1.5 Maagklachten
Hoe maagklachten ontstaan en welke klachten deze geven.
Middenrif: gespierd vlies dat de ingewanden van de longen scheidt.
Onderste slokdarmspier: onder de slokdarm, sluit de doorgang van de slokdarm tot de maag
af. Bij slikken even open en sluit om te voorkomen dat voedsel in de slokdarm omhoogkomt.
Maagwand: bewerkt het voedsel op twee manieren. De klieren in de maagwand maken
maagsap, dat bestaat uit maagzuur en verteringsenzymen, dat verteert het voedsel. Op de
maagwand ligt een beschermende slijmlaag, omdat het maagsap een agressieve vloeistof is.
Als het voldoende is bewerkt in de maag, wordt het verder door de darmen verteerd.
Maagportier: Een spier die de voedselbrij in de maag houdt totdat het voldoende is
gemengd met maagsap. Het laat steeds kleine porties van de voedselbrij doorgaan naar de
twaalfvingerige darm.
Oorzaken maagklachten
- Veel agressieve factoren (zoutzuur uit het maagsap/de bacterie Helicobacter pylori)
- Weinig beschermende factoren (voldoende slijm op de maagwand/goede
doorbloeding van de maagwand)
- Als de spijsvertering is verstoord als gevolg van overlading van de maag.
- Verkeerde eetgewoonten: gasophoping in de maag kan ontstaan -> veroorzaakt
hinderlijke winderigheid (flatulentie), boeren en een drukkend, opgeblazen gevoel.
- Als de maag meer of minder (luie maag) beweegt.
- Boven de 35 jaar: te weinig maagzuur of de maagwand die minder beweegt
Welke tips je kunt geven bij maagklachten.
- Let op voeding, vet, uien, kruiden, tomaten, citrusfruit, alcohol, koffie en pepermunt.
- Kauw goed en eet kleinere/lichte maaltijden.
- Stop met roken.
- Ga niet slapen binnen 3 uur na een maaltijd. De maag is dan nog niet leeg.
- Voorkom stress. Voldoende beweging is goed om stress tegen te gaan.
Bij maagklachten:
- Als je vooral 's nachts last hebt van opkomend maagzuur: verhoog het hoofdeinde
van het bed. Dit zorgt ervoor dat het uiteinde van de slokdarm boven de maag ligt.
- Bij opkomend maagzuur: verminder de druk op de buik door geen knellende kleding
te dragen, niet te bukken maar door de knieën te gaan, af te vallen bij overgewicht.
- Bij opboeren, opgeblazen gevoel, opkomend maagzuur of winderigheid: voorkomen
dat te veel lucht in de maag en darmen komt. Lucht komt in de maag door inslikken.
1
, - Bij een opgeblazen gevoel: Drink (2 liter water per dag) en beweeg voldoende.
- Eten of verminderen vezelrijke voeding.
- Gebruik bij maagklachten geen ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's).
Wanneer je een klant verwijst naar de (huis-)arts bij maagklachten.
- Bij ernstige maagpijn of als de klant ongerust is vanwege de maagpijn.
- Als de klachten na 2 weken nog altijd aanwezig zijn/verergeren
- Bij zwangerschap met een drukkende, zeurderige pijn in de bovenbuik.
- Bij pijn in de maagstreek of achter het borstbeen die uitstraalt naar arm(en), de rug
of naar de kaken.
- Wanneer het voelt alsof het voedsel niet goed zakt in de slokdarm.
- Bloed braken of zwarte ontlasting (dit duidt op bloedingen in maag of darmen).
- Veel afvallen door maagklachten.
- Maagklachten in combinatie met andere (UR) geneesmiddelen
- Minder dan jaar geleden behandeld met geneesmiddel tegen een maag/darmzweer
- Bij kinderen jonger dan 12 jaar.
- Bij mensen boven de 50 jaar die voor het eerst klachten hebben.
- Bij toenemende leeftijd is er een hogere kans op maag- of slokdarmkanker.
Maagklachten
Opkomend maagzuur of reflux
Kleine porties maagsap komen in de slokdarm en keel terecht.
Klachten: zure oprispingen in mond/keel, speekselovervloed, een branderig gevoel in
borstkas/keel (zuurbranden), een drukkende/stekende pijn achter het borstbeen en pijn bij
het slikken of hoesten en heesheid.
Men heeft meestal niet continu last, maar vooral: 's nachts, na een zware maaltijd, bij het
bukken, een te strakke broekriem of tijdens de zwangerschap.
Oorzaken:
- Te veel aanmaak van maagzuur
- Een slecht werkende slokdarmspier: Het maagzuur kan de slokdarm beschadigen en
er kan een ontsteking ontstaan. Bij het doorslikken van voedsel en als maagzuur
omhoog komt geeft dit een drukkende en stekende pijn achter het borstbeen.
- Een middenrifbreuk: de maag komt deels boven het middenrif uit en veroorzaakt
zure oprispingen en druk op de buik bij het bukken, dikke buik of strakke riem.
- Een te volle maag, na een te zware maaltijd
- Te veel gas, door koolzuur of het inslikken van lucht bij te snel eten.
- Ook kan bij een liggende houding het maagzuur teruglopen in de slokdarm.
Ontstoken maagslijmvlies (gastritis)
Klachten: misselijk gevoel, soms braken, opgeblazen gevoel, gebrek aan eetlust.
Oorzaken:
- Irriterende stoffen
- Een chronische infectie met de maagbacterie Helicobacter pylori
- Een kortdurende infectie door een buikgriep.
