JEUGSBESCHERMINGSRECHT
INHOUD
jeugdbeschermingsrecht: INLEIDING ............................................................................................ 4
jeugdbeschermingsrecht: waarom en hoe? ........................................................................................4
jeugdbeschermings recht: begrip ......................................................................................................4
begripsomschrijving ......................................................................................................................5
jeugdbeschermingsrecht: beginselen ................................................................................................6
1. recht sui generis ..................................................................................................................6
2. respect voor de rechten van het kind ....................................................................................7
3. gezinsgerichtheid ................................................................................................................8
4. subsidiariteit .......................................................................................................................8
5. differentiatie hulpverleningsaanbod .....................................................................................8
6. essentieel hulpverlenend karakter .......................................................................................9
jeugdbeschermingsrecht: historiek ...................................................................................................9
jeugdbeschermingsrecht: bevoegdheidsverdeling ............................................................................ 11
BEGRIP JEUGDBESCHERMING........................................................................................................ 11
Territoriale toepasselijkheid gemeenschapsdecreten ....................................................................... 14
Internationaal kader ....................................................................................................................... 15
Plan ............................................................................................................................................... 15
deel 1) Mondiale instrumenten .................................................................................................... 15
deel 2) Europese instrumenten .................................................................................................... 16
deel 3) Doorwerking instrumenten ............................................................................................... 17
JEUGDHULPRECHT ......................................................................................................................19
Ontstaansgeschiedenis integrale jeugdhulp .......................................................................................... 19
toepassingsgebied en principes ...................................................................................................... 22
materieel= interventiegronden ( redenen inschakelen jeugdhulp) .................................................. 22
Cliënten ..................................................................................................................................... 22
SEctoren en voorzieningen .......................................................................................................... 23
Jeugdhulpverleners buiten IJH ..................................................................................................... 23
basisprincipes IJH ....................................................................................................................... 23
recht op jeugdhulp ...................................................................................................................... 24
vrijwillige jeugdhulp ........................................................................................................................ 24
vrijwillig ...................................................................................................................................... 24
niet rechtstreeks toegankelijke hulp ............................................................................................. 26
Crisisjeugdhulpverlening ............................................................................................................. 28
1
, gemandateerde jeugdhulp .............................................................................................................. 29
Definitie verontrustende situatie .................................................................................................. 30
Oud ‘ POS’ begrip ........................................................................................................................ 30
verontrustende situatie ............................................................................................................... 31
verantwoordelijkheid hulpverleners ............................................................................................. 31
gedeelde verantwoordelijkheid hulpverleners ............................................................................... 31
gemandateerde voozieningen ...................................................................................................... 32
gerechtelijke jeugdhulp ................................................................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank ‘regulier’ .................................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank: hoogdringendheid ..................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank: MOF-dossier ............................................................................ 34
gegevensopdracht vrijwillige naar gerechtelijke jeugdhulp ............................................................. 34
gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen ............................................................................................ 35
JEUGDDELINQUENTIERECHT .......................................................................................................38
Historisch overzicht ........................................................................................................................ 38
Decreet jeugddelinquentierecht ...................................................................................................... 39
Vlaams regeerakkoord 2024-2029 ................................................................................................ 39
Andere gemeenschappen ............................................................................................................ 40
Jeugddelinquentierecht in Vlaanderen ............................................................................................. 40
interventiegronden ...................................................................................................................... 40
principes .................................................................................................................................... 43
basisprocedure jeugddelinquentierecht .......................................................................................... 44
detectie en feitenonderzoek ............................................................................................................ 46
politie......................................................................................................................................... 46
parket / openbaar minesterie ....................................................................................................... 46
