ANESTHESIE
Elke Hendrickx
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en
cursusmateriaal van Elke Hendrickx.
0
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Introductie tot de anesthesiologie..........................................3
1. Algemene anesthesie...............................................................................3
1.1. Definitie...........................................................................................3
1.2. Componenten..................................................................................3
1.3. Doelstellingen.................................................................................4
1.4. Veiligheid........................................................................................4
2. Lokale en regionale anesthesie................................................................5
Hoofdstuk 2: De pre-anesthetische periode.................................................6
1. Evaluatie v/d patiënt................................................................................6
1.1. Pre-anesthetisch onderzoek............................................................6
1.2. Algemeen onderzoek.......................................................................7
1.3. Classificatie v/d patiënt...................................................................8
1.4. Anesthesieprotocol..........................................................................8
2. Communicatie naar de cliënt...................................................................9
3. Voorbereiding v/d patiënt......................................................................10
3.1. Stabiliseren v/d patiënt.................................................................10
3.2. Premedicatie.................................................................................10
Hoofdstuk 3: Taken tijdens algemene anesthesie......................................15
1. Taken tijdens inductie............................................................................15
1.1. Preoxygeneren..............................................................................15
1.2. Garanderen van vrije luchtweg.....................................................16
1.3. Monitoring.....................................................................................22
2. Taken tijdens onderhoud.......................................................................22
2.1. Positionering + comfort.................................................................22
2.2. Monitoring.....................................................................................22
3. Taken tijdens recovery...........................................................................23
Hoofdstuk 4: Het anesthesietoestel...........................................................24
1. Inleiding.................................................................................................24
2. Onderdelen............................................................................................25
2.1. Voorziening van zuurstof (A).........................................................25
2.2. Voorziening anestheticum.............................................................26
2.3. Ademhalingscircuit........................................................................27
2.4. Afvoersysteem..............................................................................31
1
,3. Anesthesiesystemen..............................................................................31
3.1. Bain-systeem (halfopen, non-rebreathing systeem).....................32
3.2. Cirkelsysteem (hafgesloten rebreathing systeem)........................33
4. Klaarzetten anesthesietoestel................................................................34
Hoofdstuk 5: Agentia & technieken tijdens algemene anesthesie.............34
1. Inleiding.................................................................................................35
2. Agentia en technieken voor inductie.....................................................35
2.1. Inductie via injectie.......................................................................36
2.2. Inductie via inhalatie.....................................................................39
3. Agentia en technieken voor onderhoud.................................................42
4. Vergelijking inhalatie- en injectieanesthesie..........................................45
Hoofdstuk 6: Monitoring.............................................................................46
1. Inleiding.................................................................................................46
2. Monitoring van vitale functies................................................................46
2.1. Hartfrequentie en -ritme...............................................................46
2.2. Capillaire vullingstijd.....................................................................49
2.3. Kleur slijmvliezen..........................................................................49
2.4. Polssterkte + bloeddruk................................................................50
2.5. Bloedgasanalyse + pulse oximeter...............................................51
2.6. Ademhalingsfrequentie- en diepte................................................53
2.7. Bloedgasanalyse + capnograaf.....................................................54
2.8. Temperatuur.................................................................................58
2.9. Samengevat..................................................................................59
3. Monitoring van reflexen.........................................................................60
3.1. Reflexen........................................................................................60
3.2. Spiertonus.....................................................................................61
3.3. Oogpositie en pupilgrootte............................................................61
3.4. Hart- en ademhalingsfrequentie...................................................61
3.5. Reactie op chirurgische prikkels...................................................61
5. Casussen................................................................................................62
2
, Hoofdstuk 1: Introductie tot de anesthesiologie
1. Algemene anesthesie
1.1. Definitie
Algemene anesthesie (pathologische slaap): geen waarneming van
pijn in het lichaam door gecontroleerde en omkeerbare onderdrukking
centraal zenuwstelsel door toediening van 1 of meerdere geneesmiddelen.
- Doel: chirurgie of andere pijnlijke ingrepen.
