Samenvatting Voedingsleer

VPMV
VOEDINGSLEER
1 VOEDINGSPATRONEN
Voedingsmiddelen die we nu minder eten:
 Graan
 Aardappelen
 Zuivel

Voedingsmiddelen die we nu meer eten:
 Suiker
 Vet
 Vlees, vis
 Alcohol

Hogere opname:
 Energie
 Verzadigd vet
 Suiker
 Zout

Lagere opname:
 Vezels
 Vitaminen
 Mineralen
Deze veranderingen worden in verband gebracht met de toename van een aantal
welvaartsziekten.

Welvaartsziekten:
 Obesitas
 Hypertensie
 Diabetes type 2
 Atherosclerose
 Kanker
 Tandcariës
 Obstipatie
 levercirrose




Verandering in maaltijdpatronen:
1

,  Maaltijden minder belangrijk, wel meer tussendoortjes = snacken of grazen
 Meer gemaksvoedsel = bv. kant- en klaar, voorgesneden groenten/ fruit
 Minder traditioneel Belgisch
 Vaker buitenshuis
 Belangstelling voor gezonde voeding
 Belangstelling voor ‘biologische’ en ‘duurzame’ voeding.

Verschil tussen biologische en duurzame voeding:
1. Biologische voeding:
 Geen kunstmest, geen chemische bestrijdingsmiddelen, diervriendelijk
 Geen chemische- synthetisch geur-, kleur- en smakstoffen, geen conserveermiddelen
 Geen genetisch gemodificeerde organismen
 Instantie controleert deze criteria

2. Duurzame voeding:
 Voedingsdriehoek zet hierop in
 Doel = milieu zo weinig mogelijk te belasten en zorgvuldig om te gaan met natuurlijke
hulpbronnen
 Voorbeelden:
- Groenten en fruit van het seizoen en de omgeving
- Kraantjeswater ipv flessenwater
- Vis uit duurzame visserij (MSC (wild)of ASC (gekweekt)- keurmerk)

2 VOEDSELAANBOD
Algemeen:
 Bereide producten en kant en-klare maaltijden = duurder dan verse
basisvoedingsmiddelen.
 Een gezonde voeding vraagt geen bijzondere culinaire vaardigheden.
 Merkproducten zijn doorgaans duurder en niet altijd beter van kwaliteit dan
goedkopere producten.
 Kies groenten en fruit waarvan de aanvoer groot is (seizoensproducten). Dan is de
prijs het laagst. Dit zorgt ook automatisch voor variatie.
 Een evenwichtig samengestelde en gevarieerde voeding levert alle noodzakelijke
voedingsstoffen.

Problemen bij voedingsinterventies voor laaggeschoolden en kansarmen:
 geringe informatiebehoefte en weinig informatie zoekgedrag
 weinig toekomstgericht denken, vooral aandacht voor "lekker"
 beperkte veranderingsbereidheid
 apathie en gevoelens van machteloosheid
 argwaan ten aanzien van buitenstaanders
 beperkte kookvaardigheden
 verkeerde opvattingen, bv..: "gezonde voeding is duur"

2

,  beperkte financiële draagkracht
 beperkte beschikbaarheid van de "gezonde" keuze
 Taal- en cultuurverschillen

Tips voor voedingsinterventies:
 Benader de doelgroep zo persoonlijk mogelijk
 Maak gebruik van de bestaande "sociale netwerken"
 Maak gebruik van of sluit aan bij activiteiten in het kader van buurtopbouwwerk.
Deze organisaties hebben vaak activiteiten waarin voedingsvoorlichting kan worden
geïntegreerd.
 Maak gebruik van de mogelijkheden die de commerciële sector biedt. Werk samen
met winkeliers om informatie te verspreiden en promoties voor "gezonde" keuzes te
bekomen.
 Organiseer zoveel mogelijk praktische doe-activiteiten en interactieve activiteiten.



3 VOEDINGSVOORLICHTING
Voedingsvoorlichtingsmodel= de voedingsdriehoek:
 = Een gezonde voeding betekend een evenwichtige voeding waarin alle noodzakelijke
voedingsstoffen in de juiste verhouding voorkomen.




4 INLEIDING IN DE VOEDINGSLEER


3

, Behoefte aan voedingsstoffen:
1. Essentiele voedingsstof:
 Onmisbaar voor de stofwisseling
 Kunnen niet of onvoldoende in het lichaam aangemaakt worden
 Moeten via de voeding aangebracht worden
 Voorbeelden:
- Essentiële aminozuren
- Essentiële vetzuren
- Vezels
- Vitamines
- Mineralen
- Water

2. Deficiëntie:
= gedurende een tijd tekort van een bepaalde voedingsstof
 Minimale behoefte = hoeveelheid net genoeg om deficiëntieverschijnselen te
voorkomen maar geen voorraad, reserve voor stressituaties

3. Latente deficiëntie:
= Marginale voedingstoestand
 Groter risico voor chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, kanker

4. Optimale behoefte:
= optimale hoeveelheid voor goede voedingstoestand, beweegt tussen twee grenzen
5. Teveel aan essentiële voedingsstoffen:
= teveel wordt uitgescheiden of afgebroken
6. Intoxicatie:
= boven toxische grens
 Grens ligt meestal ver boven optimale behoefte cave: - vitaminen- en
mineralenpreparaten - fluor
 Het lichaam heeft ook voldoende energie nodig uit vetten, koolhydraten en eiwitten.

7. Ondervoeding:
= Tekort aan eiwitten/vetten/koolhydraten

8. Overvoeding:
= Te hoge inname van eiwitten/vetten/koolhydraten, de reserves gaan we opslaan
(verdikken)
 Dit betekent niet dat het een optimale voeding is

5 KOOLHYDRATEN, VEZELS EN ALCOHOL

4