Scheikunde samenvatting
Toetsweek 1
Hoofdstuk 1: basis scheikunde
Paragraaf 1: basis scheikunde
Stoffen verdeel je in mengsels en zuivere stoffen. Bij mengsels zijn
verschillende zuivere stoffen door elkaar gemengd. Als het mengsel een
vloeistof is, zijn er verschil- lende mogelijkheden.
Bij een heldere vloeistof heb je met een oplossing te maken. ls de vloeistof
troebel dan kan het een suspensie (een fijn verdeelde vaste stof door de
vloeistof) of een emulsie (twee vloeistoffen die onderling niet met elkaar
mengen) zijn. Vaak ontmengt een suspensie en een emulsie na verloop
van tijd. Een emulgator voorkomt dat een emulsie ontmengt.
Een zuivere stof heeft een smeltpunt en kookpunt. Een mengsel heeft een
smelttraject en kooktraject.
Met een scheidingsmethode kun je mengsels scheiden in zuivere stoffen.
Sommige zuivere stoffen kun je met een reagens aantonen. Het gaat dan
vaak om een waarneembare reactie van de stof met het reagens.
Veel zuivere stoffen bestaan uit moleculen. Iedere stof heeft zijn eigen
molecuulsoort. Moleculen van één stof zijn onderling aan elkaar gelijk.
Moleculen zijn voortdurend in beweging. Hoe hoger de temperatuur des te
sneller de moleculen bewegen. Met het molecuulmodel kun je de
verschillende fasen van een stof beschrijven.
- Vaste stof: de deeltjes zitten in een regelmatig structuur op elkaar
gestapeld. Ze trillen een beetje op hun vaste plaats.
- Vloeistof: de deeltjes raken elkaar en bewegen vrij langs elkaar. Op
de open plekken tussen de deeltjes is niets.
- Gas: de deeltjes zijn heel ver van elkaar verwijderd. Ze bewegen
door de hele ruimte door elkaar zonder elkaar te storen. Tussen de
deeltjes is niets.
Moleculen zijn opgebouwd uit atomen. leder atoomsoort staat voor een
bepaald element. Je geeft dat met een elementensymbool aan. De
volgende elementsymbolen moet je kennen:
Natriu N
m a Aluminiu Al Fluor F
Platina Pt m Jood I
Ijzer Fe Calcium Ca Koolstof C
Zilver Z Goud Au Stikstof N
n Kalium K Waterst H
Zink Z Koper Cu of
n Lood Pb Zuursto O
Broom Br Magnesiu Mg f
Chloor cl De m Zwavel S
molecuulformule geeft aan welke soort atomen en hoeveel van elk soort in
een molecuul van die stof aanwezig zijn. Met faseaanduidingen achter een
molecuulformule geef je aan in welke fase de stof is:
- (s) = vast
- (l) = vloeistof
, - (g) = gas
- (aq) = water
Niet ontleedbare stoffen:
De meeste geef je gewoon aan met het elementensymbool met een
faseaanduiding erachter. Voorbeelden: ijzer Fe(s) of zwavel S(s). Een
aantal niet-ontleedbare stoffen hebben moleculen die uit twee atomen
bestaan. (brinclhof)
Waterstof H2 Chloor Cl2
Zuurstof O2 Broom Br2
Stikstof N2 Jood I2
Fluor F2
Ontleedbare stoffen:
Koolstofmonooxi CO Koolstofdioxide CO2
de
Zwaveldioxide SO2 Waterstofchloride HCl
Water H2O Methaan CH4
Propaan C3H Butaan C4H10
8
Ammoniak NH3 Glucose C6H12O
6
ln de systematische naam geef je de samenstelling van een molecuul
weer. Voor het aantal atomen in een molecuul gebruik je dan Griekse
telwoorden:
1 2 3 4 5 6
Mono Di Tri Tetra Penta hexa
Bij een chemische reactie verdwijnen de beginstoffen en ontstaan de
reactieproducten. Bij een chemische reactie is sprake van massabehoud.
De totale massa van de beginstoffen is even groot als de totale massa van
de reactieproducten.
Er zijn verschillende soorten reacties.
- Ontledingsreactie: een beginstof verdwijnt er ontstaan meerdere
reactieproducten; A -> B + C
- Vormingsreactie: meerdere beginstoffen verdwijnen en een
reactieproduct ontstaat; P + Q -> R
- Verbrandingsreactie: een beginstof reageert met zuurstof. Als
reactieproduct ontstaan de oxiden van de elementen van de
beginstof; beginstof + zuurstof -> verbrandingsproducten.
Bij een exotherme reactie komt energie in de vorm van warmte vrij. Voor
een endotherme reactie is voortdurend energie nodig om de reactie aan
de gang te houden. Is de warmte toegevoegde energie, dan is het een
thermolyse. Is de toegevoerde energie elektriciteit, dan is het een
elektrolyse. In een reactieschema noteer je voor de pijl de beginstoffen
met namen of formules (+fase); de reactieproducten staan achter de pijl
met namen of formules.
