Samenvatting goederenrecht (Baekeland)

NOTITIES GOEDERENRECHT


Begrippen:
- Goed = goederen in de ruimste zin zijn alle voorwerpen die vatbaar zijn
voor toe-eigening, met inbegrip van de vermogensrechten
- Zaak = al wat bestaat, met uitzondering van de mens
- Voorwerpen = wat geen persoon en geen dier is, is een voorwerp,
ongeacht of het voorwerp natuurlijk of kunstmatig, lichamelijk of
onlichamelijk is
- Vruchten = datgene wat dat goed periodiek voortbrengt, zonder dat dit de
substantie ervan wijzigt en ongeacht of het uit zichzelf gebeurt of als
gevolg van de valorisatie ervan
- Opbrengst = datgene wat het goed opbrengt, maar waardoor de waarde
van het goed onmiddellijk of geleidelijk wordt verminderd
- Vermogen = de juridische algemeenheid die het geheel van de bestaande
en toekomstige goederen en verbintenissen omvat. (niet statisch,
evolueert constant)


Goederenrecht = verzamelnaam voor alles wat lichamelijk is maar ook datgene
dat niet lichamelijk is  is ruimer en omvat meer
Zakenrecht = tastbaar, lichamelijk
 Er zijn ook onlichamelijke goederen waar je wel een zakelijk recht op hebt


Goederenrecht vormt een onderdeel van het vermogensrecht


Zakelijke rechten:
2 grote groepen:
- Patrimoniale rechten : al hetgeen waar het draait om geld
o Verbintenissenrecht = vorderingsrechten

 Draait om de persoon: wie is SE, wie is SA

 Recht op een prestatie

 Qua advies en bijstand: inspanningsverbintenis voor advocaat

 Tijdig aantekenen van hoger beroep: resultaatsverbintenis
voor advocaat

 Hoofdelijkheid
 Actief: verschillende SE’s

,  Passief: verschillende SA’s (samen gehouden tot
betaling)


o Intellectuele rechten = IT rechten
 Geven aan auteur een tijdelijks en exclusief exploitatierecht
 Vb. auteursrecht (inhoud niet maar manier waarop wel
beschermd)
 Boeken, tijdschriften -> auteur krijgt 10% van verkoop
 Plagiaat
 Vb. patent = octrooirecht = recht op uitvinding
 Op het idee, het proces, het product
 Gsm’s, geneesmiddelen, …
 Patent voor 5-20 jaar en daarna kan iedereen het
produceren
 Tijdens die 20j dat ze patent hebben, ontwikkelen ze
beteren
 Vb. merkrecht
 Naam van winkel
 (Fabrieksgeheim is geen IT recht)
 Beschermt tot ze het zelf openbaar maken
 Coca cola formule blijft geheim

o Zakelijke rechten : kan je in geld uitdrukken
 Geven aan rechtssubject een rechtstreeks zeggenschap over
een bepaald doen
 Zijn zeer beperkt: enkel diegene die de wetgever opschrijft -
art. 3.3 BW
 Eigendomsrecht, mede-eigendomsrecht, erfdienstbaarheden,
erfpacht, opstalrecht, recht van gebruik, vruchtgebruik
 De principes van uw zakelijke rechten zoals we die uitleggen
moet u naleven, alles daarbinnen vult u zelf vrij in


- Extra patrimoniale rechten : kan je niet in geld uitdrukken
o Vb. familierechten, privacy recht (rechten maar kan je nooit in geld
uitdrukken)


Oneigenlijke zakelijke rechten :
- Zakelijke zekerheid: voorwerp als garantie geven dat prestatie verricht
wordt
o Vb. hypotheek op een woning / grond
- Persoonlijke zekerheid: hoort bij verbintenissen
o Vb. borg (hoofdelijkheid)

,Kenmerken zakelijke rechten:
- Numerus clausus-beginsel = enkel de wetgever kan zakelijke rechten
creëren
o Partijen kunnen geen nieuwe zakelijke rechten in het leven roepen
o Partijen hebben wel veel ruimte om de erkende zakelijke rechten
volgens eigen behoeften inhoudelijk verder in te vullen

