M.b.t. hoofdstuk 1: inleiding – geen examenvragen .......................................... 4
1.1 Definitie van psychologie en overlap met filosofie ................................................4
1.2 Verschillende perspectieven van de psychologie: .................................................4
1.3 Vertaling naar gezinsbegeleiding ........................................................................4
M.b.t. hoofdstuk 2: positieve pyschologie – grondig kennen ............................... 5
2.1 Positieve psychologie ........................................................................................ 5
2.2 Welbevinden ..................................................................................................... 5
2.2.1 Vijf pijlers van welbevinden volgens Seligman.................................................................... 5
2.2.2 Soorten welbevinden ......................................................................................................... 5
2.3 Sterktes ............................................................................................................ 5
2.3.1 VIA test .............................................................................................................................. 5
2.3.2 Broaden en Build theorie .................................................................................................... 6
2.4 Liefde (vanuit de positieve psychologie gezien) .................................................... 7
2.4.1 Mededogen en liefde ......................................................................................................... 7
2.5 Growth mindset vs Fixed mindset ....................................................................... 7
2.6 Creativiteit en flow ............................................................................................ 7
2.7 Het hart ............................................................................................................ 7
M.b.t. hoofdstuk 3: zie jij wat ik zie? - kennen .................................................. 8
3.1 Beleving van ruimte en tijd ................................................................................ 8
3.2 Zicht ................................................................................................................ 8
3.2.1 Zien en kijken, kleuren ....................................................................................................... 8
3.2.2 Gestaltwetten .................................................................................................................... 8
3.2.3 In het dagelijkse leven ........................................................................................................ 9
3.3 Andere zintuigen .............................................................................................. 9
M.b.t. hoofdstuk 4: angst, schuld, schaamte en verlies – grondig kennen ...........10
4.1 Emoties .......................................................................................................... 10
4.1.1 Emotieschema’s............................................................................................................... 10
4.1.2 Soorten emoties .............................................................................................................. 10
4.1.3 Felt sense ......................................................................................................................... 10
4.1.4 Schuld ó schaamte ......................................................................................................... 10
M.b.t. hoofdstuk 5: sociale psychologie – grondig kennen ................................. 11
5.1 Conformisme, deïndividuatie ............................................................................ 11
5.2 Persoonsperceptie ........................................................................................... 11
5.3 Groepsperceptie .............................................................................................. 12
5.3.1 Stereotypen ..................................................................................................................... 12
5.3.2 Vooroordelen ................................................................................................................... 12
2
, M.b.t. hoofdstuk 6: existentiële psychologie – grondig kennen .......................... 13
6.1 Vrijheid ........................................................................................................... 13
6.2 Liefde ............................................................................................................. 13
M.b.t. hoofdstuk 7: Herinner jij je wat ik me herinner? – beperkt kennen .............14
7.1 Geheugen ....................................................................................................... 14
7.1.1 Bij geheugenproblemen ................................................................................................... 14
7.2 Belevende ik en herinnerende ik ....................................................................... 14
M.b.t. hoofdstuk 8: leerprocessen – geen examenvragen ................................. 15
M.b.t. hoofdstuk 9: psychologie van het onbewuste – grondig kennen .............. 16
9.1 Dromen .......................................................................................................... 16
9.1.1 Freud en Jung................................................................................................................... 16
9.1.2 Soorten dromen ............................................................................................................... 16
9.1.3 Subject- en objectniveau .................................................................................................. 16
9.2 Projectie en introjectie ..................................................................................... 16
9.3 Vanuit het ik in het nu leven – naar Käthe Weizsäcker, figuur .............................. 16
9.4 Gezinsschaduw................................................................................................ 16
M.b.t. hoofdstuk 10: universele-en-cultuurpsychologie-beperkt kennen........... 17
10.1 Waarderingstheorie van Hermans ..................................................................... 17
3
, M.b.t. hoofdstuk 1: inleiding – geen examenvragen
1.1 Definitie van psychologie en overlap met filosofie
Psychologie is de studie van ‘mind and behaviour’ (-> engels want geen rechtsreekse vertaling).
