PRAKTISCHE ZAKEN C&IE
Iedere dinsdag les van 16u-17u30
12 lessen
Beoordeling voor examens
13e week dinsdag test
Materiaal: ppt + handboek bb
Examen:
Deel 1 (50%) concreet geval bijvoorbeeld inbreuk op het merk of niet? (30min tijd, oplossing
terugsturen in word-document)
- Je mag alles gebruiken (ppt, notities, handboek bb…)
Deel 2 (50%) concreet geval uit actualiteit zelf voorleggen als casus (juridisch probleem
uitleggen en regels toepassen die we gezien hebben)
- Op voorhand doorsturen naar prof komende weken!
- Mondelinge presentatie
- Powerpointje maken mag maar geen geschreven rapport nodig
INLEIDING
Bescherming van creaties van de geest
Auteursrecht, merkenrecht, octrooirecht, bescherming databank en software…
Slide 2: wat zijn intellectuele eigendomsrechten (IER)?
Vallen onder private subjectieve rechten
Onderscheid in het recht
1) Publieke subjectieve rechten: heeft iedereen tov de overheid
- Vb participatierechten, recht om te kiezen, recht om verkozen te worden…
2) Private subjectieve rechten = rechten die iedereen heeft om de doelstellingen in het
leven te bereiken
- Patrimoniale rechten = rechten die we allemaal bezitten en deel uit maken van het
vermogen; kunnen we over contracteren en bij sterfte komen deze rechten terecht
bij erfgenamen
Zakelijke rechten: geven u een heerschappij over een zaak
(vb eigendomsrecht)
Vorderingsrechten: geven u geen heerschappij over een persoon maar geven
u wel het recht om een gedraging te verlangen van iemand; heerschappij over
gedraging
(vb schuldvordering; schuldeisers mag verlangen dat u dit terugbetaalt)
IE-rechten: heerschappij mbt creatie van de geest; u vindt iets uit en krijgt
een auteursrecht/krijgt heerschappij over merk dat u gemaakt hebt
(intellectuele rechten gaan naar erfgename + men kan hierover contracteren)
1
, - Extra patrimoniale rechten = extra vermogensrechten, hebben we allemaal maar
maken geen deel uit van ons vermogen; gaan we vaak niet over kunnen contracteren
(bij dood: rechten nemen einde of veranderen volledig van karakter en komen niet in
vermogen van erfgename)
Voorbeeld persoonlijkheidsrechten: recht op afbeelding (zit in auteursrecht),
recht op integriteit, recht op naam (belangrijker naarmate je bekender bent),
als uitvinder heb je het recht om in octrooi benoemd te worden,
Voorbeeld familierechten: huwen, erkenning van een kind
Slide 3: de indeling van de IER
Bijna alle landen hebben intellectuele rechten (ook ontwikkelingslanden dus!!)
Wereldwijd deelt men intellectuele rechten op
1. Industriële eigendom
- Merkenrecht: merk kan veel meer zijn dan enkel woord/tekening/afbeelding, ook
kleuren/vormen kunnen merken zijn (vb coca cola flesje)
- (Tekeningen- en modellenrecht: bescherming van uiterlijk van producten)
- Octrooirecht: bescherming van uitvindingen
Technische oplossingen voor technische problemen)
- (Kwekersrecht: bescherming van plantgoed, zaden etc)
- (Chipsrecht: bescherming van elektronische schakelingen)
- (Benaming oorsprong/…: vb champagne, namen van kazen)
- Handelsnaam: handelsnaam = naam waaronder u handel drijft
≠ merk, merk = naam voor uw product/dienst
Handelsnaam is naam waarmee u uw onderneming aanduidt
Pas op: handelsnaam kan tegelijkertijd merk zijn maar hoeft niet
- (Gebruiksmodellen: bestaat niet in BE; bescherming krijgen voor dingen die niet
onder octrooi vallen, voor uitvindingen die niet aan drempel van octrooirecht
voldoen)
2. Auteursrecht s.l. (sensu lato = in de ruime zin)
Auteursrecht in enge zin (s.s. = sensu stricto): bescherming van kunst en
cultuur
(Naburige rechten: bescherming van prestaties die te maken hebben met
creaties die auteursrechtelijk beschermd waren/worden maar die zelf niet
door het auteursrecht beschermd worden maar die direct of indirect wel te
maken hebben met creaties die auteursrechtelijk beschermd waren of
kunnen worden)
2
, Drie houders van naburige rechten :
1) Uitvoerende kunstenaars
(Zangers, acteurs… krijgen intellectuele rechten: enerzijds het werk dat
gespeeld/gezongen wordt maar ook zanger krijgt bescherming voor
zangprestatie)
2) Producenten van fonogrammen en eerste vastleggingen van films:
platenmaatschappijen en filmproducenten
(filmmaatschappij krijgt bescherming voor vastleggen van beelden:
bescherming van investering, niet echt creatie)
3) Omroeporganisaties
(zoals vrt, vtm krijgen voor uitzendingen bescherming)
Bescherming van computerprogramma’s: wereldwijd in auteurswetgeving!
