Hoofdstuk 5
P.5.1
We maken dit hoofdstuk de overgang van de Middeleeuwen (memento mori) naar de Vroegmoderne
Tijd (carpe diem).
Memento mori: ben bezig met het leven naar het hiernamaals en laat je niet verleiden.
Carpe diem: pluk de dag en geniet van het leven op aarde.
Het Christelijk geloof bleef belangrijk.
Middeleeuwen: leven op aarde is een tussenfase, waarin je je moet voorbereiden op het leven na de
dood.
Renaissance (1300-1600): het paradijs is hier op aarde, door te genieten van het leven.
Verandering van het mensbeeld en het wereldbeeld in Europa.
Middeleeuwen: Relatie met God staat centraal.
Renaissance: Mens staat centraal.
Steeds meer mensen raakten geïnteresseerd in het leven op aarde zelf. Het
ideaalbeeld werd de algemeen ontwikkelde mens (uomo universale), iemand die
zich volledig ontplooide.
Er waren veel veranderingen in de renaissance:
Mensen zochten meer inspiraties in de cultuur van de Grieken en Romeinen uit de oudheid.
Er kwam meer aandacht voor andere schrijvers buiten Aristoteles.
Humanisme: de mensen met belangstelling voor de antieke literatuur, die de mens
centraal stellen.
Toename intresse in literatuur in de landstaal onder leken.
Door de verandering van het mensbeeld; men kreeg zelfbewustzijn.
Veranderen beeldende kunst
Middeleeuwse kunstenaren: symbolische beschrijving.
Renaissance kunstenaren: natuurgetrouwe weergave.
Veranderen van politiek denken
Middeleeuwen: politiek is onderdeel van een goddelijk plan: de vorst heeft het recht
om over andere mensen te regeren omdat God dat wilde.
Renaissance: machthebbers zeiden in de oudheid te handelen uit het belang van de
gemeenschap.
De denker die hieruit de meest radicale conclusie trok, was Machiavelli. Zijn ideeën
ontstonden in een tijd dat Italië in oorlog was. Zijn stroming heet machiavellisme.
- Machthebbers moeten zorgen voor stabiliteit.
- Welzijn van de staat is belangrijker dan welzijn van het individu
-> Dit is later aangezien als een aanbeveling tot pure machtspolitiek.
-> Hieruit ontstond ‘Doel heiligt de middelen’
Oorzaken ontstaan en verspreiding Renaissance:
Sommige Italianen werden rijk door de handel -> zij betaalden kunstenaars voor schilderijen -
> culturele bloei en vernieuwing -> burgers voelden zich verwant met de oudheid door
restanten hiervan in hun land -> zij gaven voorkeur aan kunstenaars die de oudheid gestalte
gaven.
Handel tussen Europa en Midden-Oosten, waar veel klassieke teksten waren opgeslagen.
In 1450 werd de boekdrukkunst uitgevonden, waardoor teksten snel verspreid werden.
, Ken
mer
Invloed renaissance op het christelijk geloof: kend
Humanisten zoals Erasmus vertaalde de Bijbele vanuit het Grieks om te zien hoe ver de kerk
aspe
was afgeweken van de oorspronkelijk leer. Dit hing samen met zijn kritiek op het ongepaste
gedrag van monniken en priesters. ct
20.
De
herni
euw
de
orien
tatie
op
het
erfg
oed
van
de
klass
ieke
oudh
eid
P.5.1
We maken dit hoofdstuk de overgang van de Middeleeuwen (memento mori) naar de Vroegmoderne
Tijd (carpe diem).
Memento mori: ben bezig met het leven naar het hiernamaals en laat je niet verleiden.
Carpe diem: pluk de dag en geniet van het leven op aarde.
Het Christelijk geloof bleef belangrijk.
Middeleeuwen: leven op aarde is een tussenfase, waarin je je moet voorbereiden op het leven na de
dood.
Renaissance (1300-1600): het paradijs is hier op aarde, door te genieten van het leven.
Verandering van het mensbeeld en het wereldbeeld in Europa.
Middeleeuwen: Relatie met God staat centraal.
Renaissance: Mens staat centraal.
Steeds meer mensen raakten geïnteresseerd in het leven op aarde zelf. Het
ideaalbeeld werd de algemeen ontwikkelde mens (uomo universale), iemand die
zich volledig ontplooide.
Er waren veel veranderingen in de renaissance:
Mensen zochten meer inspiraties in de cultuur van de Grieken en Romeinen uit de oudheid.
Er kwam meer aandacht voor andere schrijvers buiten Aristoteles.
Humanisme: de mensen met belangstelling voor de antieke literatuur, die de mens
centraal stellen.
Toename intresse in literatuur in de landstaal onder leken.
Door de verandering van het mensbeeld; men kreeg zelfbewustzijn.
Veranderen beeldende kunst
Middeleeuwse kunstenaren: symbolische beschrijving.
Renaissance kunstenaren: natuurgetrouwe weergave.
Veranderen van politiek denken
Middeleeuwen: politiek is onderdeel van een goddelijk plan: de vorst heeft het recht
om over andere mensen te regeren omdat God dat wilde.
Renaissance: machthebbers zeiden in de oudheid te handelen uit het belang van de
gemeenschap.
De denker die hieruit de meest radicale conclusie trok, was Machiavelli. Zijn ideeën
ontstonden in een tijd dat Italië in oorlog was. Zijn stroming heet machiavellisme.
- Machthebbers moeten zorgen voor stabiliteit.
- Welzijn van de staat is belangrijker dan welzijn van het individu
-> Dit is later aangezien als een aanbeveling tot pure machtspolitiek.
-> Hieruit ontstond ‘Doel heiligt de middelen’
Oorzaken ontstaan en verspreiding Renaissance:
Sommige Italianen werden rijk door de handel -> zij betaalden kunstenaars voor schilderijen -
> culturele bloei en vernieuwing -> burgers voelden zich verwant met de oudheid door
restanten hiervan in hun land -> zij gaven voorkeur aan kunstenaars die de oudheid gestalte
gaven.
Handel tussen Europa en Midden-Oosten, waar veel klassieke teksten waren opgeslagen.
In 1450 werd de boekdrukkunst uitgevonden, waardoor teksten snel verspreid werden.
, Ken
mer
Invloed renaissance op het christelijk geloof: kend
Humanisten zoals Erasmus vertaalde de Bijbele vanuit het Grieks om te zien hoe ver de kerk
aspe
was afgeweken van de oorspronkelijk leer. Dit hing samen met zijn kritiek op het ongepaste
gedrag van monniken en priesters. ct
20.
De
herni
euw
de
orien
tatie
op
het
erfg
oed
van
de
klass
ieke
oudh
eid