Toetsweek 1
Hoofdstuk 1: basis scheikunde
Paragraaf 1: basis scheikunde
Stoffen verdeel je in mengsels en zuivere stoffen. Bij mengsels zijn
verschillende zuivere stoffen door elkaar gemengd. Als het mengsel een
vloeistof is, zijn er verschil- lende mogelijkheden.
Bij een heldere vloeistof heb je met een oplossing te maken. ls de vloeistof
troebel dan kan het een suspensie (een fijn verdeelde vaste stof door de
vloeistof) of een emulsie (twee vloeistoffen die onderling niet met elkaar
mengen) zijn. Vaak ontmengt een suspensie en een emulsie na verloop
van tijd. Een emulgator voorkomt dat een emulsie ontmengt.
Een zuivere stof heeft een smeltpunt en kookpunt. Een mengsel heeft een
smelttraject en kooktraject.
Met een scheidingsmethode kun je mengsels scheiden in zuivere stoffen.
Sommige zuivere stoffen kun je met een reagens aantonen. Het gaat dan
vaak om een waarneembare reactie van de stof met het reagens.
Veel zuivere stoffen bestaan uit moleculen. Iedere stof heeft zijn eigen
molecuulsoort. Moleculen van één stof zijn onderling aan elkaar gelijk.
Moleculen zijn voortdurend in beweging. Hoe hoger de temperatuur des te
sneller de moleculen bewegen. Met het molecuulmodel kun je de
verschillende fasen van een stof beschrijven.
- Vaste stof: de deeltjes zitten in een regelmatig structuur op elkaar
gestapeld. Ze trillen een beetje op hun vaste plaats.
- Vloeistof: de deeltjes raken elkaar en bewegen vrij langs elkaar. Op
de open plekken tussen de deeltjes is niets.
- Gas: de deeltjes zijn heel ver van elkaar verwijderd. Ze bewegen
door de hele ruimte door elkaar zonder elkaar te storen. Tussen de
deeltjes is niets.
Moleculen zijn opgebouwd uit atomen. leder atoomsoort staat voor een
bepaald element. Je geeft dat met een elementensymbool aan. De
volgende elementsymbolen moet je kennen:
Natriu N
m a Aluminiu Al Fluor F
Platina Pt m Jood I
Ijzer Fe Calcium Ca Koolstof C
Zilver Z Goud Au Stikstof N
n Kalium K Waterst H
Zink Z Koper Cu of
n Lood Pb Zuursto O
Broom Br Magnesiu Mg f
Chloor cl De m Zwavel S
molecuulformule geeft aan welke soort atomen en hoeveel van elk soort in
een molecuul van die stof aanwezig zijn. Met faseaanduidingen achter een
molecuulformule geef je aan in welke fase de stof is:
- (s) = vast
- (l) = vloeistof
, - (g) = gas
- (aq) = water
Niet ontleedbare stoffen:
De meeste geef je gewoon aan met het elementensymbool met een
faseaanduiding erachter. Voorbeelden: ijzer Fe(s) of zwavel S(s). Een
aantal niet-ontleedbare stoffen hebben moleculen die uit twee atomen
bestaan. (brinclhof)
Waterstof H2 Chloor Cl2
Zuurstof O2 Broom Br2
Stikstof N2 Jood I2
Fluor F2
Ontleedbare stoffen:
Koolstofmonooxi CO Koolstofdioxide CO2
de
Zwaveldioxide SO2 Waterstofchloride HCl
Water H2O Methaan CH4
Propaan C3H Butaan C4H10
8
Ammoniak NH3 Glucose C6H12O
6
ln de systematische naam geef je de samenstelling van een molecuul
weer. Voor het aantal atomen in een molecuul gebruik je dan Griekse
telwoorden:
1 2 3 4 5 6
Mono Di Tri Tetra Penta hexa
Bij een chemische reactie verdwijnen de beginstoffen en ontstaan de
reactieproducten. Bij een chemische reactie is sprake van massabehoud.
De totale massa van de beginstoffen is even groot als de totale massa van
de reactieproducten.
Er zijn verschillende soorten reacties.
- Ontledingsreactie: een beginstof verdwijnt er ontstaan meerdere
reactieproducten; A -> B + C
- Vormingsreactie: meerdere beginstoffen verdwijnen en een
reactieproduct ontstaat; P + Q -> R
- Verbrandingsreactie: een beginstof reageert met zuurstof. Als
reactieproduct ontstaan de oxiden van de elementen van de
beginstof; beginstof + zuurstof -> verbrandingsproducten.
Bij een exotherme reactie komt energie in de vorm van warmte vrij. Voor
een endotherme reactie is voortdurend energie nodig om de reactie aan
de gang te houden. Is de warmte toegevoegde energie, dan is het een
thermolyse. Is de toegevoerde energie elektriciteit, dan is het een
elektrolyse. In een reactieschema noteer je voor de pijl de beginstoffen
met namen of formules (+fase); de reactieproducten staan achter de pijl
met namen of formules.