Maar tegenwoordig kan je ook octrooien krijgen hiervoor
Bescherming van databanken (verzameling van gegevens)
In principe kan alles auteursrechtelijk beschermd worden
Pas op:
- Bedrijfgeheimen/know how: geen intellectueel eigendomsrecht
Bedrijfsspionage
Zijn beschermingsregimes voor maar zijn geen intellectuele rechten omdat
het u geen exclusiviteit geeft ivm uw bedrijfsgeheim maar u kan wel optreden
tegen bepaalde personen die onrechtmatig gedrag vertonen (stelen van
geheime informatie)
Vb Russen met coronavaccin (hoe hebben ze dit zo snel kunnen maken?)
- Domeinnamen: geen intellectueel eigendomsrecht
Via wetgeving op domeinnamen kan je als merkhouder verhinderen dat
iemand zonder jouw toestemming uw merknaam deponeert als domeinnaam
Geen echte bescherming van domeinnaam maar eerder bescherming van
merkhouders/ houders van auteursrechten
Slide 4: kenmerken van IER
Kenmerken van IER
- Monopolierechten (exclusieve rechten): rechten waardoor u anderen iets kan
verbieden; voor derden zijn het verbodsrechten
Creatie van monopolie
- Aan één ieder tegenstelbaar: iedereen moet deze rechten respecteren ook al kent u
het bestaan ervan niet
Als rechten bestaan moet iedereen er rekening meehouden, ze respecteren
ook al kent u ze niet
Om te bepalen of er sprake is van inbreuk speelt ter goede/kwade trouw geen
rol; speelt wel rol bij strafprocedures
3
, - Begrensde rechten: wij gaan uit van basisregel vrije mededinging = vrijheid van kopie,
u moet creatie van concurrent kunnen kopiëren
Dit kan niet overal werken want anders gaan bedrijven niet inventief meer zijn,
niet meer willen investeren in vernieuwing
IER zijn eilanden in zee van vrije mededinging: voor bepaalde handelingen
zeggen we dat vrijheid van kopie niet geldt
Begrenzing van IER door:
1) Territorialiteit: u krijgt slechts IER in land waar u het aanvraagt
Je bent niet direct wereldwijd beschermd als u dit in één land
aanvraagt, wil je bescherming in meerdere landen dan moet je dit ook
daar aanvragen + na bepaalde periode kan je octrooi/merk niet meer
aanvragen in andere landen
2) Duur: beperkte duur
(octrooi = 20j; aanvraag van octrooi duurt heel lang)
(auteursrecht = tot 70j na overlijden)
3) Beschermingsvoorwaarden: IER krijgt u pas als u aan bepaalde
voorwaarden voordoet
- Voorwerp = creatie van de geest (artistiek/technisch/onderscheiding…)
- Grote economische waarde: waarde van octrooi wordt vaak weerspiegeld in
beurskoers van bedrijf
- Zijn ook grondrechten: geen absolute want laatste tijd worden grondrechten
afgewogen tegen andere grondrechten (auteursrecht botst op recht op informatie,
recht op vrije meningsuiting…)
Pas op:
- Bestaan via optreden wetgever: wetgever heeft IER in leven geroepen, hebben
wettelijk regime dat IER beschermt
Je kan geen IER hebben die niet door wetgever in het leven zijn geroepen;
wetgever kan nieuw IER oproepen als dit nodig is (vb software 1994)
- Geen begrensde categorie: verzameling kan steeds uitgebreid worden door wetgever
Slide 5: verschilpunten auteursrecht en industriële eigendomsrecht (relativeren)
Formaliteiten (wat je zoal moet doen om recht te bekomen):
- In auteursrecht niet nodig, recht krijg je automatisch
Duur:
- Industriële eigendomsrechten verlenen we heel kort
Korte duur vb octrooien 20j, merken 10j maar oneindig verlengbaar
Verlenging kan enkel bij merken (commercieel karakter)
- Auteursrecht vrij lang: hele leven bescherming tot 70j na overlijden van auteur
4
Iedere dinsdag les van 16u-17u30
12 lessen
Beoordeling voor examens
13e week dinsdag test
Materiaal: ppt + handboek bb
Examen:
Deel 1 (50%) concreet geval bijvoorbeeld inbreuk op het merk of niet? (30min tijd, oplossing
terugsturen in word-document)
- Je mag alles gebruiken (ppt, notities, handboek bb…)
Deel 2 (50%) concreet geval uit actualiteit zelf voorleggen als casus (juridisch probleem
uitleggen en regels toepassen die we gezien hebben)
- Op voorhand doorsturen naar prof komende weken!
