Samenvatting Leerpad hanteren paard

Leerpad: Hanteren van paard

1. Natuurlijk gedrag en sensorische beleving van paarden
= Inzicht in natuurlijk gedrag helpt hun motivaties en angsten
begrijpen.
= Je kan hun reacties op situaties beter inschatten.
= Dit helpt om gepast en veilig te reageren.
= Rekening houden met hun zintuiglijke beleving vermindert stress.
= Zorgt voor diervriendelijker én veiliger werken.


 Natuurlijk gedrag
= Paarden als prooidieren
 Paarden zijn prooidieren → gedrag gericht op overleving.
 Angst en waakzaamheid spelen een centrale rol.
 Bij gevaar reageren ze vooral door vluchten.
 Vluchtgedrag wordt gestuurd door het zenuwstelsel en
stresshormonen (adrenaline, cortisol).

= Reacties in stal- of trainingsomgeving
 Instincten blijven aanwezig, ook in huisvesting.
 Stress kan ontstaan door:
o onverwachte geluiden
o snelle bewegingen
o onbekende objecten
o plotse veranderingen
 Reacties: schrikken, wegspringen, ongecontroleerd lopen.
 Reactiesterkte hangt af van:
o ervaring en training
o gewenning
o ras
o karakter


= Sociaal gedrag
 Paarden zijn kuddedieren met een stabiele hiërarchie.
 Communicatie gebeurt vooral via subtiele lichaamssignalen:
o lichaamshouding
o oorstand
o verplaatsingsgedrag
 Ze zijn weinig vocaal.
 Fysiek geweld wordt meestal vermeden (verwondingen verminderen
overlevingskans).
= Hengsten & probleemgedrag

,  Hengsten vertonen vaker sociaal/agonistisch gedrag, vooral bij
andere hengsten of merries.
 Te weinig sociaal contact of inconsequente omgang door mensen
kan leiden tot:
o dominant gedrag
o defensief gedrag tegenover mensen



 Zintuigen van paarden
= Zicht
 Zeer breed gezichtsveld (330–350°) door
zijdelingse ogen.
 Ze zijn extra gevoelig voor beweging (typisch
prooidier).

➝ Beperkingen:
 Beperkt dieptezicht → smalle zone
binoculair zicht.
o Moeite met inschatten van:
 drempels
 plassen
 schaduwen
 hoogteverschillen
 Dichromatisch zicht:
o zien vooral blauw en groen
o rood en sommige contrasten minder goed
 Schaduwen en contrasten
o Paarden nemen overgangen van licht naar donker sterk
waar.
o Schaduwen, reflecties en natte plekken kunnen voor hen lijken
op:
 obstakels
 gaten
o Dit kan leiden tot:
 schrikreacties
 stoppen of aarzelen
 vermijdingsgedrag
 Blinde vlekken:
o recht voor de neus
o recht achter het lichaam
→ plots verschijnen = schrikreactie