Sociologie Samenvatting Deel 3 | Hogeschool PXL | 2025/26

Sociologie samenvatting
Deel 3

Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................... 2
1. Hoofdstuk 1: Institutionalisering & instituties.......................................................................................2
1.1 Institutionalisering........................................................................................................................... 2
1.2 Instituties........................................................................................................................................ 3
1.2.1 Definitie..................................................................................................................................... 3
1.2.2 Functies..................................................................................................................................... 4
1.2.3 Een voorbeeld: het gezin........................................................................................................... 4
2. Hoofdstuk 2: groeperingen en netwerken............................................................................................. 5
2.1 Groeperingen: definitie en kenmerken............................................................................................ 5
2.2 Groeperingen: typologie volgens Merton......................................................................................... 6
2.2.1 Groep........................................................................................................................................ 6
2.2.2 Collectiviteit.............................................................................................................................. 6
2.2.3 Sociale categorie....................................................................................................................... 6
2.2.4 Het samenzijn............................................................................................................................ 7
2.2.5 Samenvatting............................................................................................................................ 7
2.3 Een tweede indeling: primaire (Cooley) vs. Secundaire groep.........................................................7
2.3.1 Onderscheid primaire vs. Secundaire groep..............................................................................7
2.3.2 Kenmerken vn primaire groep................................................................................................... 7
2.3.3 Functies vn primaire groep........................................................................................................ 8
2.3.4 Opmerkingen............................................................................................................................. 8
2.3.5 Secundaire groepen.................................................................................................................. 8
2.4 Lidmaatschapsgroepering vs. Referentiegroepering........................................................................9
2.4.1 Situering.................................................................................................................................... 9
2.4.2 Vergelijkende vs. Normatieve referentiegroeperingen...............................................................9
2.4.3 Opmerkingen........................................................................................................................... 10
2.4.4 Welke groepering als referentiegroepering?............................................................................10
2.5 Netwerken..................................................................................................................................... 11
2.6 Sociaal systeem vs. Sociale structuur............................................................................................12




Deel 3: bouwwerken van de sociologie

, Inleiding
- Sociologiebeoefening op verschillende niveaus
o Microniveau
 Begrippen die betrekking hebben op verschijnselen => samenhangen met
handelen vn mensen in direct contact met andere mensen
o Mesoniveau
 Elk individueel handelen plaatsvindt  in ruimere sociale context
 Handelen krachtens positie in netwerk vn relatie smet anderen
 Deze netwerken  vormen maatschappelijke kader waarbinnen individuen
samenleven & bestudeert w
o Macroniveau
 Brede sociaaleconomische
gebeuren
 Waarbinnen maatschappelijke
ontwikkelingen & veranderingen
zich afspelen
- Tssn 1ste niveau – 2de & 3de niveau =>
belangrijke scheidingslijn
o Microniveau => actoren & hun
handelen centraal staan
o Meso- & macroniveau => geconsolideerde resultaten vn menselijk handelen bestudeert



1. Hoofdstuk 1: Institutionalisering & instituties
1.1 Institutionalisering
- Durkheim & Zijderveld omschrijven:
o Fundamenteel antropologisch proces
o Waarin individuele menselijke handelingen geobjectiveerd w tot => normatieve
handelingspatronen
 Als collectieve vormen onafh. Vn handelende individuen kunnen blijven
voortbestaan
 Individuele mensen:
o Enerzijds Dwingen om bepaalde handelingen te verrichten
o Anderzijds de voor zijn handelen onmisbare sociale stabiliteit & zekerheid verschaffen

Elementen uit definitie die nader verklaard moeten w:
- Objectivering vn handelingen:
o Institutionalisering => nooit op 1 moment  ontw. i/d tijd
o Proces => handelingen in verloop vn tijd geobjectiveerd w tot handelingspatronen
 Die buiten individu komen te liggen
o Veel objectieve handelingspatronen => vooraf individuele bestaan  traditioneel
overhandigd
o Leerproces kind => bestaat belangrijk deel uit internalisering
 Verinnerlijken vn traditionele, sociaal geaccepteerde handelingspatronen