DE CIJFERS SPREKEN VOOR ZICH
1. HOOFDSTUK 1: FINANCIEEL PLAN
1.1. Idee in cijfers vertaald
• Goed idee → succesvolle zaak = ondernemingsplan nodig
o Geslaagd plan: perfecte product-markt-mix vinden > mensen nemen jouw product/dienst & idee mislukt niet
o Bestaat uit verschillende delen (geen wettelijke verplichte samenstelling)
▪ Projectvoorstelling = grondig & gedetailleerd uitleggen wat men van plan is te ondernemen
▪ Omgevingsanalyse = doelgroep, leveranciers, concurrenten van sector
▪ Commercieel plan = hoe gaat men zichzelf in markt zetten & op welke manier
Hierin vaak marketingmix (product, plaats, prijs & promotie) & alle aspecten van maatschappelijk
verantwoord ondernemen (MVO)
o Ondernemingsplan: managementverhaal vertaald in financieel plan
▪ Financieel plan = blauwdruk uitvoering ondernemingsactiviteiten
▪ Plan dwingt tot nadenken over wat men allemaal nodig heeft om zaak te kunnen uitvoeren
Investeringen kopen/huren bij opstart?
Welke leningen afsluiten om alles te financieren?
→ vragen weloverwogen beantwoorden → ondernemingsideeën heroverwegen → financieel plan heeft
managementrol
Al dan niet uitgebreid (risicokrediet)
Doe dit uit jezelf bij opstart onderneming
Verplicht bij vennootschap
Om krediet te bekomen
Tip: POCOF
• Financieel plan
o Startende ondernemer: veel ondernemerszin maar weinig nadenken over financiële
▪ Reden faillissement: kleine behoefte aan product maar ook slecht financieel management onderneming
o Opgesteld door cijferberoeper (vb. accountant)
▪ Ondernemer kan zelf eerst cijfers/trends van sector in kaart brengen
▪ Accountant biedt inzichten door vergelijkbare spelers in z’n dossier → geslaagd plan opstellen
▪ !: niet zomaar voorgekauwd plan van accountant blindelings vertrouwen > vb. bankier hecht belang aan
persoonlijke input bij vraag naar kredietverlening, niet zomaar copy paste van ondernemingsplan
1.2. Plan om te bewaren
• Regelgeving voor startende ondernemer
o Verplicht financieel plan opstellen & laten bewaren bij notaris indien men ondernemingsvorm kiest waar eigenaars
beperkte aansprakelijkheid genieten
▪ Overheid garandeert dat eigenaar enkel kan verliezen wat die zelf heeft ingebracht in onderneming =
aansprakelijkheid beperkt tot inbreng
▪ Schuldeisers kunnen geen aanspraak maken op privévermogen van ondernemer indien faillissement
▪ Bij bepaalde vennootschappen > rechtspersoon wordt opgericht die alle engagementen van onderneming
op zich neemt
• Nieuwe vennootschapswetgeving
o Startende ondernemer → beperkte keuzes
▪ Natuurlijk persoon: risico’s zelf dragen
▪ In vennootschapsvorm: extra bescherming
o Boek focust op besloten vennootschapsvorm (bv) = vennootschappen op gevolgen van financieel plan
• Niet elke ondernemer moet vennootschap oprichten
o Eenmanszaak = in eigen naam onderneming opstarten
, Vennootschap
• Met verschillende mensen iets in vennootschap brengen
• Niet in eigen naam
• Bij grote investeringen
• Los van eigen bezittingen
Eenmanszaak Vennootschap
Voordelen Eigen baas Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Eenvoudige opstart & administratie Aansprakelijkheid (meestal) beperkt tot inbreng
Vereenvoudigde boekhouding Lagere vennootschapsbelasting op winst
(vrijgesteld van belastingen < 8600) Zaak blijft bestaan na wegvallen vennoot
Eigen keuze winst
Nadelen Alle verantwoordelijkheden zelf dragen Veel administratie & wetgeving
Onbeperkt aansprakelijk Dubbele boekhouding vereist
Hoge personenbelasting op winst Overleg met (eventuele) vennoten nodig
• Mei 2019: hervorming Wetboek van Vennootschappen & Verenigingen (WVV)
o Sommige vennootschappen weg vb. BVBA
o Invoering nieuwe structuren
