geneeskunst
Bovenaan piramide: de beroepen die (deel van) de gnk zelfstandig mogen uitoefenen:
zonder opdracht van iemand anders
- artsen, tandartsen, klinisch psychologen/orthopedagogen
5.1.2 Het midden van de piramide: niet-zelfstandige beoefenaars van handelingen
Kine, verpleegk, paramedici, vroedvrouwen (buiten normale bevallingen): verrichten gnk
handelingen niet zelfstandig
- handelen heeft band nodig met arts/tandarts: via voorschrift / delegatie /
samenwerking
5.1.3 De basis van de piramide: ondersteunende beoefenaars
Hulpverlener-ambulancier en zorgkundige: geen autonome handelingen
- werken steeds onder gezag van hogere uit piramide
,5.2 Nevenschikking
Beroepen op zelfde niveau die samenwerken (bv huisarts + specialist =
doorverwijzingssysteem)
5.3 Coöperatief model
Samenwerking tss verschillende
Juridisch nog onvoldoende gesteund
Vormen van regulering
- Wettelijk bekrachtigde normen
o Europese normen
- Verordeningen
- Richtlijnen
- Verdragen
o Formele wetten
- Wetten: federaal
- Decreten: gemeenschappen
- Ordonnanties: gewestelijk
o Uitvoeringsbesluiten
- KB = koninklijk besluit
- BVR = vlaamse regeringsbesluit
- MB = ministrieel besluit
o (bekrachtigde) deontologische codes
- Bepalen de basisprincipes, hoe men moet handelen volgens eer vh
beroep
- Bekrachtigd door koning bv: dan grotere juridische waarde
- Normen ontstaan door autoregulering
o Door wettelijk geregelde organen
- Orde der artsen, apothekers: mogen sancties opleggen
- Psychologencommissie: is verzamel term voor iedereen die
psychologie uitoefent, maar klinische psycholoog is er maar deeltje
van
o Door vrij opgerichte organen
- Beroepsverenigingen: niet verplicht om bij aan te sluiten zoals bij
ordes
- Normen met en zonder sanctioneringsmogelijkheden
o Strafrechtelijke sancties (gevangenisstraf, geldboete, werkstraf)
o Administratieve geldboeten
o (civielrechtelijke) schadevergoeding
o Beroepsspecifieke/tucht- sancties (waarschuwing, berisping, schorsing,
schrapping
Uitoefening gezondheidsberoepen
Wet uitoefening gezondheidszorgberoepen = WUG
Wet van 2015: maar gebaseerd op KB 78 uit 1967: heel verouderd
- (KB met nummertje: wanneer parlement niet kon samenkomen, maar dit KB heeft
kracht van wet)
= basiswet over uitoefening v gezondhzorgberoepen
- Enige veranderd sinds 1967 is nummering en indeling
3 symbolen die deze wet typeren:
, - Pyramidaal systeem
- Vingerafdruk
- Uitgezonderd plaatselijk verkeer
6 Voorwaarden voor de uitoefening van een
gezondheidszorgberoep
6.1 Het diploma
- Wettelijk diploma vereist, moet behaald zijn overeenkomstig met Belgische
wetgeving
- Door Europees recht: men kan ook met diploma beroepen uitoefenen in andere
lidstaten
o Opleiding moet voldoen aan europese minimumnormen
- Zo vrij verkeer van personen / automatische erkenning
Stel beroep zonder Europese minimumnormen => geen automatische erkenning
Stel beroep wel geregeld, maar diploma niet in EU behaald => geen automatische
erkenning
6.2 Het visum: van formaliteit naar “licence to practise”
6.2.1 Uitreiken van een visum
- Weerspiegelt toegang tot beroep + bekwaamheid om beroep uit te oefenen
= enkel hetgene wat men kan aantonen dat hij bekwaam voor is en ervaring over
heeft mag die uitvoeren
6.2.2 Aantoonbare bekwaamheid en ervaring
- Bekwaamheid moet worden ondersteund door portfolio + levenslang leren
Portfolio = aantoning v bekwaamh + ervaring => is verplicht bij te houden, liefst
elektronisch
- Geen verdere regels over wat dan een goed portfolio is
Toezichtscommissie kan inzage eisen + maatregelen treffen indien niet voldoende
6.2.3 Maatregelen m.b.t. visum
Indien praktijkvoering =/ kwaliteitsvereisten => opstelling verbeterplan
Visum kan ook worden ingetrokken / geschorst indien niet naleven verbeterplan
- Kan ook indien gzondhzorgbeoefenaar niet de fysieke / psychische geschiktheid
heeft voor uitvoering beroep
- Ook bij herhaalde schending kwaliteitsregels
- Er kan dan ook administratieve geldboete opgelegd worden
6.3 Inschrijving bij de deontologische Orde
- Geldt enkel voor degenen die zo’n orde hebben
o Artsen, apothekers, klinisch psychologen
- Voor anderen is er geen wettelijk tuchtrecht
Deontologische orde:
- Bep via codes wat handelen is volgens de eer + waardigheid vh beroep
- Kan tuchtsancties opleggen
- Je moet inschrijven + jaarlijkse bijdrage betalen (+-250 euro)
Beroepsorganisaties: nog iets anders, is vrij aan te sluiten, geen juridische waarde
