1.7 Overige klachten spijsvertering
Dyspepsie: verstoring in het spijsverteringskanaal
Misselijkheid en spugen ontstaan door een wisselwerking tussen maag en hersenen.
Bij overgeven geeft het braakcentrum in de hersenen aan de maag een signaal om de
maaginhoud terug te sturen via de slokdarm. Bij dit signaal ontspant de slokdarmspier, trekt
de twaalfvingerige darm zich samen en stokt de adem. Vervolgens spannen de buikspieren
zich en maakt de maag een samentrekkende beweging. De enige richting die het voedsel dan
uit kan, is terug via de slokdarm.
De oorzaken en klachten bij misselijkheid en spugen.
Maag(darm)infectie Norovirus -> Andere besmetten door speekseldruppels in de lucht
(Buikgriep) Heftig braken, diarree en koorts.
Reisziekte Als bewegingen van het lichaam niet overeenkomen met de waarnemingen van
(Bewegingsziekte, de ogen of met wat de spieren doen. Het evenwichtsorgaan raakt dan van slag.
wagenziekte,
zeeziekte, luchtziekte) Misselijkheid, overgeven, geeuwen, slap en lusteloos gevoel, slaperigheid,
draaierigheid, bleek zien, zweten.
Aandoeningen aan het evenwichtsorgaan (bevindt zich in het binnenoor) -> last
van draaiduizeligheid en misselijkheid -> huisarts raadplegen.
Het braakcentrum wordt geprikkeld als het evenwichtsorgaan van slag raakt.
Spugen bij Baby's spugen snel als ze ziek zijn, bij het hoesten en spugen na de voeding het
pasgeboren baby's teveel aan melk uit.
Ontstaat door te snel drinken (veel of lucht happen) of overdosering vitamine D.
Soms is het projectielspugen, met een grote kracht het voedsel uitspugen door
een niet goed functionerend maagportier die het voedsel niet goed doorlaat
naar de twaalfvingerige darm, maag raakt overvuld.
Alcohol en andere Bij acute alcoholvergiftiging is braken een goed verdedigingsmechanisme van
schadelijke stoffen het lichaam, de alcohol die nog in de maag zit wordt zo verwijderd.
Zwangerschapsbraken Vaak in de ochtend, na de vierde maand is het meestal over.
Overige oorzaken Emoties, vergiftigingen, bijwerkingen van geneesmiddelen, hersenschudding,
zonnesteek en neurologische aandoeningen.
Welke tips je de klant geeft bij misselijkheid en spugen.
- Bij 1 of 2 keer overgeven -> wachten tot de maag weer tot rust komt
- Vaker overgeven -> uitdrogen voorkomen -> elke 5 tot 10 minuten een slok drinken.
- Bij zwangerschapsbraken: kleine/lichte maaltijden, neem rust (klachten kunnen door
vermoeidheid verergeren). Het is persoonlijk wat je wel en niet kan verdragen.
- Opgeblazen gevoel/misselijkheid: kleine porties, niet te vet eten, eet rustig, geen
koolzuurhoudende dranken, klachten verergeren door veel lucht of gas in de maag.
Wanneer je de klant verwijst naar de arts met klachten bij misselijkheid en spugen.
- Als het overgeven na een dag nog niet minder is.
- Bij uitdroging: niet of weinig plassen (donkere urine), sufheid en lusteloosheid,
diepliggende ogen, met de vingers een huidplooitje optilt en deze blijft staan.
- Als er bloed bij het braaksel zit.
1
, - Als het spugen samengaat met hevige buikpijn, sufheid, verwardheid of flauwvallen.
- Als iemand misselijk is of moet braken kort na een val op het hoofd.
- Ook sprake van diarree, hoge koorts of als men slijm of bloed in de ontlasting heeft.
- Klachten van een reisziekte, oorsuizen, doofheid (klachten als men niet beweegt)
- Als baby's de voeding met zeer veel kracht uitspugen (aanpassing voeding/operatie)
- Jonger dan 2 jaar overgeeft, niet wil drinken, halve dag niet heeft geplast, ernaast
diarree en koorts heeft.
De beschikbare UAD-geneesmiddelen bij misselijkheid en spugen en 1 e en 2e keus
Antihistaminica
Spugen door bewegingsziekte kun je remmen met de antihistaminica.
Rehydratievloeistof (ORS)
Bevat: Zouten (Kaliumchloride, Natriumchloride, Natriumwaterstofcitraat) en glucose.
