3 Verder kijken dan de Costa’s
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe beïnvloeden natuurlijke en menselijke factoren het Middellandse
Zeegebied?
3.1 Kennismaking met het Middellandse Zeegebied
Deelvragen
1 Wat zijn de geografische kenmerken van het Middellandse Zeegebied?
2 Waarom is het zoutgehalte van de Middellandse Zee zo hoog?
3 Hoe kan de kenmerkende natuurlijke plantengroei in het Middellandse
Zeegebied worden verklaard?
4 Hoe bepaalt de natuurlijke omgeving de landbouw in het Middellandse
Zeegebied?
Ligging en topografie
► De Middellandse Zee is de grootste binnenzee ter wereld. Op drie
binnenzee plaatsen is de zee toegankelijk voor zeeschepen: vanaf de Atlantische
Oceaan via de Straat van Gibraltar, vanuit de Rode Zee via het Suezkanaal
in Egypte en vanuit de Zwarte Zee via de Bosporus. Er wonen meer dan
ecologisch kwetsbaar 400 miljoen mensen, van wie 150 miljoen in de ecologisch kwetsbare
kustgebieden. Toeristen verdubbelen dat aantal in de zomer.
● De Middellandse Zee zelf bestaat uit een aantal grote bekkens. De
Straat van Gibraltar is erg smal waardoor er in de Middellandse Zee
nauwelijks eb- en vloedbewegingen zijn.
Zeestromen
► Doordat de Straat van Gibraltar slechts 13 kilometer breed en 320
meter diep is, vindt er nauwelijks uitwisseling van water plaats tussen de
Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee.
hoog zoutgehalte en ► Het water in de Middellandse Zee is in vergelijking met het water in de
hoge temperatuur Atlantische Oceaan veel zouter. De oorzaak voor het verschil in
zoutgehalte zijn de hete zomers in het gebied, waardoor de
watertemperatuur van de zee ongeveer 5 °C hoger is dan in open wateren
Hoe oostelijker, hoe op dezelfde breedte, bijvoorbeeld in de Atlantische Oceaan. Het zeewater
warmer en zouter het wordt, naarmate het langer in de Middellandse Zee is (en dus oostelijker
water. stroomt) steeds warmer. Daardoor wordt de verdamping groter en stijgt
de zoutconcentratie.
► Het kenmerkende patroon van de zeestromen wordt veroorzaakt door
verticale en horizontale stromingen van het water in het Middellandse
Zeegebied.
Horizontale ● De verdamping van het zeewater is gemiddeld over het jaar groter dan
stromingen: door de hoeveelheid water die de Middellandse Zee ontvangt via rivieren en
grote verdamping neerslag, maar de zeespiegel daalt niet door de aanvoer van zee- en
stroomt water van oceaanwater.
west naar oost. Stromingen van west naar oost (en omgekeerd) door de Middellandse Zee
worden de horizontale stroming genoemd.
Verticale stroming: ● De verplaatsing van water van het oppervlak van een zee naar de diepte