o Besloten vennootschap (bv) = onderneming die zich als vennootschap vestigt
o Naamloze vennootschap (nv) = zeer grote ondernemingen
• Kiezen voor bv
o +: geen minimumkapitaal meer verplicht
▪ Niet meer spreken over kapitaal > wel inbreng
Inbreng doen in geld/natura (gebouw uit privé)/knowhow/arbeid (praktijkkennis/ervaring)
o - vroeger: elke starter moest vast bedrag kunnen voorleggen, ongeacht aard van activiteit & noodzaak aan
financiële middelen
o Verplicht financieel plan opstellen
▪ Laten bewaren bij notaris
▪ Onder welke vorm & inhoud vroeger veel ruimte voor interpretatie
▪ Hulp vragen aan cijferberoeper → kenbaar maken in financieel plan > biedt extra garantie t.o.v. overheid
dat plan goed in elkaar zit
▪ Cijferberoeper raadplegen niet verplicht want is duur, wel aanbevolen
o Oprichtersaansprakelijkheid = beperkte aansprakelijkheid aan startende vennootschappen
▪ Indien vennootschap failliet < 3 jaar na oprichting → rechtbank kan financieel plan opvragen bij notaris →
beschikten oprichters over toereikend aanvangsvermogen = financiële ademruimte die ondernemer bij
opstart voorziet om aan alle financiële engagementen van eerste 2 werkjaren te kunnen voldoen?
Faillissement & financieel plan niet grondig doordacht → oprichters aansprakelijk stellen voor alle
schulden, ook privévermogen aanspreken
, o Onderdelen (verplicht) financieel plan
▪ Nauwkeurige beschrijving voorgenomen bedrijvigheid (samenvatting/verwijzing eerder deel
ondernemingsplan) > mag ruim zijn in begin
▪ Overzicht alle financieringsbronnen (aanvangsvermogen) & eventuele zekerheden
▪ Openingsbalans & geprojecteerde balansen op 12 & 24 maanden
▪ Geprojecteerde resultatenrekeningen op 12 & 24 maanden
▪ Cashflow: begroting (= voorspelling) inkomsten & uitgaven voor minstens 2 jaar
▪ Breakeven: beschrijving hypotheses voor schatting omzet & rendabiliteit
▪ Naam externe diskundige indien optreden
Toont dat financieel plan serieus is
Kan ook iemand zijn die titel niet draagt
o Eindresultaat financieel plan vennootschap
▪ Moet eruit zien als micromodel van jaarrekening
▪ = vast sjabloon waarin men cijfers giet na afsluiten van elk jaar ondernemersactiviteit (= boekjaar)
• Eenmanszaak
o = zelfstandig natuurlijk persoon
o Niet langsgaan bij notaris voor oprichting → geen financieel plan indienen ter bewaring
o Voor start cijfers op papier zetten
o Indien externe financiering nodig → geldschieter vraagt financieel plan om te kijken of ondernemersidee haalbaar
is
▪ Voldoende: zelfgemaakte Excelsheet/via gespecialiseerd programma met alle vooropgesomde elementen
Quote
• Een financieel plan moet boven alles winstgevend zijn
o Fout
▪ Niet per se winstgevend, wel realistisch
▪ Plan moet haalbaar zijn (toereikend aanvangsvermogen): u moet uw facturen op einde van maand kunnen
betalen
o Liefst wel natuurlijk
2. HOOFDSTUK 2: BALANS
2.1. Activiteit & aanvangsvermogen
• Administratieve & financieel essentiële elementen waaruit financieel plan is opgebouwd
2.1.1. Beschrijving voorgenomen bedrijvigheid
• Financieel plan > beknopte opsomming alle uitgevoerde kernactiviteiten
o NACEBEL-codes opzoeken voor activiteiten
▪ Code krijgt men toegewezen indien men ondernemingsnummer aanvraagt bij Kruispuntbank van
Ondernemingen (KBO) > dit gebeurt via ondernemingsloket vb. Unizo
▪ Over code beschikken → kerncijfers van bedrijven uit zelfde sector opzoeken & vergelijken met die van
eigen financieel plan → inschatten of gesimuleerde cijfers realistisch zijn
▪ Sommige ondernemingsnummers omvatten meer activiteiten → ondernemingsloket vraagt hoofdcode
want deze wordt opgenomen voor rapportage
▪ Weten welke code aan welke ondernemingsactiviteit gekoppeld is > vaak vermelden bij indienen van