Het verlies aan water, suikers en zouten wordt aangevuld.
Indicatie: bij waterdunne diarree en overgeven ter voorkoming van uitdroging
Contra-indicaties: Kinderen, zwangere met fenylketonurie, nierfunctiestoornissen, bij totale
verstopping van maag en darmen.
Waarschuwingen: Diabetici en mensen met een Natrium arm dieet.
Overdosering: ORS kan elke keer als het gewenst is worden gebruikt.
Fytotherapeutische (maag)middelen
Waarschuwing/huisarts raadplegen: Indien de klachten zijn ontstaan tijdens gebruik van
een NSAID. Als tijdens de behandeling een of meerdere symptomen (ongewild
gewichtsverlies, herhaald overgeven, slikklachten, bloedbraken of zwarte, brijige ontlasting)
geconstateerd worden of men vermoedt een maagzweer.
De combinatie bevat alcohol: voorzichtig bij kinderen en groepen met een verhoogd risico.
Zwangerschap/borstvoeding: het gebruik wordt niet aanbevolen.
Iberogast 1e keus bij misselijkheid (al dan niet met spugen)
Bij de symptomatische behandeling van dyspepsie, met klachten als maag-
darmkrampen, misselijkheid, vol gevoel, maagpijn en maagzuur.
De druppels met wat vloeistof innemen (voor of tijdens de maaltijd)
Een combinatie van Angelica radix, Carvi fructus, Chelidonii herba, Iberis amara,
Liquiritiae radix, Matricariae chamomillae flos, Melissae folium, Menthae piperitae
folium, Silybi mariani fructus, met alcohol (31 vol %).
Vanaf 12 jaar.
20 druppels (1 ml) per keer, max driemaal per 24 uur.
Max 2 weken gebruiken.
Een passend zelfzorgadvies bij misselijkheid en spugen.
Bij reisziekte of bewegingsziekte. Een antihistaminicum.
Te veel gegeten en misselijk is door een overvolle maag. Spijsvertering bevordert middel.
Bij zwangerschap en misselijkheid. Een aanpassing van de eetgewoonten.
Iets verkeerd heeft gegeten (vet of veel) en moet overgeven. Spijsvertering bevordert middel.
2
Dyspepsie: verstoring in het spijsverteringskanaal
Misselijkheid en spugen ontstaan door een wisselwerking tussen maag en hersenen.
Bij overgeven geeft het braakcentrum in de hersenen aan de maag een signaal om de
maaginhoud terug te sturen via de slokdarm. Bij dit signaal ontspant de slokdarmspier, trekt
de twaalfvingerige darm zich samen en stokt de adem. Vervolgens spannen de buikspieren
zich en maakt de maag een samentrekkende beweging. De enige richting die het voedsel dan
uit kan, is terug via de slokdarm.
De oorzaken en klachten bij misselijkheid en spugen.
Maag(darm)infectie Norovirus -> Andere besmetten door speekseldruppels in de lucht
(Buikgriep) Heftig braken, diarree en koorts.
Reisziekte Als bewegingen van het lichaam niet overeenkomen met de waarnemingen van
(Bewegingsziekte, de ogen of met wat de spieren doen. Het evenwichtsorgaan raakt dan van slag.
wagenziekte,
zeeziekte, luchtziekte) Misselijkheid, overgeven, geeuwen, slap en lusteloos gevoel, slaperigheid,
draaierigheid, bleek zien, zweten.
Aandoeningen aan het evenwichtsorgaan (bevindt zich in het binnenoor) -> last
van draaiduizeligheid en misselijkheid -> huisarts raadplegen.
Het braakcentrum wordt geprikkeld als het evenwichtsorgaan van slag raakt.
Spugen bij Baby's spugen snel als ze ziek zijn, bij het hoesten en spugen na de voeding het
pasgeboren baby's teveel aan melk uit.
Ontstaat door te snel drinken (veel of lucht happen) of overdosering vitamine D.
Soms is het projectielspugen, met een grote kracht het voedsel uitspugen door
een niet goed functionerend maagportier die het voedsel niet goed doorlaat
naar de twaalfvingerige darm, maag raakt overvuld.
Alcohol en andere Bij acute alcoholvergiftiging is braken een goed verdedigingsmechanisme van
schadelijke stoffen het lichaam, de alcohol die nog in de maag zit wordt zo verwijderd.
