Ziekteleer bovenste lidmaat
Les 1: schouder
1. Subacromiale schouderpijn: spier-/peeseenheid
2. Internal impingement
3. Instabiliteit: statische stabilisatoren (bindweefsel)
Subacromiale schouderpijn
Epidemiologie
o Incidentie: 3% (nieuwe gevallen over een bepaalde periode)
o Prevalentie: 66% (totaal aantal gevallen op een bepaald
tijdstip in een populatie)
o Vrouwen > mannen
Paraplu-benaming
o Vele diagnose vallen onder de benaming subacromiale
schouderpijn
o Vage beschrijving, geen specifieke diagnose weten exacte
pijnbron nog niet, wel dat het door de wekedelen komt
o Kan plots ff acuut zijn
o Meerderheid heeft het ooit wel eens gevoeld
Klinisch beeld (herkennen, heel klassiek)
o Atraumatisch zonder trauma
o Unilateraal (meestal)
o Progressief toenemend
o Belastingsgebonden geen pijn in rust
o Geen pijn bij bewegingen laag en dicht tegen het lichaam
minimaal gebruik van de schouder dus zeer logisch
Klinisch onderzoek (zie vooral les KO)
o Hawkins, Neer, painful arc, Yocum
o Belang voor verdere differentiatie (impingement nabootsen)
, Onderliggende reden(en) zoeken
Mismatch binnen krachtenkoppels
Biomechanische veranderingen (en provocatie)
Sporter vs niet-sporter
Differentiatie (opdeling heel arbritair, niet echt geweldig want
soms overlap)
o External impingment
Primair
Secundair
Niet-sporter: rotator cuff
o Tendinopathie
o Calcifiërende
o Scheur
Sporter
o Adaptaties: mobiliteit, kracht, verhoudingen,
keten, …
o (internal impingement)
Primair impingement
o Primair= we zien wat er mis is (op beelden, visueel…)
o Gevorderde acromioclaviculaire artrose
o Post-traumatische contusie kneuzingen
o Na humerusfractuur met verkorting humerus breekt distaal
van de aanhechting van de deltoideus en door de trekkracht
van de delt wordt de humerus omhooggetrokken
o Bursitis kaderend in inflammatoire ziekte
o …
o Structuur problematiek daardoor zichtbaar
o Inklemming van de subacromiale ruimte
o Pijn is eerder een gevolg dan de oorzaak
Secundair
o Eerder functioneel, onderliggende aandoening
o Onderverdeling sporter vs niet-sporter
Sporter kan hebben wat niet-niet sporter heeft
Niet-sporter heeft zelden wat een sporter heeft
Niet-sporter vaak over- of onderbelasting van de rotator
cuff, bij sporter vaak niet het geval want schouder goed
getraind
Secundair impingement- niet-sporters- rotator cuff tendinopathie
o Heelkunde niet nodig bij klassieke
o Therapie= kine
o Parallel met secundair impingement bij sporters
o Tendinopathie les
, Secundair- niet-sporters- calcifiërende
o Aparte entiteit binnen tendinopathie (niet klassiek)
o Pathogenese onduidelijk
o Peesprobleem+ specifieke calcificatie
o Te veel tractie en spanning op insertie plaats lichaam
reageert door calcificaties (ostificaties)
o Localisatie: 1,5-2cm verwijderd van de insertie (in het midden
van de pees) differentiatie met insertionele fractie-
calcificaties
o Shocktherapie enkel bij grote calcificaties en bij midden
pees calcificaties
o +/- 40j, 10% bilateraal, vrouwen> mannen
o Vaak/meestal asymptomatisch
o Pijn als gevolg van:
Lokale chemische irritatie/ bursale reactie
Intratendineuze druk door zwelling
Subacromiaal (primair) impingement
Cave: evolutie naar frozen shoulder
o Consistentie: water, koolstof, fosfaat en
calciumfosfaatkristallen
o Metaplastisch fenomeen: omkeerbare verandering van het ene
celtype naar het andere celtype op een plek waar het normaal
niet voorkomt
o Pijn in resorptie fase door onstekingen (vgl met bruistablet)/