onderzoeksrechter ...................................................................................................................... 47
advocaat .................................................................................................................................... 47
onderzoeksdaden ....................................................................................................................... 47
arrestatie.................................................................................................................................... 48
afhandeling openbaar ministerie ..................................................................................................... 48
parketinterventies ....................................................................................................................... 48
afhandeling op niveau van om ..................................................................................................... 49
mogelijkheden om- overzicht ....................................................................................................... 52
gerechtelijke afhandeling ................................................................................................................ 53
Actoren ...................................................................................................................................... 53
algemeen ................................................................................................................................... 54
voorbereidende rechtspleging ..................................................................................................... 56
2
, duur van de voorbereidende rechtspleging ................................................................................... 65
berechting ten gronde ................................................................................................................. 66
gemeenschapsinstellingen .......................................................................................................... 74
uithandengeving ......................................................................................................................... 75
Veilig Verblijf – directe aanleiding .................................................................................................79
2019 Jeugddelinquentiedecreet ................................................................................................... 79
Situering: uitzoomen ....................................................................................................................... 79
Evoluties die mee vorm geven aan Veilig Verblijf ........................................................................... 79
Ontstaan van Veilig Verblijf .......................................................................................................... 80
Rapport Child Focus 2015 – slachtoffers tienerpooiers ..................................................................... 80
actieplan .................................................................................................................................... 81
Inzet op beveiliging na rapport Childfocus .................................................................................... 81
Invulling ‘beveiliging’ – rondzendbrief 2016 ................................................................................... 81
Hulpverlening aan jongeren in VOS .................................................................................................. 82
Gerechtelijke hulpverlening igv verontrusting ................................................................................ 82
Mandaat tot geslotenheid aan private voorzieningen ..................................................................... 83
Geslotenheid / beveiliging =/= afzondering & fixatie: intersectorale richtlijn VBM ............................ 83
Toelaatbaarheid afzondering en fixatie ......................................................................................... 84
Concrete situatie: Juna, 12j ............................................................................................................. 85
Veilig Verblijf – aanbod in rondzendbrief mei ‘19 ........................................................................... 85
Veilig Verblijf – doelgroepomschrijving ......................................................................................... 85
Beschrijvingen doelgroep ‘ervaringen’ .......................................................................................... 86
Beschrijvingen doelgroep ‘gedrag’ ............................................................................................... 86
Beschrijvingen doelgroep ‘persoonskenmerken’ ........................................................................... 87
Veilig Verblijf – inhoudelijke opdracht ........................................................................................... 88
beschrijvingen ‘beveiliging’ .......................................................................................................... 88
veilig verblijf- samenwerkingen .................................................................................................... 89
Afsluitend: getuigenissen ............................................................................................................ 89
3
,JEUGDBESCHERMINGSRECHT: INLEIDING
JEUGDBESCHERMINGSRECHT: WAAROM EN HOE?
= “strafrecht voor minderjarigen” +
= specifiek systeem voor bescherming van kinderen en jongeren, inclusief mogelijkheid om dwangmatig op te treden
( bij volwassenen enkel dwangmatig optreden bij wet voor personen met psychiatrische aandoeningen)
Doelstelling:
• inzicht in beginselen, begrippen, achterliggende keuzes en technieken
• inzicht in organisatie en werking van de vrijwillige en gerechtelijke jeugdhulp en van het
jeugddelinquentierecht
• constructief-kritisch actuele fenomenen inzake jeugddelinquentie en probleemsituaties herkennen,
analyseren en becommentariëren
Werkwijze
• een (‘goed’) handboek
• lessen met achtergrond, accenten, verbanden en commentaar
rekening gehouden met studentenevaluaties (bv. zwaarte vak; wetsverwijzingen op slides)
JEUGDBESCHERMINGS RECHT: BEGRIP
Jeugdbeschermingsrecht sensu lato: ( breed begrip)
• geheel van juridische regels die het welzijn en de ontplooiing van jongeren beogen te bevorderen en te
waarborgen
• burgerrechtelijk statuut
• welzijnsrecht
• sociaal recht
• onderwijs
• strafrechtelijke bescherming
Afgebakend begrip: Jeugdbeschermingsrecht sensu stricto:
« Het geheel van juridische regels betreffende de overheidsinterventie, d.m.v. specifieke instellingen of
voorzieningen, met het oog op bijstand aan jongeren wier welzijn of ontplooiing onvoldoende wordt gewaarborgd door
het gezinsmilieu en de algemeen-maatschappelijke voorzieningen. »
➢ Specifiek −> specifiek naar jongeren die delicten hebben gepleegd, of jongeren die probleemsituaties
hebben, of met problematische problematieken
➢ Op het eerste niveau staat altijd het gezin, daar wordt als eerste naar gekeken op vlak van opvoeding
etc. Indien daar niet kan tegemoetkomen aan de noden die er in de opvoeding nodig zijn, wordt er
naar het tweede niveau van de algemeen maatschappelijke voorziening gekeken. Zij werken ook mee
aan de ontwikkeling van jongeren en kinderen. Als ook op dit niveau niet voldoende kan geboden
worden, kan het zijn dat er ene verdere stap nodig is voor specifieke hulpverlening of een gedwongen
interventie nodig is (= jeugdbeschermingsrecht)
Jeugdbeschermingsrecht gaat over overheidsinterventie: wat bijvoorbeeld de pedagogische reactie is van ouders op
kinderen die diefstal plegen gaat over de opvoeding en niet over jeugdbeschermingsrecht. We bestuderen wat de
maatschappij en de overheid doet.