vragen/steunmaatregelen & subsidies aanvragen
NACEBEL-code = numerieke verklaring van wat onderneming inhoudt
Iets anders doen dan code → illegale facturen
, 2.1.2. Financieringsbronnen vennootschap
• Wetgever verwacht samenvatting van toereikende aanvangsvermogen
o Om financiële engagement van 1e ondernemingsjaren te overbruggen
o Aanvangsvermogen
▪ Eigen inbreng: geld, natura, knowhow & arbeid
▪ Externe financieringsmiddelen: leningen
Bij externe wilt wetgever weten of daar zekerheden/waarborgen mee gepaard gaan vb. hypotheek op
woning/persoonlijke borg/inschrijving op handelsfonds (inboedel van zaak) → zekerheid krijgt bij niet-
betaling van schulden voorrang op andere schuldeisers → impact op beslissing van rechter wanneer hij
nagaat of vermogen toereikend genoeg was in geval van faillissement
Verder in cursus ook hoe externe middelen worden terugbetaald
Eigen inbreng: kennis (kwaliteit) moeilijker te beoordelen dan kwantiteit
Vroeger: enkel eigen vermogen, niet lenen van vrienden
Eigen inbreng = eigen vermogen
Externe inbreng = vreemd vermogen
Waarborgen = zekerheden
Quote
• Aanvangsvermogen bestaat altijd uit je eigen spaargeld
o Vroeger: ja
o Nu: nee, aanvangsvermogen = eigen inbreng + externe inbreng (/vreemd vermogen)
2.2. Wettelijke aspecten bij balans
• Wetgever eist in financieel plan minstens 3 balansen
o Openingsbalans (bij aanvang activiteit)
▪ Financieel plan → ondernemer motiveren om balans als oefening op te bouwen
▪ Belangrijk voor bepaling realistisch & toereikend aanvangsvermogen
o Geprojecteerde balans na 12 maanden
▪ Reflectie van 1e balans die wordt opgeladen bij NBB = Nationale Bank van België
▪ Als vergelijkingspunt voor ondernemer om na 1 jaar te kijken of geprojecteerde/ingeschatte cijfers al dan
niet realistisch waren → financieel plan = managementtool
▪ Men kan hiervan afwijken want boekjaar mag korter/langer zijn dan normaal kalenderjaar > wetgever
vindt belangrijk dat er min 2 geprojecteerde balansen zijn die samen minstens over periode van 24
maanden gaan maar in realiteit kan dit langer zijn
o Geprojecteerde balans na minstens 24 maanden
• Balans
o Verplicht onderdeel jaarrekening
o Na elk boekjaar indienen bij Nationale Bank van België (NBB) onder balanscentrale
o Externe persoon (particulier/professioneel) kan jaarrekening bekijken van meeste rechtspersonen
▪ Openbaarheid jaarrekening → balans bevat heel wat belangrijke informatie
o Verplichting geldt niet voor zelfstandig natuurlijk personen
Boekjaar ≠ kalenderjaar
2.3. Opbouw balans
2.3.1. Algemeen
• Balans
o = momentopname van bezittingen & schulden van onderneming
▪ Wetgever verwacht van starter 3 momentopnames: bij start, na 1e boekjaar & na 2e boekjaar
1. HOOFDSTUK 1: FINANCIEEL PLAN
1.1. Idee in cijfers vertaald
• Goed idee → succesvolle zaak = ondernemingsplan nodig
o Geslaagd plan: perfecte product-markt-mix vinden > mensen nemen jouw product/dienst & idee mislukt niet
o Bestaat uit verschillende delen (geen wettelijke verplichte samenstelling)
▪ Projectvoorstelling = grondig & gedetailleerd uitleggen wat men van plan is te ondernemen
▪ Omgevingsanalyse = doelgroep, leveranciers, concurrenten van sector
▪ Commercieel plan = hoe gaat men zichzelf in markt zetten & op welke manier
Hierin vaak marketingmix (product, plaats, prijs & promotie) & alle aspecten van maatschappelijk
verantwoord ondernemen (MVO)
o Ondernemingsplan: managementverhaal vertaald in financieel plan
▪ Financieel plan = blauwdruk uitvoering ondernemingsactiviteiten
▪ Plan dwingt tot nadenken over wat men allemaal nodig heeft om zaak te kunnen uitvoeren
Investeringen kopen/huren bij opstart?