Er is enige overlap / grijze zone tussen psychologie en filosofie. Bvb: hoe onstaat het denken in ons?
Is dit een filosofische dan wel psychologische vraag?
Wat pyschologie betekent hangt er dus ook vanaf wie de vraag stelt, en hoe ver deze persoon zelf
kan zien en reflecteren.
Fundamenteel onderzoek bvb welke invloed hebben kleuren op onze stemmingó toegepast
onderzoek bvb “hoe verbeter je communicatie tussen partners”
Narratief onderzoek -> meerstemmige zelf van Hermans bvb ‘kritische ik’ ‘creatieve stem’
1.2 Verschillende perspectieven van de psychologie:
- Biologische perspectief -> oorzaken van gedrag in lichamelijke processen bvb
hersenfuncties -> bvb neurowetenschap & evolutionaire psychologie
- Cognitief perspectief -> informatieverwerking -> leren, taal, geheugen, perceptie
- Behaviouristisch perspectief -> sterk gericht op waarneembaar gedrag, weinig aandacht
voor de beleving achter het gedrag
- Perspectief van de ‘whole person’
o Psychoanalytische en psychodynamische theorieën met nadruk op stoornissen &
het onbewuste
o Humanistische pyschologie met nadruk op de positieve kanten vd mens
o Pyschologie van karaktertrekken en temperament
- Ontwikkelingsperspectief -> levensloop en ontwikkelingstaken
- Socio-culturele perspectief -> nadruk op beïnvloeding door andere mensen en cultuur
1.3 Vertaling naar gezinsbegeleiding
Mensen hebben vaak maar beperkt toegang tot zichzelf, kennen zichzelf niet in alle delen goed en
herinneren zich vele momenten niet.
Wanneer je als hulpverlener mensen benadert met echtheid, empathie en een onvoorwaardelijk
milde en positieve houding (voor de persoon, niet persé voor het gedrag), kunnen zij stukje bij
beetje leren zichzelf op deze manier tegemoet te treden.
4
1.1 Definitie van psychologie en overlap met filosofie ................................................4
1.2 Verschillende perspectieven van de psychologie: .................................................4
1.3 Vertaling naar gezinsbegeleiding ........................................................................4
M.b.t. hoofdstuk 2: positieve pyschologie – grondig kennen ............................... 5
2.1 Positieve psychologie ........................................................................................ 5
2.2 Welbevinden ..................................................................................................... 5
2.2.1 Vijf pijlers van welbevinden volgens Seligman.................................................................... 5
2.2.2 Soorten welbevinden ......................................................................................................... 5
2.3 Sterktes ............................................................................................................ 5
2.3.1 VIA test .............................................................................................................................. 5
2.3.2 Broaden en Build theorie .................................................................................................... 6
2.4 Liefde (vanuit de positieve psychologie gezien) .................................................... 7
2.4.1 Mededogen en liefde ......................................................................................................... 7
2.5 Growth mindset vs Fixed mindset ....................................................................... 7
2.6 Creativiteit en flow ............................................................................................ 7
2.7 Het hart ............................................................................................................ 7
M.b.t. hoofdstuk 3: zie jij wat ik zie? - kennen .................................................. 8
3.1 Beleving van ruimte en tijd ................................................................................ 8
3.2 Zicht ................................................................................................................ 8
3.2.1 Zien en kijken, kleuren ....................................................................................................... 8
3.2.2 Gestaltwetten .................................................................................................................... 8
3.2.3 In het dagelijkse leven ........................................................................................................ 9
3.3 Andere zintuigen .............................................................................................. 9
M.b.t. hoofdstuk 4: angst, schuld, schaamte en verlies – grondig kennen ...........10
4.1 Emoties .......................................................................................................... 10
4.1.1 Emotieschema’s............................................................................................................... 10
4.1.2 Soorten emoties .............................................................................................................. 10