- Volgrecht = als rechthebbende kan je het voorwerp volgen ongeacht in
wiens handen dat die zich bevindt
o Zakelijke rechten hebben betrekking op het goed – niet op persoon

- Voorrangsrecht = wanneer op eenzelfde goed meerdere zakelijke rechten
rusten
o Bedrijf heeft in totaal 1 miljoen schulden, curator vindt nog 200 000
-> dat geld wordt over alle SE’s gelijk verdeeld -> dat is het max dat
je kan krijgen maar de schulden kunnen verschillen dus niet voor
iedereen even groot deel van hun schuldvordering
o Piramide van SE’s, op bodem zal je niet veel geld zien, in de top zal
je meer kans hebben om al u centen of deel ervan nog terug te zien
-> met zakelijke rechten ergens halverwege piramide
o Anterioriteitsregel = het oudste zakelijke recht heeft altijd
voorrang !!
o Zakelijke recht heeft voorrang op vorderingsrecht !!

- Specialiteitsbeginsel = uw zakelijk recht is altijd gevestigd op een goed of
een verzameling van goederen (niet op een onderdeel bv. niet enkel op
motor van auto)
o Wanneer het goed niet langer identificeerbaar is, dan gaat zakelijke
recht teniet

- Eenheidsbeginsel = een zakelijk recht heeft betrekking op een goed als
geheel en niet op één of meerdere bestanddelen

- Accessoriumregel = bijgoed volgt hoofdgoed
o Zakelijk recht dat slaagt op hoofdgoed heeft van rechtswege ook
betrekking op het bijgoed (bv. laptop  oplader)
o Bijgoed = een goed dat duurzaam verbonden of bevestigd is met
het hoofdgoed, of in dienste staat van de uitbating of bewaring het
hoofdgoed

- Zakelijke subrogatie = het voorwerp vervangen (enkel bij zakelijke rechten)

, o Vb. wagen geven in vruchtgebruik, wagen wordt gestolen,
verzekeringspremie komt in de plaats  vruchtgebruik dat je had op
wagen verschuift naar die verzekeringspremie
o Wanneer voorwerp tenietgaat in principe ook het zakelijk recht maar
wanneer zakelijke subrogatie mogelijk is, wordt het voorwerp
vervangen
o Persoonlijke subrogatie = de persoon van de SA of SE vervangt
o Voorwaarden:
 Bij een zakelijk recht
 Oorspronkelijke voorwerp moet zijn tenietgegaan
 Het oorspronkelijke moet vervangen zijn door een ander goed
 Zakelijk recht moet nuttig kunnen worden uitgeoefend
 Kan enkel als titularis geen andere mogelijkheden meer heeft
Soorten goederen:
- Roerende goederen: kan je wel verplaatsen
o Moeten in regel niet gepubliceerd worden
o Belasting lager dan op onroerende goederen
o Beslag leggen is makkelijker
- Onroerende goederen: kan je niet verplaatsen
o In regel moeten al deze goederen gepubliceerd worden om
tegenstelbaar te zijn aan derden
o Alle zakelijke rechten die betrekking hebben op een onroerend goed
moet je publiceren -> dus moet je langs notaris gaan (authentieke
akte: bewijswaarde)
o Belasting hoger dan op roerende goederen
o Beslag leggen is moeilijk en duurder

 Verschillen: publiciteit, fiscaliteit, verkrijgende verjaring

- Registergoederen: roerende goederen die wel verplicht gepubliceerd
moeten worden
o Vb. trein, schip, vliegtuigen


ONROEREND:
1. Door zijn aard?
 Aardoppervlak – eronder – erboven
 Delfstoffen (olie, gas, zilver, …) zijn onroerend door hun aard
zolang ze in de grond zitten  vanaf je ze ontgint worden ze
roerend
 Uitzonderingen: water altijd roerend uit haar aard

2. Door incorporatie?
 Werken en gebouwen : alle voorwerpen die zowel duurzaam
als gewoonlijk met de grond zijn verbonden

 Cassatie: verschuiving van objectief naar subjectief criterium: