aardrijkskunde H3
§2 - §5 + §8 - §10
par 2 - aarde: ecologische kringloop
de aarde als ecosysteem
Planten, dieren, lucht, water en ook de mens draaien mee in een groot natuurlijk systeem,
ecosysteem.
De lucht wordt ververst door assimilatie. Bij dit proces nemen de planten onder invloed van
zonlicht koolzuurgas (CO2) op uit de lucht. Het gas wordt omgezet door planten omzet is
koolstof en zuurstof. Er komt meer energie van de zon in de vorm van kortgolvige
lichtstralen de dampkring binnen dan er in de vorm van langgolvige warmtestraling weer
uitgaat. Dit noem je het natuurlijke broeikaseffect.
Natuurlijke kringloop = het rondgaan in de natuur van voedsel, water, zuurstof en CO2
de draagkracht van ecosysteem
Met draagkracht bedoelen we het maximum aantal mensen dat in een gebied kan leven
zonder schade aan te richten aan de natuurlijke kringloop in de leefomgeving.
aantekening DEEL 2
1) Kortgolvige lichtstralen afkomst zon te kort golflengte om de atmosfeer te
verwarmen.
2) absorptie → opname door het aardoppervlak
3) langgolvige warmtestraling warmtestralen → verwarming atmosfeer
4) uitstraling van de warmte naar het heelal
5) warmte wordt tegengehouden door wolken
6) warmte wordt opgenomen door broeikasgassen (CO2 en methaan)
Het natuurlijk broeikaseffect is essentieel voor het leven op aarde, anders zou het minimaal
18 graden kouder zijn.
Percentage broeikasgassen in de atmosfeer is sinds 150 jaar gestegen door de mens =
versterkte broeikaseffect.
par 3 - wereld: de goeien van de bevolkings en welvaart
verstoring van de kringlopen
Het ecosysteem aarde kan blijvend in de war raken wanneer de natuurlijke kringlopen
ernstig beschadigd worden door:
● Milieuaantasting. Dit is dat door de mens planten en dieren verdwijnen. Voorbeeld:
het kappen van regenwoud. Je zegt dat dat de biodiversiteit van een gebied of van
de aarde als geheel afneemt.
● Milieu-uitputting. Hier spreek je van als door overmatig of slecht gebruik de
voorraden in de natuur afnemen. De kringlopen kunnen het verbruik niet bijhouden.
● Milieuvervuiling.
Door deze aantasting uitputting en vervuiling van het milieu neemt bijvoorbeeld de kwaliteit
van bodems af, zodat de landbouw minder oplevert of zelf onmogelijk wordt. Die
achteruitgang noem je landdegradatie.
§4 - grenzen aan de draagkracht
Het meten van verschillen
Je kunt je manier van leven bijvoorbeeld omrekenen naar de hoeveelheid ruimte die je
daarvoor nodig hebt. Deze berekening heet de ecologische voetafdruk. De
watervoetafdruk is de hoeveelheid water je gebruikt om alles te doen.
1
§2 - §5 + §8 - §10
par 2 - aarde: ecologische kringloop
de aarde als ecosysteem
Planten, dieren, lucht, water en ook de mens draaien mee in een groot natuurlijk systeem,
ecosysteem.
De lucht wordt ververst door assimilatie. Bij dit proces nemen de planten onder invloed van
zonlicht koolzuurgas (CO2) op uit de lucht. Het gas wordt omgezet door planten omzet is
koolstof en zuurstof. Er komt meer energie van de zon in de vorm van kortgolvige
lichtstralen de dampkring binnen dan er in de vorm van langgolvige warmtestraling weer
uitgaat. Dit noem je het natuurlijke broeikaseffect.
Natuurlijke kringloop = het rondgaan in de natuur van voedsel, water, zuurstof en CO2
de draagkracht van ecosysteem
Met draagkracht bedoelen we het maximum aantal mensen dat in een gebied kan leven
zonder schade aan te richten aan de natuurlijke kringloop in de leefomgeving.
aantekening DEEL 2
1) Kortgolvige lichtstralen afkomst zon te kort golflengte om de atmosfeer te
verwarmen.
2) absorptie → opname door het aardoppervlak
3) langgolvige warmtestraling warmtestralen → verwarming atmosfeer
4) uitstraling van de warmte naar het heelal
5) warmte wordt tegengehouden door wolken
6) warmte wordt opgenomen door broeikasgassen (CO2 en methaan)
Het natuurlijk broeikaseffect is essentieel voor het leven op aarde, anders zou het minimaal
18 graden kouder zijn.
Percentage broeikasgassen in de atmosfeer is sinds 150 jaar gestegen door de mens =
versterkte broeikaseffect.
par 3 - wereld: de goeien van de bevolkings en welvaart
verstoring van de kringlopen
Het ecosysteem aarde kan blijvend in de war raken wanneer de natuurlijke kringlopen
ernstig beschadigd worden door:
● Milieuaantasting. Dit is dat door de mens planten en dieren verdwijnen. Voorbeeld:
het kappen van regenwoud. Je zegt dat dat de biodiversiteit van een gebied of van
de aarde als geheel afneemt.
● Milieu-uitputting. Hier spreek je van als door overmatig of slecht gebruik de
voorraden in de natuur afnemen. De kringlopen kunnen het verbruik niet bijhouden.
● Milieuvervuiling.
Door deze aantasting uitputting en vervuiling van het milieu neemt bijvoorbeeld de kwaliteit
van bodems af, zodat de landbouw minder oplevert of zelf onmogelijk wordt. Die
achteruitgang noem je landdegradatie.
§4 - grenzen aan de draagkracht
Het meten van verschillen
Je kunt je manier van leven bijvoorbeeld omrekenen naar de hoeveelheid ruimte die je
daarvoor nodig hebt. Deze berekening heet de ecologische voetafdruk. De
watervoetafdruk is de hoeveelheid water je gebruikt om alles te doen.
1
