SAMENVATTING CARDIOLOGIE
Herhaling anatomie & fysiologie: het hart
Filmpje PP dia 3
Functie hart:
- Bloed rond pompen in lichaam ( spieren, weefsel, organen )
- = pompfunctie
Ons lichaam geeft bloed nodig om te functioneren
- O2 + voedingstoffen
Gemiddelde hartritme = 60 – 100sl/min → perfecte hartslag = 60 – 70 sl/min
• Hartritme stijgt bij inspanning/ sporten / emoties → spieren hebben meer O2 nodig
Hart heeft bloed nodig:
- Hart trekt samen door spierweefsel
- Gaat van kamer naar kamer via kleppen
Hart bestaat uit spierweefsel
4 holtes in hart:
- Li ventrikel
- Li atrium
- Re ventrikel
- Re atrium
4 hartkleppen:
- Aortaklep
- Pulmonalisklep
- Tricuspidalisklep ( = atrioventriculaire kleppen )
- Mitralisklep ( = atrioventriculaire kleppen )
Soorten bloedsomloop:
- Kleine bloedsomloop = longcirculatie
o Bloed van Re ventrikel via longslagader naar longen – terug naar Li
atrium
o Brengt zuurstof arm bloed via longslagader naar longen –
zuurstofrijk bloed terug naar hart
- Grote bloedsomloop = lichaamscirculatie
o Bloed van de Li ventrikel ia aorta naar lichaam – terug naar Re atrium
o Brengt zuurstofrijk bloed via aorta naar lichaam – zuurstofarm bloed terug naar
hart
Longen = zuurstofarm bloed wordt omgezet naar zuurstofrijk bloed
3 soorten bloedvaten + functie:
- Arteriën: voert bloed weg van hart
- Venen: brengt bloed naar hart
- Capillairen: laat toe dat er uitwisselingen is tussen O2 en CO2 + voedingsstoffen
,In rust ongeveer 5 l/min door hart
Inspanning 35 l/min
Belangrijkste slagader = aorta
RR = CO X SVR
= cardiac output X perifere weerstand
= ( slagvolume X hartfrequentie ) X weerstand
Belangrijke venen en arteriën:
- Vena cava superior
o Brengt O2 arm bloed vanuit bovenste deel van lichaam naar hart
- Vena cava inferior
o Brengt O2 arm bloed vanuit onderste deel van lichaam naar hart
- Aorta
o Grootste bloedvat
o Vervoert O2 rijk bloed vanuit hart naar lichaam
- Truncus pulmonalis → arteria pulmonales
o Vervoeren van O2 arm bloed vanuit hart naar longen
- Vena pulmonalis
o Vervoeren O2 rijk bloed vanuit longen naar hart
1. Observatiepunten binnen cardiologie
1.1. Pijn
1.1.1. Pijn op borst
= retrosternale pijn
• Pijn ontstaat door door myocardischemie
o Myocardischemie = te kort aan O2 in hartspier
• Voorbijgaande aard = angina pectoris
• Langdurig + hevig + blijvend = myocardinfarct
o Soorten acuut myocardinfarct
▪ STEMI en NSTEMI
1.1.2. Pijn in onderste ledematen
Pijn bij het stappen = claudicatio intermittens
• Aanvalsgewijze, doffe, soms stekende pijn door verzuring
• Pijn ontstaat tijdens het lopen/wandelen en verdwijnt bij rust
• Oorzaak:
o Onvoldoende O2 in kuitspier ( door vernauwing van slagaders )
o Slagader in been minder doorgankelijk door atherosclerose
( = slagaderverkalking )
, 1.1.3. Pijn in rust
Bij ernstige arteriële circulatiestoornissen
• Gangreen ( = afsterven van lichaamsweefsel )
• Arteriële vaatafsluitingen
• Pijn vooral ’s nachts
• Slechte prognose qua behoud van extremiteiten
1.2. Uitzicht – kleurveranderingen
Huidskleurverandering is afhankelijk van aantal doorbloede capillairen + zuurstofverzadiging van
het bloed.
2 soorten kleurverandering:
• Cyanose ( blauw )
• Bleekheid
1.2.1. Cyanose
Blauwverkleuring van de huid
Oorzaak:
• Verhoogd onverzadigde hemoglobine in het bloed
Symptomen:
• Blauwe lippen
• Blauwe tong
• Blauwe extremiteiten
1.2.2. Bleekheid
Oorzaak → arteriële obstructie met onvoldoende collaterale circulatie
Door trombose, embolie, verwonding, afbinding,….