fragmentatie
o Behandeling:
1st conservatief: kine met aandacht voor secundair
impingement
NSAIDs of subacromiale injectie zo nodig (noodrem)
ESWT bij onvoldoende beterschap (vooral wnr kalk nog
niet gefragmenteerd is)
(needling beetje gevaarlijk, alles in 1 keer kapot
maken veel pijn)
Operatief- arthroscopie- bij falen
ESWT= extracorporeal shockwave therapy
o Electromagnetisch: gefocuseerd
, o Piezo-elektrisch: gefocuseerd
o Electrohydraulisch: gefocuseerd
o Pneumatisch: radiair
o Gefocuseerd= onder de huid verkleinen de golven en focussen
zich op 1 plek
o Radiair= golf gaat zich onderhuids vergroten
Needling
o Grotendeeld verlaten
o Even effectief als ESWT, maar meer nevenwerkingen kans
op forse bursale reactie na behandeling
Secundair- niet-sporter- rotator cuff scheuren
o Bursale zijde partiële, volledige diktescheur, intratendineuze,
articulaire zijde partiële
o VOMIT= victims of modern imaging technology sommige
hebben een scheur en voelen dit zelfs niet
o Bijdragende factoren:
Trauma, lftgebonden degeneratie, subacromiale
overbelasting, …
o Therapie:
Scheuren meestal al lang asymptomatisch aanwezig
Terug naar asymptomatische situatie proberen raken
Kine
Adjuvante: analgetica, NSAID, infiltraties enkel met
oog op optimalisatie van de revalidatie
o Heelkunde: bij falen van conservatief behandele
Te overwegen:
Partiëel vs volledige dikte
Retractie
Vettige degeneratie spierbuik: verlies van
spiercellen die dan vetcellen worden bijna geen
herstel mogelijk
Patiënt factoren: lft, activiteitenniveau, motivatie,
…
Trauma vs degeneratief (1 scheurtje vs meerdere
kleine scheurtjes)
Infiltraties?
o Inspuiting: snel beter,
maar bij langere
opvolging gaan de p
snel achteruit
o Combi van spuit en
kine: slaagt niet aan,
Les 1: schouder
1. Subacromiale schouderpijn: spier-/peeseenheid
2. Internal impingement
3. Instabiliteit: statische stabilisatoren (bindweefsel)
Subacromiale schouderpijn
Epidemiologie
o Incidentie: 3% (nieuwe gevallen over een bepaalde periode)
o Prevalentie: 66% (totaal aantal gevallen op een bepaald
tijdstip in een populatie)
o Vrouwen > mannen
Paraplu-benaming
o Vele diagnose vallen onder de benaming subacromiale
schouderpijn
o Vage beschrijving, geen specifieke diagnose weten exacte
pijnbron nog niet, wel dat het door de wekedelen komt
o Kan plots ff acuut zijn
o Meerderheid heeft het ooit wel eens gevoeld
Klinisch beeld (herkennen, heel klassiek)
o Atraumatisch zonder trauma
o Unilateraal (meestal)
o Progressief toenemend
o Belastingsgebonden geen pijn in rust
o Geen pijn bij bewegingen laag en dicht tegen het lichaam
minimaal gebruik van de schouder dus zeer logisch
Klinisch onderzoek (zie vooral les KO)
o Hawkins, Neer, painful arc, Yocum
o Belang voor verdere differentiatie (impingement nabootsen)
, Onderliggende reden(en) zoeken
Mismatch binnen krachtenkoppels
Biomechanische veranderingen (en provocatie)
Sporter vs niet-sporter
Differentiatie (opdeling heel arbritair, niet echt geweldig want
soms overlap)
o External impingment
Primair
Secundair
Niet-sporter: rotator cuff
o Tendinopathie
o Calcifiërende
o Scheur
Sporter
o Adaptaties: mobiliteit, kracht, verhoudingen,
keten, …
o (internal impingement)
Primair impingement
o Primair= we zien wat er mis is (op beelden, visueel…)
o Gevorderde acromioclaviculaire artrose
o Post-traumatische contusie kneuzingen
o Na humerusfractuur met verkorting humerus breekt distaal
van de aanhechting van de deltoideus en door de trekkracht
