Samenvatting Anatomie: het spierstelsel

ANATOMIE & FYSIOLOGIE
HET SPIERSTELSEL
INLEIDING
Soorten spierweefsel:
1. Willekeurige beheersing
 Skeletspieren (=dwarsgestreepte)
- Zoals het spierstelsel
2. Onwillekeurige beheersing
 Hartspier
- Zoals de hartwand
 Gladde spieren
- Zoals de inwendige organen
= 3 typen spierweefsel

Functies skeletspieren:
1. Beweging van het skelet
 Overbrugging van minstens 1 gewricht
2. Behoud van houding en lichaamspositie
 Voor axiale en gordelspieren
3. Steun aan weke delen, begrenzing holtes
 Bv: buikwand, wang, bekkenbodem
4. Openen en sluiten van in- en uitgangen
 Sfincters (=kringspueren)
5. Behoud van lichaamstemperatuur
 Spieren verbruiken veel energie, warmte is nevenproduct van energieproductie

ORGANISATIE VAN EEN SKELETSPIER




 Een skeletspier bevat bindweefsel, bloedvaten, zenuwen en skeletspierweefsel



1

,Bindweefselorganisatie:
= bescherming, doorgang voor bloedvaten en zenuwen, vasthechting
3 lagen:
 Epimysium
- Spierkapsel: vezelige omhulling van de hele spier
 Perimysium
- Vezelige omhulling van een fasciculus (spierbundel)
 Endomysium
- Vezelige omhulling van één enkele cel (spiervezel)
Vormen samen pezen (aponeurose):
 Samenkomen van alle bindweefselomhullingen
 Aanhechting van spier
 Liggen verankerd in bot en periost




Microscopische organisatie van een skeletspiervezel:




2

,  Sarcolemma
- Spiercelmembraan
 Sarcoplasma
- Spiercelcytoplasma
 Transversale tubuli (T-tubuli)
- Instulpingen van spiercelmembraan, gevuld met ECV
- Vormen netwerk van smalle buisjes rondom de myofibrillen; brengen
actiepotentiaal naar de diepte
- Dringen diep door in spiervezels, zoals tunnels in berg
 Sarcoplasmatisch reticulum (SR)
- Is een soort glad ER
- Buisvormig netwerk rond myofibrillen met verbredingen grenzend aan T-
tubuli (terminale cisternen; Ca2+ opslag)
 Myofibrillen
- Overlangse draden
 Sarcomeren
- Kleinste deel van de spier

Sarcomeer:




= zich herhalende functionele eenheid van de myofibrillen
Onderdelen sarcomeer:
1. Myofilamenten (contractiele eiwitten)
 Dunne filamenten (voornamelijk actine)
- Schuiven tussen dikke filamenten in
- Vormen lichtgekleurde I-band
 Dikke filamenten (voornamelijk myosine)
- Vormen donker gekleurde A-band
1. Z-lijnen aan elke uiteinde
 Anker voor dunne filamenten
I-band: bevat dunne filamenten, geen dikke
H-zone: deel van A-band waar geen overloop is tussen myosine en
actine




3