1.2.3. Trofische veranderingen
• Droge, schilferende huid
• Slecht genezende pijnloze zweertjes
• Haarverlies
• Verkalking en verhoorning van de nagels
➔ Langdurige ischemie van de betrokken extremiteiten
1.3. Temperatuursverandering
• Koude extremiteiten → verminderde bloeddoorstroming
o Fysiologische reactie op koude externe prikkels
o Warme omgeving de extremiteiten koud blijven => temp. Verschil tussen Re en Li
• Bv; koud been → spoed
, 1.4. Kortademigheid
• Verontrustende klacht
• Cardiale dyspnoe OF pulmonale dyspnoe
1.4.1. Kortademigheid bij inspanning
= dyspnoe d’effort
• Belangrijk: bij welk niveau van inspanning kortademigheid optreedt
• Abnormaal: cardiale oorzaak, luchtweginfectie, longaandoening,…
• Cardiale oorzaak:
o Onproductieve kuch
1.4.2. Kortademigheid in rust
• Nachtelijke dyspnoe:
o Vlot inslapen, enkele uren erna wakker worden
o Door falen van Li ventrikel
▪ Door plat liggen vochtresorptie uit benen en buik
▪ Recht zitten/ staan = herverdeling van lichaamsvocht
o Verhoogd veneus aanbod op hart, stuwing in longvenen en longcapillairen
o ZO met bovenlichaam hoger leggen
• Longoedeem = astma cardiale:
o Extreme vorm van dyspnoe
o Houding zal situatie niet wijzigen
o Angstig en sputum ( roze, schuimend ) = arts opbellen
o Oorzaak: acute decompensatie Li harthelft met extravasatie van vocht in
longalveoli
1.5. Hartkloppingen
= het kloppen van het hart wordt gevoeld en als hinderlijk ervaren
• Hartslag kan normaal zijn:
o Bonkend of bonzend
o Te voelen in: borst, nek, oren
o Pols voelen en ZO gerust stellen
o Alleen in rustige omgeving komt met het kloppen gewaar
o Bij lichte of zware inspanning = zwaar bonken
• Extrasystolen ( overslaan ) = vaak voorkomend symptoom
o Hartslag voelen → kan normaal of abnormaal zijn
o Abnormaal: ritmestoornissen, tachycardie => opvolging vereist
Herhaling anatomie & fysiologie: het hart
Filmpje PP dia 3
Functie hart:
- Bloed rond pompen in lichaam ( spieren, weefsel, organen )
- = pompfunctie
Ons lichaam geeft bloed nodig om te functioneren
- O2 + voedingstoffen
Gemiddelde hartritme = 60 – 100sl/min → perfecte hartslag = 60 – 70 sl/min
• Hartritme stijgt bij inspanning/ sporten / emoties → spieren hebben meer O2 nodig
Hart heeft bloed nodig:
- Hart trekt samen door spierweefsel
- Gaat van kamer naar kamer via kleppen
Hart bestaat uit spierweefsel
4 holtes in hart:
- Li ventrikel
- Li atrium
- Re ventrikel
- Re atrium
4 hartkleppen:
- Aortaklep
- Pulmonalisklep
- Tricuspidalisklep ( = atrioventriculaire kleppen )
- Mitralisklep ( = atrioventriculaire kleppen )
Soorten bloedsomloop:
- Kleine bloedsomloop = longcirculatie
o Bloed van Re ventrikel via longslagader naar longen – terug naar Li
atrium
o Brengt zuurstof arm bloed via longslagader naar longen –
zuurstofrijk bloed terug naar hart
- Grote bloedsomloop = lichaamscirculatie
o Bloed van de Li ventrikel ia aorta naar lichaam – terug naar Re atrium
o Brengt zuurstofrijk bloed via aorta naar lichaam – zuurstofarm bloed terug naar
hart
Longen = zuurstofarm bloed wordt omgezet naar zuurstofrijk bloed
3 soorten bloedvaten + functie:
- Arteriën: voert bloed weg van hart
- Venen: brengt bloed naar hart
- Capillairen: laat toe dat er uitwisselingen is tussen O2 en CO2 + voedingsstoffen
,In rust ongeveer 5 l/min door hart
Inspanning 35 l/min
Belangrijkste slagader = aorta
RR = CO X SVR
= cardiac output X perifere weerstand
= ( slagvolume X hartfrequentie ) X weerstand
Belangrijke venen en arteriën:
- Vena cava superior
o Brengt O2 arm bloed vanuit bovenste deel van lichaam naar hart
