Hoofdstuk IV Bedopschik
Inleiding
Zorgontvangers van korte of langere tijd bedgebonden
Belangrijk: rust en comfort
Schoon, netjes en kreukvrij => voorkomen huidirritaties, huidbeschadigingen of
decubitusletsels
1. Aandachtspunten bij het bed
Opmaken bed = belangrijk bevordert zijn comfort
Hygiënische waarde proper bed verspreidt minder micro-organismen
Verschillende manieren om bed op te maken afhankelijk van antw op vragen:
- Mag de zorgontvanger uit bed?
- Mag de zorgontvanger in bed draaien?
- Mag de zorgontvanger in bed zitten?
Belangrijke zaken waarop je moet letten wanneer je een bed opmaakt:
1) Comfort ZO
- Je gaat uit van de wensen vd ZO
- Je belast de zorgontvanger zo min mogelijk door efficiënt te werken
- Je legt de zorgontvanger altijd terug in de voorgeschreven houding of in de houding die
hij het comfortabelst vindt
- Bij een bedlegerige zorgontvanger combineer je het bed opmaken met een andere
activiteit zoals hygiënische zorgen; tenzij dit te vermoeiend is
2) Neem correcte hygiënische maatregelen
- Zorg voor een afgesloten linnenkar op de gang
- Indien mogelijk voorzie je een linnenemmer op de kamer
- Je wast/ desinfecteert altijd je handen voor en na, zelfs tussen het opmaken van 2
bedden
- Je zet aan de voeteneinde altijd een stoel, waar je de kussens, lakens en dekens oplegt,
zodat deze niet met de grond in aanraking komen
- Je verspreidt zo weinig mogelijk stof door niet met het linnen te wapperen
- Je stopt vuil wasgoed direct in de linnenemmer en/ of linnenkar. Je draagt het linnen
niet tegen je uniform
- Je legt geen vuil linnen op de grond
- Sommige bedden hebben achteraan een uitschuifbaar rekje voor het linnen. Spreek op
de dienst goed af of dit gebruikt wordt voor proper of vuil linnen
3) Voorkom complicaties van bedrust zoals spitsvoeten en decubitus
- Je brengt de onderlaag glad en soepel aan om druk en schuifkrachten te voorkomen.
Een te strak gespannen laken veroorzaakt wrijving op de huid en heeft een
hangmateffect
- Je maakt het voeteneinde na het instoppen los, om spitsvoeten te voorkomen
- Je gebruikt eventueel hulpmiddelen als een voetenbankje of dekenboog om
drukkrachten en dwangstanden te vermijden
- Je gebruikt kussens om de zorgontvanger in elke houding goed te ondersteunen
(halfzijdig verlamd) en om bijvoorbeeld de hielen vrij van druk te leggen
(decubituspreventie)
1
, 4) Werk kostenbesparend en milieuvriendelijk
- Als het niet nodig is, verschoon je het bed niet iedere dag
- Hou je aan de regels van de zorginstelling
- Je kunt bv het onderlaken in de was doen, het bovenlaken onder leggen en een schoon
laken als bovenlaken gebruiken bij bedlegerige ZO’ers
- Je verschoont het bed wel iedere dag bij een ZO die veel transpireert, een nat bed heeft
of het bed bevuild heeft
5) Werk ergonomisch
- Je zet het bed op de juiste werkhoogte en je zet het ook terug voor de veiligheid van de
ZO
- Je verwijdert als het mogelijk is, hulpmiddelen uit het bed, en plaatst ze na het
opmaken van het bed weer terug
- Je maakt het bed bij voorkeur met een collega op of met een mantelzorger. Dit merkt
makkelijk en efficiënter en zeker met de ZO in bed
2. De matras en het bedlinnen
Eisen beddengoed
- Matrassen moeten stevig zijn drukverdeling ontstaat, luchtdoorlatend (moet kunnen
ademen)
- Moeten goede warmteafvoer hebben, doordat ze aan één kant een isolerende laag
hebben (meestal brandvertragend materiaal bij matrassen)
- Matrasbeschermers en/of -hoezen worden niet altijd gebruikt maar zijn in een
thuissituatie handig bij de (incontinente) ZO, met een niet afwasbare matras
- Kussens zijn in verschillende groottes en kunnen verschillen in stevigheid
- Onderhoeslakens, lakens, steeklakens, moltons en kussenslopen worden van katoen,
linnen en soms zijde gemaakt
in zorginstelling wordt gebruik gemaakt van katoen
voordeel => wassen op hoge temperaturen en voelen koel aan, daarna absorberen ze
vocht
- Dekens en dekbedden worden bij voorkeur van natuurlijke materialen gemaakt, zoals
wol of dons
houden warmte goed vast, maar ventileren ook voldoende
- Een zeiltje bij incontinentie
Voorwaarden bed van een kind
- De bedbodem moet voldoende openingen bevatten om aan een goede ventilatie te
voldoen
- Vermijd schuimrubber materialen
- Gebruik bij voorkeur een stevig, hypoallergeen matrasje
- Gebruik bij kinderen <2 jaar geen watermatrassen daar ze niet stevig genoeg zijn
- Leg geen hoofdbeschermers of los kussen ih wiegje of ih kinderbedje
kinderen kunnen erin stikken
=> pas rond de leeftijd van 5 een hoofdkussen
- Gebruik GEEN dekbed maar een lakentje en deken van natuurlijke stoffen zoals wol
dekbed heeft de warmte van 3 tot 4 dekens => te warm + ademnood
- Gebruik NOOIT elektrische dekens bij kinderen gebruik een kruik zonder naden (die
in kruikzak steek kruik buiten de onderlaag ih bed naar verbranding toe
2
Inleiding
Zorgontvangers van korte of langere tijd bedgebonden
Belangrijk: rust en comfort
Schoon, netjes en kreukvrij => voorkomen huidirritaties, huidbeschadigingen of
decubitusletsels
1. Aandachtspunten bij het bed
Opmaken bed = belangrijk bevordert zijn comfort
Hygiënische waarde proper bed verspreidt minder micro-organismen
Verschillende manieren om bed op te maken afhankelijk van antw op vragen:
- Mag de zorgontvanger uit bed?