van de delt wordt de humerus omhooggetrokken
o Bursitis kaderend in inflammatoire ziekte
o …
o Structuur problematiek daardoor zichtbaar
o Inklemming van de subacromiale ruimte
o Pijn is eerder een gevolg dan de oorzaak
Secundair
o Eerder functioneel, onderliggende aandoening
o Onderverdeling sporter vs niet-sporter
Sporter kan hebben wat niet-niet sporter heeft
Niet-sporter heeft zelden wat een sporter heeft
Niet-sporter vaak over- of onderbelasting van de rotator
cuff, bij sporter vaak niet het geval want schouder goed
getraind
Secundair impingement- niet-sporters- rotator cuff tendinopathie
o Heelkunde niet nodig bij klassieke
o Therapie= kine
o Parallel met secundair impingement bij sporters
o Tendinopathie les
, Secundair- niet-sporters- calcifiërende
o Aparte entiteit binnen tendinopathie (niet klassiek)
o Pathogenese onduidelijk
o Peesprobleem+ specifieke calcificatie
o Te veel tractie en spanning op insertie plaats lichaam
reageert door calcificaties (ostificaties)
o Localisatie: 1,5-2cm verwijderd van de insertie (in het midden
van de pees) differentiatie met insertionele fractie-
calcificaties
o Shocktherapie enkel bij grote calcificaties en bij midden
pees calcificaties
o +/- 40j, 10% bilateraal, vrouwen> mannen
o Vaak/meestal asymptomatisch
o Pijn als gevolg van:
Lokale chemische irritatie/ bursale reactie
Intratendineuze druk door zwelling
Subacromiaal (primair) impingement
Cave: evolutie naar frozen shoulder
o Consistentie: water, koolstof, fosfaat en
calciumfosfaatkristallen
o Metaplastisch fenomeen: omkeerbare verandering van het ene
celtype naar het andere celtype op een plek waar het normaal
niet voorkomt
o Pijn in resorptie fase door onstekingen (vgl met bruistablet)/
fragmentatie
o Behandeling:
1st conservatief: kine met aandacht voor secundair
impingement
NSAIDs of subacromiale injectie zo nodig (noodrem)
ESWT bij onvoldoende beterschap (vooral wnr kalk nog
niet gefragmenteerd is)
(needling beetje gevaarlijk, alles in 1 keer kapot
maken veel pijn)
Operatief- arthroscopie- bij falen
ESWT= extracorporeal shockwave therapy
o Electromagnetisch: gefocuseerd
, o Piezo-elektrisch: gefocuseerd
o Electrohydraulisch: gefocuseerd
o Pneumatisch: radiair
o Gefocuseerd= onder de huid verkleinen de golven en focussen
zich op 1 plek
o Radiair= golf gaat zich onderhuids vergroten
Needling
o Grotendeeld verlaten
o Even effectief als ESWT, maar meer nevenwerkingen kans
op forse bursale reactie na behandeling
Secundair- niet-sporter- rotator cuff scheuren
o Bursale zijde partiële, volledige diktescheur, intratendineuze,
articulaire zijde partiële
o VOMIT= victims of modern imaging technology sommige
hebben een scheur en voelen dit zelfs niet
o Bijdragende factoren:
Trauma, lftgebonden degeneratie, subacromiale
overbelasting, …
o Therapie:
Scheuren meestal al lang asymptomatisch aanwezig
Terug naar asymptomatische situatie proberen raken
Kine
Adjuvante: analgetica, NSAID, infiltraties enkel met
oog op optimalisatie van de revalidatie
o Heelkunde: bij falen van conservatief behandele
Te overwegen:
Partiëel vs volledige dikte
Retractie
Vettige degeneratie spierbuik: verlies van
spiercellen die dan vetcellen worden bijna geen
herstel mogelijk
Patiënt factoren: lft, activiteitenniveau, motivatie,
…
Trauma vs degeneratief (1 scheurtje vs meerdere
kleine scheurtjes)
Infiltraties?
o Inspuiting: snel beter,
maar bij langere
opvolging gaan de p
snel achteruit
o Combi van spuit en
kine: slaagt niet aan,