Evolutie van bijzondere jeugdbijstand naar integrale jeugdhulp (definitie moet genuanceerd worden met recente
evoluties)
4
,BEGRIPSOMSCHRIJVING
➢ Twee soorten hulpverlening
o Buitengerechtelijke/sociale/vrijwillige jeugdbescherming −> wordt momenteel
verricht door de jeugdhulpaanbieders, de intersectorale toegangspoort en de
gemandateerde voorzieningen
o Gerechtelijke/gedwongen −> voornamelijk door jeugdrechtbank, samen met OM en de
sociale dienst jeugdrechtbank
➢ Twee (drie) doelgroepen
1) VOS’sen
• Van minderjarigen in gevaar of in problematische opvoedingssituaties (POS)
naar de term verontrustende situatie (VOS)
• decreet integrale jeugdhulp
2) MOF’ers / jeugddelinquenten
• Misdrijf omschreven feit
• Alle strafbare feiten die in het strafrecht als een misdaad omschreven zijn
• jeugddelinquentiedecreet
• Is dus niet zo dat de vrijwillige jeugdhulp enkel betrekking heeft op de
verontrustende situaties en de gerechtelijke interventies zich enkel richten tot
delinquente jongeren, ook perfect mogelijk dat jongeren in beide doelgroepen
verkeren
3) Nog een derde doelgroep
• Geesteszieken minderjarigen
• maatregelen van gedwongen observatie of verblijf in een psychiatrische dienst of
verpleging in een gezin
➢ Twee bevoegdheidsniveaus
1) Federaal
2) Gemeenschappen
Samenvattend model
- Jeugdrechter beslist = gerechtelijke
- Gemandateerde voorzieningen: bepaalde instanties mogen een analyse maken van de situatie en
maatregelen gaan pushen, ze kunnen dit niet opleggen als een rechter maar wel aanmoedigen!
• Geel = bevoegdheden van gemeenschappen
• Rood = bevoegdheden van federale overheid
• Reacties op jeugddelicten = voornamelijk door jeugdrechtbank + jeugdrechter
5
, Jeugdhulprecht
- = Als het om jeugdhulprecht gaat, dan wordt vaak VOS gebruikt, maar de jeugdhulp gaat breder dan alleen
verontrusting −> alle vragen rond jeugdhulp
- Bij deze doelgroep kunnen er jeugdinterventies tav de ouders plaatsvinden (vb. ontzetting ouderlijk gezag of
toezicht sociale uitkering) −> wanneer men merkt dat de middelen die gebruikt zouden moeten worden voor
de opvoeding van het kind, niet of voor andere zaken gebruikt worden
o Gebeurd zelden, gaat over ernstige zaken zoals een moord van de moeder op de vader, dan kan de
moeder ontzet worden van het ouderlijk gezag
Jeugddelinquentrecht
- Jongeren die een MOF hebben gepleegd (wordt nu jeugddelict genoemd) −> vanzelfsprekend dat dit vooral
over gedwongen interventies gaat
- Afhandelingen, maatregelen en sancties
- Herstelrechtelijk aanbod en positief project −> 2 mogelijke antwoorden op jeugddelicten, maar die
antwoorden kunnen slechts gebruikt worden wanneer de verdachte/ dader daarmee instemt −> dus
vrijwilligheid is een voorwaarde
- Administratieve sancties −> specifieke regelingen die niet als een misdrijf strafrechtelijk zijn gedefinieerd
maar waar er wel een reactie kan komen/ sanctie kan worden opgelegd door een bestuursorgaan
o Vb. GAS−boetes
o Vb. Stadionverbod
o Wanneer men in beroep gaat tegen deze administratieve sancties en het gaat over minderjarigen,
dan is het ook de jeugdrechtbank die daar tussenkomt
JEUGDBESCHERMINGSRECHT: BEGINSELEN
1. Recht sui generis
2. Respect voor de rechten van het kind
3. Gezinsgerichtheid
4. Subsidiariteit
5. Differentiatie van de interventies
6. Essentieel hulpverlenend karakter
1. RECHT SUI GENERIS
Recht sui generis (= een eigenaardig recht)
➢ Jeugdbeschermings recht een afzonderlijk deel, geen aparte rechtstak maar wel een functioneel
rechtsgebied
➢ Onderdeel publiekrecht
➢ Band met andere rechtstakken
o Strafrecht ( 3 linken strafrecht en jeugddelinquentie recht)
▪ Proces: procedure uit strafprocesrecht in beginsel ook van toepassing in het
jeugdbeschermingsrecht als het over gerechtelijke zaken gaat
▪ Begripslink: moff begrip: wanneer is het jeugddelequentie systeem van toepassing? Als
de jongeren feiten heeft gepleegd die voor een volwassene een misdrijf zouden vormen
• alles wat in het strafrecht strafbaar is ook vervolgbaar in het
jeugddelequentierecht
▪ fundamentele waarborgen: onderscheid maken tussen specifieke beginselen van het
Belgisch strafrecht en tussen fundamentele strafrechtprincipes
• voorbeeld Belgische beginselen: meerdadigschap, herhaling misdrijven: bij
herhaling op specifieke manier strengere straffen opleggen <-> deze dingen
bestaan niet in jeugddelequentierecht
6
INHOUD
jeugdbeschermingsrecht: INLEIDING ............................................................................................ 4
jeugdbeschermingsrecht: waarom en hoe? ........................................................................................4
jeugdbeschermings recht: begrip ......................................................................................................4
begripsomschrijving ......................................................................................................................5
jeugdbeschermingsrecht: beginselen ................................................................................................6
1. recht sui generis ..................................................................................................................6
2. respect voor de rechten van het kind ....................................................................................7
3. gezinsgerichtheid ................................................................................................................8
4. subsidiariteit .......................................................................................................................8
5. differentiatie hulpverleningsaanbod .....................................................................................8
6. essentieel hulpverlenend karakter .......................................................................................9
jeugdbeschermingsrecht: historiek ...................................................................................................9