Zwangerschapsbraken Vaak in de ochtend, na de vierde maand is het meestal over.
Overige oorzaken Emoties, vergiftigingen, bijwerkingen van geneesmiddelen, hersenschudding,
zonnesteek en neurologische aandoeningen.
Welke tips je de klant geeft bij misselijkheid en spugen.
- Bij 1 of 2 keer overgeven -> wachten tot de maag weer tot rust komt
- Vaker overgeven -> uitdrogen voorkomen -> elke 5 tot 10 minuten een slok drinken.
- Bij zwangerschapsbraken: kleine/lichte maaltijden, neem rust (klachten kunnen door
vermoeidheid verergeren). Het is persoonlijk wat je wel en niet kan verdragen.
- Opgeblazen gevoel/misselijkheid: kleine porties, niet te vet eten, eet rustig, geen
koolzuurhoudende dranken, klachten verergeren door veel lucht of gas in de maag.
Wanneer je de klant verwijst naar de arts met klachten bij misselijkheid en spugen.
- Als het overgeven na een dag nog niet minder is.
- Bij uitdroging: niet of weinig plassen (donkere urine), sufheid en lusteloosheid,
diepliggende ogen, met de vingers een huidplooitje optilt en deze blijft staan.
- Als er bloed bij het braaksel zit.
1
, - Als het spugen samengaat met hevige buikpijn, sufheid, verwardheid of flauwvallen.
- Als iemand misselijk is of moet braken kort na een val op het hoofd.
- Ook sprake van diarree, hoge koorts of als men slijm of bloed in de ontlasting heeft.
- Klachten van een reisziekte, oorsuizen, doofheid (klachten als men niet beweegt)
- Als baby's de voeding met zeer veel kracht uitspugen (aanpassing voeding/operatie)
- Jonger dan 2 jaar overgeeft, niet wil drinken, halve dag niet heeft geplast, ernaast
diarree en koorts heeft.
De beschikbare UAD-geneesmiddelen bij misselijkheid en spugen en 1 e en 2e keus
Antihistaminica
Spugen door bewegingsziekte kun je remmen met de antihistaminica.
Rehydratievloeistof (ORS)
Bevat: Zouten (Kaliumchloride, Natriumchloride, Natriumwaterstofcitraat) en glucose.
Het verlies aan water, suikers en zouten wordt aangevuld.
Indicatie: bij waterdunne diarree en overgeven ter voorkoming van uitdroging
Contra-indicaties: Kinderen, zwangere met fenylketonurie, nierfunctiestoornissen, bij totale
verstopping van maag en darmen.
Waarschuwingen: Diabetici en mensen met een Natrium arm dieet.
Overdosering: ORS kan elke keer als het gewenst is worden gebruikt.
Fytotherapeutische (maag)middelen
Waarschuwing/huisarts raadplegen: Indien de klachten zijn ontstaan tijdens gebruik van
een NSAID. Als tijdens de behandeling een of meerdere symptomen (ongewild
gewichtsverlies, herhaald overgeven, slikklachten, bloedbraken of zwarte, brijige ontlasting)
geconstateerd worden of men vermoedt een maagzweer.
De combinatie bevat alcohol: voorzichtig bij kinderen en groepen met een verhoogd risico.
Zwangerschap/borstvoeding: het gebruik wordt niet aanbevolen.
Iberogast 1e keus bij misselijkheid (al dan niet met spugen)
Bij de symptomatische behandeling van dyspepsie, met klachten als maag-
darmkrampen, misselijkheid, vol gevoel, maagpijn en maagzuur.
De druppels met wat vloeistof innemen (voor of tijdens de maaltijd)
Een combinatie van Angelica radix, Carvi fructus, Chelidonii herba, Iberis amara,
Liquiritiae radix, Matricariae chamomillae flos, Melissae folium, Menthae piperitae
folium, Silybi mariani fructus, met alcohol (31 vol %).
Vanaf 12 jaar.
20 druppels (1 ml) per keer, max driemaal per 24 uur.
Max 2 weken gebruiken.
Een passend zelfzorgadvies bij misselijkheid en spugen.
Bij reisziekte of bewegingsziekte. Een antihistaminicum.
Te veel gegeten en misselijk is door een overvolle maag. Spijsvertering bevordert middel.
Bij zwangerschap en misselijkheid. Een aanpassing van de eetgewoonten.
Iets verkeerd heeft gegeten (vet of veel) en moet overgeven. Spijsvertering bevordert middel.
2
