Samenvatting Veprpleegkundige methodiek en vaardgheden 1 - hfstl 16 diabetes

Hoofdstuk XVI De zorgontvanger met diabetes mellitus
Leerdoelen




Inleiding
 Diabetes mellitus: terug te vinden in zeer oude geschriften
 Dagelijks in de verpleegkundige praktijk
 Lange tijd geen behandeling (pas in 1921 insuline ontdekt)

1. Diabetes mellitus
 Letterlijk: honingzoete doorstroming
 Aandoening te maken met suiker?
 Stoornis in suiker-, vet en eiwitmetabolisme  grote verwevenheid met andere
aandoeningen
 Veel voorkomende chronische aandoening




1

,  (Nog) geen genezing, wel goede controle mogelijk
≈ therapietrouw
≈ diabetesgerelateerde complicaties
 Centrale factor: insuline als sleutel tot de cel
 Hormoon geproduceerd in de pancreas (β-cellen van de eilandjes van Langerhans)
- Lichaamscellen (spieren, hersenen, …) hebben brandstof nodig
- Brandstof = glucose (vanuit suikers aangeleverd via de voeding)
- Vervoer van glucose via de bloedbaan
- Glucose kan pas opgenomen worden in de cel als er insuline is = sleutel tot de cel
 Normaal glucosemetabolisme




 insulinereceptoren op de celwand
- Insulineaanmaak en -vrijstelling volgens behoefte (lichaam reguleert en controleert)
 Aanpassing in tijd: op moment dat glucose vrijkomt in het bloed ↗ insulineaanmaak,
tussen de maaltijden door worden kleinere hoeveelheden gesecreteerd
 Aanpassing in dosis: veel insulineaanmaak bij glucoserijke voeding, minder bij
glucosebeperkte voeding
1) Glucosemetabolisme bij diabetes type 1 (=> bij jongeren)
 Absoluut insulinetekort (geen aanmaak meer insuline) – type 1 diabetes




- Vernietiging β-cellen  geen insulineaanmaak meer = geen sleutels meer
 Cellen worden niet geopend
 Glucose stapelt zich op in het bloed
 Cellen hebben grote nood aan brandstof




2