jeugdbeschermingsrecht: bevoegdheidsverdeling ............................................................................ 11
BEGRIP JEUGDBESCHERMING........................................................................................................ 11
Territoriale toepasselijkheid gemeenschapsdecreten ....................................................................... 14
Internationaal kader ....................................................................................................................... 15
Plan ............................................................................................................................................... 15
deel 1) Mondiale instrumenten .................................................................................................... 15
deel 2) Europese instrumenten .................................................................................................... 16
deel 3) Doorwerking instrumenten ............................................................................................... 17
JEUGDHULPRECHT ......................................................................................................................19
Ontstaansgeschiedenis integrale jeugdhulp .......................................................................................... 19
toepassingsgebied en principes ...................................................................................................... 22
materieel= interventiegronden ( redenen inschakelen jeugdhulp) .................................................. 22
Cliënten ..................................................................................................................................... 22
SEctoren en voorzieningen .......................................................................................................... 23
Jeugdhulpverleners buiten IJH ..................................................................................................... 23
basisprincipes IJH ....................................................................................................................... 23
recht op jeugdhulp ...................................................................................................................... 24
vrijwillige jeugdhulp ........................................................................................................................ 24
vrijwillig ...................................................................................................................................... 24
niet rechtstreeks toegankelijke hulp ............................................................................................. 26
Crisisjeugdhulpverlening ............................................................................................................. 28
1
, gemandateerde jeugdhulp .............................................................................................................. 29
Definitie verontrustende situatie .................................................................................................. 30
Oud ‘ POS’ begrip ........................................................................................................................ 30
verontrustende situatie ............................................................................................................... 31
verantwoordelijkheid hulpverleners ............................................................................................. 31
gedeelde verantwoordelijkheid hulpverleners ............................................................................... 31
gemandateerde voozieningen ...................................................................................................... 32
gerechtelijke jeugdhulp ................................................................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank ‘regulier’ .................................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank: hoogdringendheid ..................................................................... 33
vorderingsgrond jeugdrechtbank: MOF-dossier ............................................................................ 34
gegevensopdracht vrijwillige naar gerechtelijke jeugdhulp ............................................................. 34
gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen ............................................................................................ 35
JEUGDDELINQUENTIERECHT .......................................................................................................38
Historisch overzicht ........................................................................................................................ 38
Decreet jeugddelinquentierecht ...................................................................................................... 39
Vlaams regeerakkoord 2024-2029 ................................................................................................ 39
Andere gemeenschappen ............................................................................................................ 40
Jeugddelinquentierecht in Vlaanderen ............................................................................................. 40
interventiegronden ...................................................................................................................... 40
principes .................................................................................................................................... 43
basisprocedure jeugddelinquentierecht .......................................................................................... 44
detectie en feitenonderzoek ............................................................................................................ 46
politie......................................................................................................................................... 46
parket / openbaar minesterie ....................................................................................................... 46
onderzoeksrechter ...................................................................................................................... 47
advocaat .................................................................................................................................... 47
onderzoeksdaden ....................................................................................................................... 47
arrestatie.................................................................................................................................... 48
afhandeling openbaar ministerie ..................................................................................................... 48
parketinterventies ....................................................................................................................... 48
afhandeling op niveau van om ..................................................................................................... 49
mogelijkheden om- overzicht ....................................................................................................... 52
gerechtelijke afhandeling ................................................................................................................ 53
Actoren ...................................................................................................................................... 53
algemeen ................................................................................................................................... 54
voorbereidende rechtspleging ..................................................................................................... 56
2
, duur van de voorbereidende rechtspleging ................................................................................... 65
berechting ten gronde ................................................................................................................. 66
gemeenschapsinstellingen .......................................................................................................... 74
uithandengeving ......................................................................................................................... 75
Veilig Verblijf – directe aanleiding .................................................................................................79
2019 Jeugddelinquentiedecreet ................................................................................................... 79
Situering: uitzoomen ....................................................................................................................... 79
Evoluties die mee vorm geven aan Veilig Verblijf ........................................................................... 79
Ontstaan van Veilig Verblijf .......................................................................................................... 80
Rapport Child Focus 2015 – slachtoffers tienerpooiers ..................................................................... 80
actieplan .................................................................................................................................... 81
Inzet op beveiliging na rapport Childfocus .................................................................................... 81
Invulling ‘beveiliging’ – rondzendbrief 2016 ................................................................................... 81
Hulpverlening aan jongeren in VOS .................................................................................................. 82
Gerechtelijke hulpverlening igv verontrusting ................................................................................ 82
Mandaat tot geslotenheid aan private voorzieningen ..................................................................... 83
Geslotenheid / beveiliging =/= afzondering & fixatie: intersectorale richtlijn VBM ............................ 83
Toelaatbaarheid afzondering en fixatie ......................................................................................... 84
Concrete situatie: Juna, 12j ............................................................................................................. 85
Veilig Verblijf – aanbod in rondzendbrief mei ‘19 ........................................................................... 85
Veilig Verblijf – doelgroepomschrijving ......................................................................................... 85
Beschrijvingen doelgroep ‘ervaringen’ .......................................................................................... 86
Beschrijvingen doelgroep ‘gedrag’ ............................................................................................... 86
Beschrijvingen doelgroep ‘persoonskenmerken’ ........................................................................... 87
Veilig Verblijf – inhoudelijke opdracht ........................................................................................... 88
beschrijvingen ‘beveiliging’ .......................................................................................................... 88
veilig verblijf- samenwerkingen .................................................................................................... 89
Afsluitend: getuigenissen ............................................................................................................ 89
3
,JEUGDBESCHERMINGSRECHT: INLEIDING
JEUGDBESCHERMINGSRECHT: WAAROM EN HOE?