- Onderdrukking/depressie CZS: hersenen onderdrukken
(verschillende gradaties).
- Sedatie: verminderd bewustzijn = slaperig, wekken door pijnlijke
prikkel.
o Bv. bij medische beeldvorming, grooming, wondverzorging,…
- Narcose: zeer moeilijk te wekken.
1.2. Componenten
3
, 1.3. Doelstellingen
Voorwaarden voor chirurgie:
- Mentale block: verlies bewustzijn, amnesie (geheugenverlies).
- Motorische block: immobiliteit, spierrelaxatie.
- Sensibele block: analgesie = zonder gevoel.
- Autonome block: autonome stabiliteit (para- en
sympatischzenuwstelsel: PS=organen, S=pijn), reflexen.
1 of meerdere geneesmiddelen:
- Mono-anesthesie: doelstellingen + groter risico op toxiciteit omdat
men hogere dosissen moet gebruiken.
- Meerdere: doelstellingen + lager risico op toxiciteit/sterfte =>
veiliger.
o Bv. injectie-anesthesie + inhalatie-anesthesie.
1.4. Veiligheid
Hersenen => vitale centra:
- Onderdrukking van:
o Cardiovasculaircentrum: minder vaak (bradycardie), minder
krachtige slagen, vaten gaan open staan =>
hypotensie/verminderde bloeddruk.
o Respiratoir centrum: lagere frequentie, lager ademteugvolume
=> longen ventileren minder goed (hypoventilatie) => minder
zuurstof in het bloed (hypoxemie) en meer CO2.
o Thermoregulatiecentrum: wegvallen bibberreflex, komt terug
bij wakker worden => hypoxie.
- Matige onderdrukking => complicaties: hypotensie,
hypoventilatie, hypothermie.
4
, 2. Lokale en regionale anesthesie
Algemeen:
- Lokaal:
- Regionaal:
= Gevoelsverlies in klein (lokaal) tot groter deel (regionaal) van het
lichaam.
Geen bewustzijnsverlies.
5
Elke Hendrickx
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en
cursusmateriaal van Elke Hendrickx.
0
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Introductie tot de anesthesiologie..........................................3
1. Algemene anesthesie...............................................................................3
1.1. Definitie...........................................................................................3
1.2. Componenten..................................................................................3
1.3. Doelstellingen.................................................................................4
1.4. Veiligheid........................................................................................4
2. Lokale en regionale anesthesie................................................................5
Hoofdstuk 2: De pre-anesthetische periode.................................................6
1. Evaluatie v/d patiënt................................................................................6
1.1. Pre-anesthetisch onderzoek............................................................6
1.2. Algemeen onderzoek.......................................................................7
1.3. Classificatie v/d patiënt...................................................................8
1.4. Anesthesieprotocol..........................................................................8
2. Communicatie naar de cliënt...................................................................9
3. Voorbereiding v/d patiënt......................................................................10
3.1. Stabiliseren v/d patiënt.................................................................10
3.2. Premedicatie.................................................................................10
Hoofdstuk 3: Taken tijdens algemene anesthesie......................................15
1. Taken tijdens inductie............................................................................15
1.1. Preoxygeneren..............................................................................15
1.2. Garanderen van vrije luchtweg.....................................................16
1.3. Monitoring.....................................................................................22
2. Taken tijdens onderhoud.......................................................................22
2.1. Positionering + comfort.................................................................22
2.2. Monitoring.....................................................................................22
3. Taken tijdens recovery...........................................................................23
Hoofdstuk 4: Het anesthesietoestel...........................................................24
1. Inleiding.................................................................................................24
2. Onderdelen............................................................................................25
2.1. Voorziening van zuurstof (A).........................................................25
2.2. Voorziening anestheticum.............................................................26
2.3. Ademhalingscircuit........................................................................27