4.1.3 Felt sense ......................................................................................................................... 10
4.1.4 Schuld ó schaamte ......................................................................................................... 10
M.b.t. hoofdstuk 5: sociale psychologie – grondig kennen ................................. 11
5.1 Conformisme, deïndividuatie ............................................................................ 11
5.2 Persoonsperceptie ........................................................................................... 11
5.3 Groepsperceptie .............................................................................................. 12
5.3.1 Stereotypen ..................................................................................................................... 12
5.3.2 Vooroordelen ................................................................................................................... 12
2
, M.b.t. hoofdstuk 6: existentiële psychologie – grondig kennen .......................... 13
6.1 Vrijheid ........................................................................................................... 13
6.2 Liefde ............................................................................................................. 13
M.b.t. hoofdstuk 7: Herinner jij je wat ik me herinner? – beperkt kennen .............14
7.1 Geheugen ....................................................................................................... 14
7.1.1 Bij geheugenproblemen ................................................................................................... 14
7.2 Belevende ik en herinnerende ik ....................................................................... 14
M.b.t. hoofdstuk 8: leerprocessen – geen examenvragen ................................. 15
M.b.t. hoofdstuk 9: psychologie van het onbewuste – grondig kennen .............. 16
9.1 Dromen .......................................................................................................... 16
9.1.1 Freud en Jung................................................................................................................... 16
9.1.2 Soorten dromen ............................................................................................................... 16
9.1.3 Subject- en objectniveau .................................................................................................. 16
9.2 Projectie en introjectie ..................................................................................... 16
9.3 Vanuit het ik in het nu leven – naar Käthe Weizsäcker, figuur .............................. 16
9.4 Gezinsschaduw................................................................................................ 16
M.b.t. hoofdstuk 10: universele-en-cultuurpsychologie-beperkt kennen........... 17
10.1 Waarderingstheorie van Hermans ..................................................................... 17
3
, M.b.t. hoofdstuk 1: inleiding – geen examenvragen
1.1 Definitie van psychologie en overlap met filosofie
Psychologie is de studie van ‘mind and behaviour’ (-> engels want geen rechtsreekse vertaling).
Er is enige overlap / grijze zone tussen psychologie en filosofie. Bvb: hoe onstaat het denken in ons?
Is dit een filosofische dan wel psychologische vraag?
Wat pyschologie betekent hangt er dus ook vanaf wie de vraag stelt, en hoe ver deze persoon zelf
kan zien en reflecteren.
Fundamenteel onderzoek bvb welke invloed hebben kleuren op onze stemmingó toegepast
onderzoek bvb “hoe verbeter je communicatie tussen partners”
Narratief onderzoek -> meerstemmige zelf van Hermans bvb ‘kritische ik’ ‘creatieve stem’
1.2 Verschillende perspectieven van de psychologie:
- Biologische perspectief -> oorzaken van gedrag in lichamelijke processen bvb
hersenfuncties -> bvb neurowetenschap & evolutionaire psychologie
- Cognitief perspectief -> informatieverwerking -> leren, taal, geheugen, perceptie
- Behaviouristisch perspectief -> sterk gericht op waarneembaar gedrag, weinig aandacht
voor de beleving achter het gedrag
- Perspectief van de ‘whole person’
o Psychoanalytische en psychodynamische theorieën met nadruk op stoornissen &
het onbewuste
o Humanistische pyschologie met nadruk op de positieve kanten vd mens
o Pyschologie van karaktertrekken en temperament
- Ontwikkelingsperspectief -> levensloop en ontwikkelingstaken
- Socio-culturele perspectief -> nadruk op beïnvloeding door andere mensen en cultuur
1.3 Vertaling naar gezinsbegeleiding
Mensen hebben vaak maar beperkt toegang tot zichzelf, kennen zichzelf niet in alle delen goed en
herinneren zich vele momenten niet.
Wanneer je als hulpverlener mensen benadert met echtheid, empathie en een onvoorwaardelijk
milde en positieve houding (voor de persoon, niet persé voor het gedrag), kunnen zij stukje bij
beetje leren zichzelf op deze manier tegemoet te treden.
4