Welke leningen afsluiten om alles te financieren?
→ vragen weloverwogen beantwoorden → ondernemingsideeën heroverwegen → financieel plan heeft
managementrol
Al dan niet uitgebreid (risicokrediet)
Doe dit uit jezelf bij opstart onderneming
Verplicht bij vennootschap
Om krediet te bekomen
Tip: POCOF
• Financieel plan
o Startende ondernemer: veel ondernemerszin maar weinig nadenken over financiële
▪ Reden faillissement: kleine behoefte aan product maar ook slecht financieel management onderneming
o Opgesteld door cijferberoeper (vb. accountant)
▪ Ondernemer kan zelf eerst cijfers/trends van sector in kaart brengen
▪ Accountant biedt inzichten door vergelijkbare spelers in z’n dossier → geslaagd plan opstellen
▪ !: niet zomaar voorgekauwd plan van accountant blindelings vertrouwen > vb. bankier hecht belang aan
persoonlijke input bij vraag naar kredietverlening, niet zomaar copy paste van ondernemingsplan
1.2. Plan om te bewaren
• Regelgeving voor startende ondernemer
o Verplicht financieel plan opstellen & laten bewaren bij notaris indien men ondernemingsvorm kiest waar eigenaars
beperkte aansprakelijkheid genieten
▪ Overheid garandeert dat eigenaar enkel kan verliezen wat die zelf heeft ingebracht in onderneming =
aansprakelijkheid beperkt tot inbreng
▪ Schuldeisers kunnen geen aanspraak maken op privévermogen van ondernemer indien faillissement
▪ Bij bepaalde vennootschappen > rechtspersoon wordt opgericht die alle engagementen van onderneming
op zich neemt
• Nieuwe vennootschapswetgeving
o Startende ondernemer → beperkte keuzes
▪ Natuurlijk persoon: risico’s zelf dragen
▪ In vennootschapsvorm: extra bescherming
o Boek focust op besloten vennootschapsvorm (bv) = vennootschappen op gevolgen van financieel plan
• Niet elke ondernemer moet vennootschap oprichten
o Eenmanszaak = in eigen naam onderneming opstarten
, Vennootschap
• Met verschillende mensen iets in vennootschap brengen
• Niet in eigen naam
• Bij grote investeringen
• Los van eigen bezittingen
Eenmanszaak Vennootschap
Voordelen Eigen baas Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Eenvoudige opstart & administratie Aansprakelijkheid (meestal) beperkt tot inbreng
Vereenvoudigde boekhouding Lagere vennootschapsbelasting op winst
(vrijgesteld van belastingen < 8600) Zaak blijft bestaan na wegvallen vennoot
Eigen keuze winst
Nadelen Alle verantwoordelijkheden zelf dragen Veel administratie & wetgeving
Onbeperkt aansprakelijk Dubbele boekhouding vereist
Hoge personenbelasting op winst Overleg met (eventuele) vennoten nodig
• Mei 2019: hervorming Wetboek van Vennootschappen & Verenigingen (WVV)
o Sommige vennootschappen weg vb. BVBA
o Invoering nieuwe structuren
o Besloten vennootschap (bv) = onderneming die zich als vennootschap vestigt
o Naamloze vennootschap (nv) = zeer grote ondernemingen
• Kiezen voor bv
o +: geen minimumkapitaal meer verplicht
▪ Niet meer spreken over kapitaal > wel inbreng
Inbreng doen in geld/natura (gebouw uit privé)/knowhow/arbeid (praktijkkennis/ervaring)