- Mag de zorgontvanger in bed draaien?
- Mag de zorgontvanger in bed zitten?
Belangrijke zaken waarop je moet letten wanneer je een bed opmaakt:
1) Comfort ZO
- Je gaat uit van de wensen vd ZO
- Je belast de zorgontvanger zo min mogelijk door efficiënt te werken
- Je legt de zorgontvanger altijd terug in de voorgeschreven houding of in de houding die
hij het comfortabelst vindt
- Bij een bedlegerige zorgontvanger combineer je het bed opmaken met een andere
activiteit zoals hygiënische zorgen; tenzij dit te vermoeiend is
2) Neem correcte hygiënische maatregelen
- Zorg voor een afgesloten linnenkar op de gang
- Indien mogelijk voorzie je een linnenemmer op de kamer
- Je wast/ desinfecteert altijd je handen voor en na, zelfs tussen het opmaken van 2
bedden
- Je zet aan de voeteneinde altijd een stoel, waar je de kussens, lakens en dekens oplegt,
zodat deze niet met de grond in aanraking komen
- Je verspreidt zo weinig mogelijk stof door niet met het linnen te wapperen
- Je stopt vuil wasgoed direct in de linnenemmer en/ of linnenkar. Je draagt het linnen
niet tegen je uniform
- Je legt geen vuil linnen op de grond
- Sommige bedden hebben achteraan een uitschuifbaar rekje voor het linnen. Spreek op
de dienst goed af of dit gebruikt wordt voor proper of vuil linnen
3) Voorkom complicaties van bedrust zoals spitsvoeten en decubitus
- Je brengt de onderlaag glad en soepel aan om druk en schuifkrachten te voorkomen.
Een te strak gespannen laken veroorzaakt wrijving op de huid en heeft een
hangmateffect
- Je maakt het voeteneinde na het instoppen los, om spitsvoeten te voorkomen
- Je gebruikt eventueel hulpmiddelen als een voetenbankje of dekenboog om
drukkrachten en dwangstanden te vermijden
- Je gebruikt kussens om de zorgontvanger in elke houding goed te ondersteunen
(halfzijdig verlamd) en om bijvoorbeeld de hielen vrij van druk te leggen
(decubituspreventie)
1
, 4) Werk kostenbesparend en milieuvriendelijk
- Als het niet nodig is, verschoon je het bed niet iedere dag
- Hou je aan de regels van de zorginstelling
- Je kunt bv het onderlaken in de was doen, het bovenlaken onder leggen en een schoon
laken als bovenlaken gebruiken bij bedlegerige ZO’ers
- Je verschoont het bed wel iedere dag bij een ZO die veel transpireert, een nat bed heeft
of het bed bevuild heeft
5) Werk ergonomisch
- Je zet het bed op de juiste werkhoogte en je zet het ook terug voor de veiligheid van de
ZO
- Je verwijdert als het mogelijk is, hulpmiddelen uit het bed, en plaatst ze na het
opmaken van het bed weer terug
- Je maakt het bed bij voorkeur met een collega op of met een mantelzorger. Dit merkt
makkelijk en efficiënter en zeker met de ZO in bed
2. De matras en het bedlinnen
Eisen beddengoed
- Matrassen moeten stevig zijn drukverdeling ontstaat, luchtdoorlatend (moet kunnen
ademen)
- Moeten goede warmteafvoer hebben, doordat ze aan één kant een isolerende laag
hebben (meestal brandvertragend materiaal bij matrassen)
- Matrasbeschermers en/of -hoezen worden niet altijd gebruikt maar zijn in een
thuissituatie handig bij de (incontinente) ZO, met een niet afwasbare matras
- Kussens zijn in verschillende groottes en kunnen verschillen in stevigheid
- Onderhoeslakens, lakens, steeklakens, moltons en kussenslopen worden van katoen,
linnen en soms zijde gemaakt
in zorginstelling wordt gebruik gemaakt van katoen
voordeel => wassen op hoge temperaturen en voelen koel aan, daarna absorberen ze
vocht
- Dekens en dekbedden worden bij voorkeur van natuurlijke materialen gemaakt, zoals
wol of dons
houden warmte goed vast, maar ventileren ook voldoende
- Een zeiltje bij incontinentie
Voorwaarden bed van een kind
- De bedbodem moet voldoende openingen bevatten om aan een goede ventilatie te
voldoen
- Vermijd schuimrubber materialen
- Gebruik bij voorkeur een stevig, hypoallergeen matrasje
- Gebruik bij kinderen <2 jaar geen watermatrassen daar ze niet stevig genoeg zijn
- Leg geen hoofdbeschermers of los kussen ih wiegje of ih kinderbedje
kinderen kunnen erin stikken
=> pas rond de leeftijd van 5 een hoofdkussen
- Gebruik GEEN dekbed maar een lakentje en deken van natuurlijke stoffen zoals wol
dekbed heeft de warmte van 3 tot 4 dekens => te warm + ademnood
- Gebruik NOOIT elektrische dekens bij kinderen gebruik een kruik zonder naden (die
in kruikzak steek kruik buiten de onderlaag ih bed naar verbranding toe
2