= “strafrecht voor minderjarigen” +
= specifiek systeem voor bescherming van kinderen en jongeren, inclusief mogelijkheid om dwangmatig op te treden
( bij volwassenen enkel dwangmatig optreden bij wet voor personen met psychiatrische aandoeningen)
Doelstelling:
• inzicht in beginselen, begrippen, achterliggende keuzes en technieken
• inzicht in organisatie en werking van de vrijwillige en gerechtelijke jeugdhulp en van het
jeugddelinquentierecht
• constructief-kritisch actuele fenomenen inzake jeugddelinquentie en probleemsituaties herkennen,
analyseren en becommentariëren
Werkwijze
• een (‘goed’) handboek
• lessen met achtergrond, accenten, verbanden en commentaar
rekening gehouden met studentenevaluaties (bv. zwaarte vak; wetsverwijzingen op slides)
JEUGDBESCHERMINGS RECHT: BEGRIP
Jeugdbeschermingsrecht sensu lato: ( breed begrip)
• geheel van juridische regels die het welzijn en de ontplooiing van jongeren beogen te bevorderen en te
waarborgen
• burgerrechtelijk statuut
• welzijnsrecht
• sociaal recht
• onderwijs
• strafrechtelijke bescherming
Afgebakend begrip: Jeugdbeschermingsrecht sensu stricto:
« Het geheel van juridische regels betreffende de overheidsinterventie, d.m.v. specifieke instellingen of
voorzieningen, met het oog op bijstand aan jongeren wier welzijn of ontplooiing onvoldoende wordt gewaarborgd door
het gezinsmilieu en de algemeen-maatschappelijke voorzieningen. »
➢ Specifiek −> specifiek naar jongeren die delicten hebben gepleegd, of jongeren die probleemsituaties
hebben, of met problematische problematieken
➢ Op het eerste niveau staat altijd het gezin, daar wordt als eerste naar gekeken op vlak van opvoeding
etc. Indien daar niet kan tegemoetkomen aan de noden die er in de opvoeding nodig zijn, wordt er
naar het tweede niveau van de algemeen maatschappelijke voorziening gekeken. Zij werken ook mee
aan de ontwikkeling van jongeren en kinderen. Als ook op dit niveau niet voldoende kan geboden
worden, kan het zijn dat er ene verdere stap nodig is voor specifieke hulpverlening of een gedwongen
interventie nodig is (= jeugdbeschermingsrecht)
Jeugdbeschermingsrecht gaat over overheidsinterventie: wat bijvoorbeeld de pedagogische reactie is van ouders op
kinderen die diefstal plegen gaat over de opvoeding en niet over jeugdbeschermingsrecht. We bestuderen wat de
maatschappij en de overheid doet.
Evolutie van bijzondere jeugdbijstand naar integrale jeugdhulp (definitie moet genuanceerd worden met recente
evoluties)
4
,BEGRIPSOMSCHRIJVING
➢ Twee soorten hulpverlening
o Buitengerechtelijke/sociale/vrijwillige jeugdbescherming −> wordt momenteel
verricht door de jeugdhulpaanbieders, de intersectorale toegangspoort en de
gemandateerde voorzieningen
o Gerechtelijke/gedwongen −> voornamelijk door jeugdrechtbank, samen met OM en de
sociale dienst jeugdrechtbank
➢ Twee (drie) doelgroepen
1) VOS’sen
• Van minderjarigen in gevaar of in problematische opvoedingssituaties (POS)
naar de term verontrustende situatie (VOS)
• decreet integrale jeugdhulp
2) MOF’ers / jeugddelinquenten
• Misdrijf omschreven feit
• Alle strafbare feiten die in het strafrecht als een misdaad omschreven zijn
• jeugddelinquentiedecreet
• Is dus niet zo dat de vrijwillige jeugdhulp enkel betrekking heeft op de
verontrustende situaties en de gerechtelijke interventies zich enkel richten tot
delinquente jongeren, ook perfect mogelijk dat jongeren in beide doelgroepen
verkeren
3) Nog een derde doelgroep
• Geesteszieken minderjarigen
• maatregelen van gedwongen observatie of verblijf in een psychiatrische dienst of
verpleging in een gezin
➢ Twee bevoegdheidsniveaus
1) Federaal
2) Gemeenschappen
Samenvattend model
- Jeugdrechter beslist = gerechtelijke
- Gemandateerde voorzieningen: bepaalde instanties mogen een analyse maken van de situatie en
maatregelen gaan pushen, ze kunnen dit niet opleggen als een rechter maar wel aanmoedigen!
• Geel = bevoegdheden van gemeenschappen
• Rood = bevoegdheden van federale overheid
• Reacties op jeugddelicten = voornamelijk door jeugdrechtbank + jeugdrechter
5
, Jeugdhulprecht
- = Als het om jeugdhulprecht gaat, dan wordt vaak VOS gebruikt, maar de jeugdhulp gaat breder dan alleen
verontrusting −> alle vragen rond jeugdhulp
- Bij deze doelgroep kunnen er jeugdinterventies tav de ouders plaatsvinden (vb. ontzetting ouderlijk gezag of
toezicht sociale uitkering) −> wanneer men merkt dat de middelen die gebruikt zouden moeten worden voor
de opvoeding van het kind, niet of voor andere zaken gebruikt worden
o Gebeurd zelden, gaat over ernstige zaken zoals een moord van de moeder op de vader, dan kan de
moeder ontzet worden van het ouderlijk gezag
Jeugddelinquentrecht
- Jongeren die een MOF hebben gepleegd (wordt nu jeugddelict genoemd) −> vanzelfsprekend dat dit vooral
over gedwongen interventies gaat
- Afhandelingen, maatregelen en sancties
- Herstelrechtelijk aanbod en positief project −> 2 mogelijke antwoorden op jeugddelicten, maar die
antwoorden kunnen slechts gebruikt worden wanneer de verdachte/ dader daarmee instemt −> dus
vrijwilligheid is een voorwaarde
- Administratieve sancties −> specifieke regelingen die niet als een misdrijf strafrechtelijk zijn gedefinieerd
maar waar er wel een reactie kan komen/ sanctie kan worden opgelegd door een bestuursorgaan
o Vb. GAS−boetes
o Vb. Stadionverbod
o Wanneer men in beroep gaat tegen deze administratieve sancties en het gaat over minderjarigen,
dan is het ook de jeugdrechtbank die daar tussenkomt
JEUGDBESCHERMINGSRECHT: BEGINSELEN
1. Recht sui generis
2. Respect voor de rechten van het kind
3. Gezinsgerichtheid
4. Subsidiariteit
5. Differentiatie van de interventies
6. Essentieel hulpverlenend karakter
1. RECHT SUI GENERIS
Recht sui generis (= een eigenaardig recht)
➢ Jeugdbeschermings recht een afzonderlijk deel, geen aparte rechtstak maar wel een functioneel
rechtsgebied
➢ Onderdeel publiekrecht
➢ Band met andere rechtstakken
o Strafrecht ( 3 linken strafrecht en jeugddelinquentie recht)
▪ Proces: procedure uit strafprocesrecht in beginsel ook van toepassing in het
jeugdbeschermingsrecht als het over gerechtelijke zaken gaat
▪ Begripslink: moff begrip: wanneer is het jeugddelequentie systeem van toepassing? Als
de jongeren feiten heeft gepleegd die voor een volwassene een misdrijf zouden vormen
• alles wat in het strafrecht strafbaar is ook vervolgbaar in het
jeugddelequentierecht
▪ fundamentele waarborgen: onderscheid maken tussen specifieke beginselen van het
Belgisch strafrecht en tussen fundamentele strafrechtprincipes
• voorbeeld Belgische beginselen: meerdadigschap, herhaling misdrijven: bij
herhaling op specifieke manier strengere straffen opleggen <-> deze dingen
bestaan niet in jeugddelequentierecht
6