o - vroeger: elke starter moest vast bedrag kunnen voorleggen, ongeacht aard van activiteit & noodzaak aan
financiële middelen
o Verplicht financieel plan opstellen
▪ Laten bewaren bij notaris
▪ Onder welke vorm & inhoud vroeger veel ruimte voor interpretatie
▪ Hulp vragen aan cijferberoeper → kenbaar maken in financieel plan > biedt extra garantie t.o.v. overheid
dat plan goed in elkaar zit
▪ Cijferberoeper raadplegen niet verplicht want is duur, wel aanbevolen
o Oprichtersaansprakelijkheid = beperkte aansprakelijkheid aan startende vennootschappen
▪ Indien vennootschap failliet < 3 jaar na oprichting → rechtbank kan financieel plan opvragen bij notaris →
beschikten oprichters over toereikend aanvangsvermogen = financiële ademruimte die ondernemer bij
opstart voorziet om aan alle financiële engagementen van eerste 2 werkjaren te kunnen voldoen?
Faillissement & financieel plan niet grondig doordacht → oprichters aansprakelijk stellen voor alle
schulden, ook privévermogen aanspreken
, o Onderdelen (verplicht) financieel plan
▪ Nauwkeurige beschrijving voorgenomen bedrijvigheid (samenvatting/verwijzing eerder deel
ondernemingsplan) > mag ruim zijn in begin
▪ Overzicht alle financieringsbronnen (aanvangsvermogen) & eventuele zekerheden
▪ Openingsbalans & geprojecteerde balansen op 12 & 24 maanden
▪ Geprojecteerde resultatenrekeningen op 12 & 24 maanden
▪ Cashflow: begroting (= voorspelling) inkomsten & uitgaven voor minstens 2 jaar
▪ Breakeven: beschrijving hypotheses voor schatting omzet & rendabiliteit
▪ Naam externe diskundige indien optreden
Toont dat financieel plan serieus is
Kan ook iemand zijn die titel niet draagt
o Eindresultaat financieel plan vennootschap
▪ Moet eruit zien als micromodel van jaarrekening
▪ = vast sjabloon waarin men cijfers giet na afsluiten van elk jaar ondernemersactiviteit (= boekjaar)
• Eenmanszaak
o = zelfstandig natuurlijk persoon
o Niet langsgaan bij notaris voor oprichting → geen financieel plan indienen ter bewaring
o Voor start cijfers op papier zetten
o Indien externe financiering nodig → geldschieter vraagt financieel plan om te kijken of ondernemersidee haalbaar
is
▪ Voldoende: zelfgemaakte Excelsheet/via gespecialiseerd programma met alle vooropgesomde elementen
Quote
• Een financieel plan moet boven alles winstgevend zijn
o Fout
▪ Niet per se winstgevend, wel realistisch
▪ Plan moet haalbaar zijn (toereikend aanvangsvermogen): u moet uw facturen op einde van maand kunnen
betalen
o Liefst wel natuurlijk
2. HOOFDSTUK 2: BALANS
2.1. Activiteit & aanvangsvermogen
• Administratieve & financieel essentiële elementen waaruit financieel plan is opgebouwd
2.1.1. Beschrijving voorgenomen bedrijvigheid
• Financieel plan > beknopte opsomming alle uitgevoerde kernactiviteiten
o NACEBEL-codes opzoeken voor activiteiten
▪ Code krijgt men toegewezen indien men ondernemingsnummer aanvraagt bij Kruispuntbank van
Ondernemingen (KBO) > dit gebeurt via ondernemingsloket vb. Unizo
▪ Over code beschikken → kerncijfers van bedrijven uit zelfde sector opzoeken & vergelijken met die van