- Mondelinge presentatie
- Powerpointje maken mag maar geen geschreven rapport nodig
INLEIDING
Bescherming van creaties van de geest
Auteursrecht, merkenrecht, octrooirecht, bescherming databank en software…
Slide 2: wat zijn intellectuele eigendomsrechten (IER)?
Vallen onder private subjectieve rechten
Onderscheid in het recht
1) Publieke subjectieve rechten: heeft iedereen tov de overheid
- Vb participatierechten, recht om te kiezen, recht om verkozen te worden…
2) Private subjectieve rechten = rechten die iedereen heeft om de doelstellingen in het
leven te bereiken
- Patrimoniale rechten = rechten die we allemaal bezitten en deel uit maken van het
vermogen; kunnen we over contracteren en bij sterfte komen deze rechten terecht
bij erfgenamen
Zakelijke rechten: geven u een heerschappij over een zaak
(vb eigendomsrecht)
Vorderingsrechten: geven u geen heerschappij over een persoon maar geven
u wel het recht om een gedraging te verlangen van iemand; heerschappij over
gedraging
(vb schuldvordering; schuldeisers mag verlangen dat u dit terugbetaalt)
IE-rechten: heerschappij mbt creatie van de geest; u vindt iets uit en krijgt
een auteursrecht/krijgt heerschappij over merk dat u gemaakt hebt
(intellectuele rechten gaan naar erfgename + men kan hierover contracteren)
1
, - Extra patrimoniale rechten = extra vermogensrechten, hebben we allemaal maar
maken geen deel uit van ons vermogen; gaan we vaak niet over kunnen contracteren
(bij dood: rechten nemen einde of veranderen volledig van karakter en komen niet in
vermogen van erfgename)
Voorbeeld persoonlijkheidsrechten: recht op afbeelding (zit in auteursrecht),
recht op integriteit, recht op naam (belangrijker naarmate je bekender bent),
als uitvinder heb je het recht om in octrooi benoemd te worden,
Voorbeeld familierechten: huwen, erkenning van een kind
Slide 3: de indeling van de IER
Bijna alle landen hebben intellectuele rechten (ook ontwikkelingslanden dus!!)
Wereldwijd deelt men intellectuele rechten op
1. Industriële eigendom
- Merkenrecht: merk kan veel meer zijn dan enkel woord/tekening/afbeelding, ook
kleuren/vormen kunnen merken zijn (vb coca cola flesje)
- (Tekeningen- en modellenrecht: bescherming van uiterlijk van producten)
- Octrooirecht: bescherming van uitvindingen
Technische oplossingen voor technische problemen)
- (Kwekersrecht: bescherming van plantgoed, zaden etc)
- (Chipsrecht: bescherming van elektronische schakelingen)
- (Benaming oorsprong/…: vb champagne, namen van kazen)
- Handelsnaam: handelsnaam = naam waaronder u handel drijft
≠ merk, merk = naam voor uw product/dienst
Handelsnaam is naam waarmee u uw onderneming aanduidt
Pas op: handelsnaam kan tegelijkertijd merk zijn maar hoeft niet
- (Gebruiksmodellen: bestaat niet in BE; bescherming krijgen voor dingen die niet
onder octrooi vallen, voor uitvindingen die niet aan drempel van octrooirecht
voldoen)
2. Auteursrecht s.l. (sensu lato = in de ruime zin)
Auteursrecht in enge zin (s.s. = sensu stricto): bescherming van kunst en
cultuur
(Naburige rechten: bescherming van prestaties die te maken hebben met
creaties die auteursrechtelijk beschermd waren/worden maar die zelf niet
door het auteursrecht beschermd worden maar die direct of indirect wel te
maken hebben met creaties die auteursrechtelijk beschermd waren of
kunnen worden)
2
, Drie houders van naburige rechten :
1) Uitvoerende kunstenaars
(Zangers, acteurs… krijgen intellectuele rechten: enerzijds het werk dat
gespeeld/gezongen wordt maar ook zanger krijgt bescherming voor
zangprestatie)
2) Producenten van fonogrammen en eerste vastleggingen van films:
platenmaatschappijen en filmproducenten
(filmmaatschappij krijgt bescherming voor vastleggen van beelden:
bescherming van investering, niet echt creatie)
3) Omroeporganisaties
(zoals vrt, vtm krijgen voor uitzendingen bescherming)
Bescherming van computerprogramma’s: wereldwijd in auteurswetgeving!
