Handleiding Nederlandse Letterkunde 2020- 2021
Studiesamenvatting literair taalgebruik en poëzieanalyse
Stijlfiguren
Uitleg: bewust toegepaste afwijkingen in het alledaagse normale
taalgebruik. Stijlfiguren zijn vaste (retorische) formuleringen,
bedoeld om bij de lezer een effect te bewerkstelligen.
begrip definitie voorbeeld
Tegenstelling/ Woorden, zinnen of grotere Leven - dood
Antithese tekstegedeelten zijn tegengesteld
aan elkaar.
Herhaling/ Een word of woordgroep wordt -
Repetitio ongewijzigd herhaald.
Paradox Een schijnbare tegenstelling in -
een formulering waarbij
tegengestelde begrippen met
elkaar worden verbonden.
Opsomming/ Een opsomming van namen, Zij kocht een rode pruik, een
enumeratio feiten of gegevens. nieuwe jurk en een pot
augurken.
Litotes Iets onbelangrijks aanduiden, Niet slecht (voor:mooi)
terwijl je het tegenovergestelde
bedoelt door het omgekeerde te
ontkennen.
Ironie Ironie is in de eerste plaats de Studenten, dat zijn echt keurige
benaming voor milde, niet mensen.
kwetsend of beledigend bedoelde
(zelf)spot. Daarnaast is er verbale
ironie. Bij verbale ironie wordt
het tegenovergestelde gezegd van
wat wordt bedoeld.
Eufemisme Iets wat anders Transpiren (in plaats van
‘hard’,onaangenaam, naar, zweten)
schokkend, schrikaanjagend, of
bedreigend over kan komen door
middel van een vage
omschrijving, een vreemd woord
of een afkorting minder
‘hard’benoemen.
Chiasme/kruistelling Twee paren van woorden of Op een fiets (1) dacht aan zijn
1
Studiesamenvatting literair taalgebruik en poëzieanalyse
Stijlfiguren
Uitleg: bewust toegepaste afwijkingen in het alledaagse normale
taalgebruik. Stijlfiguren zijn vaste (retorische) formuleringen,
bedoeld om bij de lezer een effect te bewerkstelligen.
begrip definitie voorbeeld
Tegenstelling/ Woorden, zinnen of grotere Leven - dood
Antithese tekstegedeelten zijn tegengesteld
aan elkaar.
Herhaling/ Een word of woordgroep wordt -
Repetitio ongewijzigd herhaald.
Paradox Een schijnbare tegenstelling in -
een formulering waarbij
tegengestelde begrippen met
elkaar worden verbonden.
Opsomming/ Een opsomming van namen, Zij kocht een rode pruik, een
enumeratio feiten of gegevens. nieuwe jurk en een pot
augurken.
Litotes Iets onbelangrijks aanduiden, Niet slecht (voor:mooi)
terwijl je het tegenovergestelde
bedoelt door het omgekeerde te
ontkennen.
Ironie Ironie is in de eerste plaats de Studenten, dat zijn echt keurige
benaming voor milde, niet mensen.
kwetsend of beledigend bedoelde
(zelf)spot. Daarnaast is er verbale
ironie. Bij verbale ironie wordt
het tegenovergestelde gezegd van
wat wordt bedoeld.
Eufemisme Iets wat anders Transpiren (in plaats van
‘hard’,onaangenaam, naar, zweten)
schokkend, schrikaanjagend, of
bedreigend over kan komen door
middel van een vage
omschrijving, een vreemd woord
of een afkorting minder
‘hard’benoemen.
Chiasme/kruistelling Twee paren van woorden of Op een fiets (1) dacht aan zijn
1