2
Hoe maagklachten ontstaan en welke klachten deze geven.
Middenrif: gespierd vlies dat de ingewanden van de longen scheidt.
Onderste slokdarmspier: onder de slokdarm, sluit de doorgang van de slokdarm tot de maag
af. Bij slikken even open en sluit om te voorkomen dat voedsel in de slokdarm omhoogkomt.
Maagwand: bewerkt het voedsel op twee manieren. De klieren in de maagwand maken
maagsap, dat bestaat uit maagzuur en verteringsenzymen, dat verteert het voedsel. Op de
maagwand ligt een beschermende slijmlaag, omdat het maagsap een agressieve vloeistof is.
Als het voldoende is bewerkt in de maag, wordt het verder door de darmen verteerd.
Maagportier: Een spier die de voedselbrij in de maag houdt totdat het voldoende is
gemengd met maagsap. Het laat steeds kleine porties van de voedselbrij doorgaan naar de
twaalfvingerige darm.
Oorzaken maagklachten
- Veel agressieve factoren (zoutzuur uit het maagsap/de bacterie Helicobacter pylori)
- Weinig beschermende factoren (voldoende slijm op de maagwand/goede
doorbloeding van de maagwand)
- Als de spijsvertering is verstoord als gevolg van overlading van de maag.
- Verkeerde eetgewoonten: gasophoping in de maag kan ontstaan -> veroorzaakt
hinderlijke winderigheid (flatulentie), boeren en een drukkend, opgeblazen gevoel.
- Als de maag meer of minder (luie maag) beweegt.
- Boven de 35 jaar: te weinig maagzuur of de maagwand die minder beweegt
Welke tips je kunt geven bij maagklachten.
- Let op voeding, vet, uien, kruiden, tomaten, citrusfruit, alcohol, koffie en pepermunt.
- Kauw goed en eet kleinere/lichte maaltijden.
- Stop met roken.
- Ga niet slapen binnen 3 uur na een maaltijd. De maag is dan nog niet leeg.
- Voorkom stress. Voldoende beweging is goed om stress tegen te gaan.
Bij maagklachten:
- Als je vooral 's nachts last hebt van opkomend maagzuur: verhoog het hoofdeinde
van het bed. Dit zorgt ervoor dat het uiteinde van de slokdarm boven de maag ligt.
- Bij opkomend maagzuur: verminder de druk op de buik door geen knellende kleding
te dragen, niet te bukken maar door de knieën te gaan, af te vallen bij overgewicht.
- Bij opboeren, opgeblazen gevoel, opkomend maagzuur of winderigheid: voorkomen
dat te veel lucht in de maag en darmen komt. Lucht komt in de maag door inslikken.
1
, - Bij een opgeblazen gevoel: Drink (2 liter water per dag) en beweeg voldoende.
- Eten of verminderen vezelrijke voeding.
- Gebruik bij maagklachten geen ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's).
Wanneer je een klant verwijst naar de (huis-)arts bij maagklachten.
- Bij ernstige maagpijn of als de klant ongerust is vanwege de maagpijn.
- Als de klachten na 2 weken nog altijd aanwezig zijn/verergeren
- Bij zwangerschap met een drukkende, zeurderige pijn in de bovenbuik.
- Bij pijn in de maagstreek of achter het borstbeen die uitstraalt naar arm(en), de rug
of naar de kaken.
- Wanneer het voelt alsof het voedsel niet goed zakt in de slokdarm.
- Bloed braken of zwarte ontlasting (dit duidt op bloedingen in maag of darmen).
- Veel afvallen door maagklachten.
- Maagklachten in combinatie met andere (UR) geneesmiddelen
- Minder dan jaar geleden behandeld met geneesmiddel tegen een maag/darmzweer
- Bij kinderen jonger dan 12 jaar.
- Bij mensen boven de 50 jaar die voor het eerst klachten hebben.
- Bij toenemende leeftijd is er een hogere kans op maag- of slokdarmkanker.
Maagklachten
Opkomend maagzuur of reflux
Kleine porties maagsap komen in de slokdarm en keel terecht.
Klachten: zure oprispingen in mond/keel, speekselovervloed, een branderig gevoel in
borstkas/keel (zuurbranden), een drukkende/stekende pijn achter het borstbeen en pijn bij
het slikken of hoesten en heesheid.
Men heeft meestal niet continu last, maar vooral: 's nachts, na een zware maaltijd, bij het
bukken, een te strakke broekriem of tijdens de zwangerschap.
Oorzaken:
- Te veel aanmaak van maagzuur
- Een slecht werkende slokdarmspier: Het maagzuur kan de slokdarm beschadigen en
er kan een ontsteking ontstaan. Bij het doorslikken van voedsel en als maagzuur
omhoog komt geeft dit een drukkende en stekende pijn achter het borstbeen.
- Een middenrifbreuk: de maag komt deels boven het middenrif uit en veroorzaakt
zure oprispingen en druk op de buik bij het bukken, dikke buik of strakke riem.
- Een te volle maag, na een te zware maaltijd
- Te veel gas, door koolzuur of het inslikken van lucht bij te snel eten.
- Ook kan bij een liggende houding het maagzuur teruglopen in de slokdarm.
Ontstoken maagslijmvlies (gastritis)
Klachten: misselijk gevoel, soms braken, opgeblazen gevoel, gebrek aan eetlust.
Oorzaken:
- Irriterende stoffen
- Een chronische infectie met de maagbacterie Helicobacter pylori
- Een kortdurende infectie door een buikgriep.
2