eigen financieel plan → inschatten of gesimuleerde cijfers realistisch zijn
▪ Sommige ondernemingsnummers omvatten meer activiteiten → ondernemingsloket vraagt hoofdcode
want deze wordt opgenomen voor rapportage
▪ Weten welke code aan welke ondernemingsactiviteit gekoppeld is > vaak vermelden bij indienen van
vragen/steunmaatregelen & subsidies aanvragen
NACEBEL-code = numerieke verklaring van wat onderneming inhoudt
Iets anders doen dan code → illegale facturen
, 2.1.2. Financieringsbronnen vennootschap
• Wetgever verwacht samenvatting van toereikende aanvangsvermogen
o Om financiële engagement van 1e ondernemingsjaren te overbruggen
o Aanvangsvermogen
▪ Eigen inbreng: geld, natura, knowhow & arbeid
▪ Externe financieringsmiddelen: leningen
Bij externe wilt wetgever weten of daar zekerheden/waarborgen mee gepaard gaan vb. hypotheek op
woning/persoonlijke borg/inschrijving op handelsfonds (inboedel van zaak) → zekerheid krijgt bij niet-
betaling van schulden voorrang op andere schuldeisers → impact op beslissing van rechter wanneer hij
nagaat of vermogen toereikend genoeg was in geval van faillissement
Verder in cursus ook hoe externe middelen worden terugbetaald
Eigen inbreng: kennis (kwaliteit) moeilijker te beoordelen dan kwantiteit
Vroeger: enkel eigen vermogen, niet lenen van vrienden
Eigen inbreng = eigen vermogen
Externe inbreng = vreemd vermogen
Waarborgen = zekerheden
Quote
• Aanvangsvermogen bestaat altijd uit je eigen spaargeld
o Vroeger: ja
o Nu: nee, aanvangsvermogen = eigen inbreng + externe inbreng (/vreemd vermogen)
2.2. Wettelijke aspecten bij balans
• Wetgever eist in financieel plan minstens 3 balansen
o Openingsbalans (bij aanvang activiteit)
▪ Financieel plan → ondernemer motiveren om balans als oefening op te bouwen
▪ Belangrijk voor bepaling realistisch & toereikend aanvangsvermogen
o Geprojecteerde balans na 12 maanden
▪ Reflectie van 1e balans die wordt opgeladen bij NBB = Nationale Bank van België
▪ Als vergelijkingspunt voor ondernemer om na 1 jaar te kijken of geprojecteerde/ingeschatte cijfers al dan
niet realistisch waren → financieel plan = managementtool
▪ Men kan hiervan afwijken want boekjaar mag korter/langer zijn dan normaal kalenderjaar > wetgever
vindt belangrijk dat er min 2 geprojecteerde balansen zijn die samen minstens over periode van 24
maanden gaan maar in realiteit kan dit langer zijn
o Geprojecteerde balans na minstens 24 maanden
• Balans
o Verplicht onderdeel jaarrekening
o Na elk boekjaar indienen bij Nationale Bank van België (NBB) onder balanscentrale
o Externe persoon (particulier/professioneel) kan jaarrekening bekijken van meeste rechtspersonen
▪ Openbaarheid jaarrekening → balans bevat heel wat belangrijke informatie
o Verplichting geldt niet voor zelfstandig natuurlijk personen
Boekjaar ≠ kalenderjaar
2.3. Opbouw balans
2.3.1. Algemeen
• Balans
o = momentopname van bezittingen & schulden van onderneming
▪ Wetgever verwacht van starter 3 momentopnames: bij start, na 1e boekjaar & na 2e boekjaar