2.4. Afvoersysteem..............................................................................31
1
,3. Anesthesiesystemen..............................................................................31
3.1. Bain-systeem (halfopen, non-rebreathing systeem).....................32
3.2. Cirkelsysteem (hafgesloten rebreathing systeem)........................33
4. Klaarzetten anesthesietoestel................................................................34
Hoofdstuk 5: Agentia & technieken tijdens algemene anesthesie.............34
1. Inleiding.................................................................................................35
2. Agentia en technieken voor inductie.....................................................35
2.1. Inductie via injectie.......................................................................36
2.2. Inductie via inhalatie.....................................................................39
3. Agentia en technieken voor onderhoud.................................................42
4. Vergelijking inhalatie- en injectieanesthesie..........................................45
Hoofdstuk 6: Monitoring.............................................................................46
1. Inleiding.................................................................................................46
2. Monitoring van vitale functies................................................................46
2.1. Hartfrequentie en -ritme...............................................................46
2.2. Capillaire vullingstijd.....................................................................49
2.3. Kleur slijmvliezen..........................................................................49
2.4. Polssterkte + bloeddruk................................................................50
2.5. Bloedgasanalyse + pulse oximeter...............................................51
2.6. Ademhalingsfrequentie- en diepte................................................53
2.7. Bloedgasanalyse + capnograaf.....................................................54
2.8. Temperatuur.................................................................................58
2.9. Samengevat..................................................................................59
3. Monitoring van reflexen.........................................................................60
3.1. Reflexen........................................................................................60
3.2. Spiertonus.....................................................................................61
3.3. Oogpositie en pupilgrootte............................................................61
3.4. Hart- en ademhalingsfrequentie...................................................61
3.5. Reactie op chirurgische prikkels...................................................61
5. Casussen................................................................................................62
2
, Hoofdstuk 1: Introductie tot de anesthesiologie
1. Algemene anesthesie
1.1. Definitie
Algemene anesthesie (pathologische slaap): geen waarneming van
pijn in het lichaam door gecontroleerde en omkeerbare onderdrukking
centraal zenuwstelsel door toediening van 1 of meerdere geneesmiddelen.
- Doel: chirurgie of andere pijnlijke ingrepen.
- Onderdrukking/depressie CZS: hersenen onderdrukken
(verschillende gradaties).
- Sedatie: verminderd bewustzijn = slaperig, wekken door pijnlijke
prikkel.
o Bv. bij medische beeldvorming, grooming, wondverzorging,…
- Narcose: zeer moeilijk te wekken.
1.2. Componenten
3
, 1.3. Doelstellingen
Voorwaarden voor chirurgie:
- Mentale block: verlies bewustzijn, amnesie (geheugenverlies).
- Motorische block: immobiliteit, spierrelaxatie.
- Sensibele block: analgesie = zonder gevoel.
- Autonome block: autonome stabiliteit (para- en
sympatischzenuwstelsel: PS=organen, S=pijn), reflexen.
1 of meerdere geneesmiddelen:
- Mono-anesthesie: doelstellingen + groter risico op toxiciteit omdat
men hogere dosissen moet gebruiken.
- Meerdere: doelstellingen + lager risico op toxiciteit/sterfte =>
veiliger.
o Bv. injectie-anesthesie + inhalatie-anesthesie.
1.4. Veiligheid
Hersenen => vitale centra:
- Onderdrukking van:
o Cardiovasculaircentrum: minder vaak (bradycardie), minder
krachtige slagen, vaten gaan open staan =>
hypotensie/verminderde bloeddruk.
o Respiratoir centrum: lagere frequentie, lager ademteugvolume
=> longen ventileren minder goed (hypoventilatie) => minder
zuurstof in het bloed (hypoxemie) en meer CO2.
o Thermoregulatiecentrum: wegvallen bibberreflex, komt terug
bij wakker worden => hypoxie.
- Matige onderdrukking => complicaties: hypotensie,
hypoventilatie, hypothermie.
4
, 2. Lokale en regionale anesthesie
Algemeen:
- Lokaal:
- Regionaal:
= Gevoelsverlies in klein (lokaal) tot groter deel (regionaal) van het
lichaam.
Geen bewustzijnsverlies.
5