- Vena cava inferior
o Brengt O2 arm bloed vanuit onderste deel van lichaam naar hart
- Aorta
o Grootste bloedvat
o Vervoert O2 rijk bloed vanuit hart naar lichaam
- Truncus pulmonalis → arteria pulmonales
o Vervoeren van O2 arm bloed vanuit hart naar longen
- Vena pulmonalis
o Vervoeren O2 rijk bloed vanuit longen naar hart
1. Observatiepunten binnen cardiologie
1.1. Pijn
1.1.1. Pijn op borst
= retrosternale pijn
• Pijn ontstaat door door myocardischemie
o Myocardischemie = te kort aan O2 in hartspier
• Voorbijgaande aard = angina pectoris
• Langdurig + hevig + blijvend = myocardinfarct
o Soorten acuut myocardinfarct
▪ STEMI en NSTEMI
1.1.2. Pijn in onderste ledematen
Pijn bij het stappen = claudicatio intermittens
• Aanvalsgewijze, doffe, soms stekende pijn door verzuring
• Pijn ontstaat tijdens het lopen/wandelen en verdwijnt bij rust
• Oorzaak:
o Onvoldoende O2 in kuitspier ( door vernauwing van slagaders )
o Slagader in been minder doorgankelijk door atherosclerose
( = slagaderverkalking )
, 1.1.3. Pijn in rust
Bij ernstige arteriële circulatiestoornissen
• Gangreen ( = afsterven van lichaamsweefsel )
• Arteriële vaatafsluitingen
• Pijn vooral ’s nachts
• Slechte prognose qua behoud van extremiteiten
1.2. Uitzicht – kleurveranderingen
Huidskleurverandering is afhankelijk van aantal doorbloede capillairen + zuurstofverzadiging van
het bloed.
2 soorten kleurverandering:
• Cyanose ( blauw )
• Bleekheid
1.2.1. Cyanose
Blauwverkleuring van de huid
Oorzaak:
• Verhoogd onverzadigde hemoglobine in het bloed
Symptomen:
• Blauwe lippen
• Blauwe tong
• Blauwe extremiteiten
1.2.2. Bleekheid
Oorzaak → arteriële obstructie met onvoldoende collaterale circulatie
Door trombose, embolie, verwonding, afbinding,….
1.2.3. Trofische veranderingen
• Droge, schilferende huid
• Slecht genezende pijnloze zweertjes
• Haarverlies
• Verkalking en verhoorning van de nagels
➔ Langdurige ischemie van de betrokken extremiteiten
1.3. Temperatuursverandering
• Koude extremiteiten → verminderde bloeddoorstroming
o Fysiologische reactie op koude externe prikkels
o Warme omgeving de extremiteiten koud blijven => temp. Verschil tussen Re en Li
• Bv; koud been → spoed
, 1.4. Kortademigheid
• Verontrustende klacht
• Cardiale dyspnoe OF pulmonale dyspnoe
1.4.1. Kortademigheid bij inspanning
= dyspnoe d’effort
• Belangrijk: bij welk niveau van inspanning kortademigheid optreedt
• Abnormaal: cardiale oorzaak, luchtweginfectie, longaandoening,…
• Cardiale oorzaak:
o Onproductieve kuch
1.4.2. Kortademigheid in rust
• Nachtelijke dyspnoe:
o Vlot inslapen, enkele uren erna wakker worden
o Door falen van Li ventrikel
▪ Door plat liggen vochtresorptie uit benen en buik
▪ Recht zitten/ staan = herverdeling van lichaamsvocht
o Verhoogd veneus aanbod op hart, stuwing in longvenen en longcapillairen
o ZO met bovenlichaam hoger leggen
• Longoedeem = astma cardiale:
o Extreme vorm van dyspnoe
o Houding zal situatie niet wijzigen
o Angstig en sputum ( roze, schuimend ) = arts opbellen
o Oorzaak: acute decompensatie Li harthelft met extravasatie van vocht in
longalveoli
1.5. Hartkloppingen
= het kloppen van het hart wordt gevoeld en als hinderlijk ervaren
• Hartslag kan normaal zijn:
o Bonkend of bonzend
o Te voelen in: borst, nek, oren
o Pols voelen en ZO gerust stellen
o Alleen in rustige omgeving komt met het kloppen gewaar
o Bij lichte of zware inspanning = zwaar bonken
• Extrasystolen ( overslaan ) = vaak voorkomend symptoom
o Hartslag voelen → kan normaal of abnormaal zijn
o Abnormaal: ritmestoornissen, tachycardie => opvolging vereist