Maar tegenwoordig kan je ook octrooien krijgen hiervoor
Bescherming van databanken (verzameling van gegevens)
In principe kan alles auteursrechtelijk beschermd worden
Pas op:
- Bedrijfgeheimen/know how: geen intellectueel eigendomsrecht
Bedrijfsspionage
Zijn beschermingsregimes voor maar zijn geen intellectuele rechten omdat
het u geen exclusiviteit geeft ivm uw bedrijfsgeheim maar u kan wel optreden
tegen bepaalde personen die onrechtmatig gedrag vertonen (stelen van
geheime informatie)
Vb Russen met coronavaccin (hoe hebben ze dit zo snel kunnen maken?)
- Domeinnamen: geen intellectueel eigendomsrecht
Via wetgeving op domeinnamen kan je als merkhouder verhinderen dat
iemand zonder jouw toestemming uw merknaam deponeert als domeinnaam
Geen echte bescherming van domeinnaam maar eerder bescherming van
merkhouders/ houders van auteursrechten
Slide 4: kenmerken van IER
Kenmerken van IER
- Monopolierechten (exclusieve rechten): rechten waardoor u anderen iets kan
verbieden; voor derden zijn het verbodsrechten
Creatie van monopolie
- Aan één ieder tegenstelbaar: iedereen moet deze rechten respecteren ook al kent u
het bestaan ervan niet
Als rechten bestaan moet iedereen er rekening meehouden, ze respecteren
ook al kent u ze niet
Om te bepalen of er sprake is van inbreuk speelt ter goede/kwade trouw geen
rol; speelt wel rol bij strafprocedures
3
, - Begrensde rechten: wij gaan uit van basisregel vrije mededinging = vrijheid van kopie,
u moet creatie van concurrent kunnen kopiëren
Dit kan niet overal werken want anders gaan bedrijven niet inventief meer zijn,
niet meer willen investeren in vernieuwing
IER zijn eilanden in zee van vrije mededinging: voor bepaalde handelingen
zeggen we dat vrijheid van kopie niet geldt
Begrenzing van IER door:
1) Territorialiteit: u krijgt slechts IER in land waar u het aanvraagt
Je bent niet direct wereldwijd beschermd als u dit in één land
aanvraagt, wil je bescherming in meerdere landen dan moet je dit ook
daar aanvragen + na bepaalde periode kan je octrooi/merk niet meer
aanvragen in andere landen
2) Duur: beperkte duur
(octrooi = 20j; aanvraag van octrooi duurt heel lang)
(auteursrecht = tot 70j na overlijden)
3) Beschermingsvoorwaarden: IER krijgt u pas als u aan bepaalde
voorwaarden voordoet
- Voorwerp = creatie van de geest (artistiek/technisch/onderscheiding…)
- Grote economische waarde: waarde van octrooi wordt vaak weerspiegeld in
beurskoers van bedrijf
- Zijn ook grondrechten: geen absolute want laatste tijd worden grondrechten
afgewogen tegen andere grondrechten (auteursrecht botst op recht op informatie,
recht op vrije meningsuiting…)
Pas op:
- Bestaan via optreden wetgever: wetgever heeft IER in leven geroepen, hebben
wettelijk regime dat IER beschermt
Je kan geen IER hebben die niet door wetgever in het leven zijn geroepen;
wetgever kan nieuw IER oproepen als dit nodig is (vb software 1994)
- Geen begrensde categorie: verzameling kan steeds uitgebreid worden door wetgever
Slide 5: verschilpunten auteursrecht en industriële eigendomsrecht (relativeren)
Formaliteiten (wat je zoal moet doen om recht te bekomen):
- In auteursrecht niet nodig, recht krijg je automatisch
Duur:
- Industriële eigendomsrechten verlenen we heel kort
Korte duur vb octrooien 20j, merken 10j maar oneindig verlengbaar
Verlenging kan enkel bij merken (commercieel karakter)
- Auteursrecht vrij lang: hele leven bescherming tot 70j na overlijden van auteur
4
