6. Contra-indicaties en intoleranties
6.1 Contra-indicaties
Een contra-indicatie is een patiëntgebonden reden om bepaalde geneesmiddelen niet te
gebruiken omdat de kans op een nadelige bijwerking te groot is. Enkele contra-indicaties
zijn:
- Aandoeningen of omstandigheden die maken dat sommige geneesmiddelen niet
mogen worden gebruikt zoals een gestoorde lever- en nierfunctie, zwangerschap,
borstvoeding of sportbeoefening (doping).
- Overgevoeligheid of intolerantie voor het geneesmiddel.
Bij een absolute contra-indicatie mag het geneesmiddel onder geen enkele voorwaarde door
de patiënt worden gebruikt, bij een relatieve contra-indicatie kan de arts onder voorwaarden
kiezen voor het gebruik van een middel.
6.2 Aandoeningen als contra-indicaties
In de Kennisbank kan in Medicatiebewaking gezocht worden op specifieke contra-indicaties.
De computer zal aangeven welke geneesmiddelen problemen geven bij bepaalde
aandoeningen.
Astma en COPD
Aandoeningen van de luchtwegen. Patiënten met astma of COPD kunnen last hebben van
benauwdheidsklachten
- Ruim 20% van de astmapatiënten ontwikkelt benauwdheidsklachten na het slikken
van een NSAID, vooral bij ibuprofen en naproxen. Door middel van een duidelijke
instructie kan de contra-indicatie met de patiënt worden besproken. Als de patiënt
geen problemen krijgt, kan de NSAID de volgende keer gewoon worden afgeleverd.
- Bètablokkers kunnen bij het optreden van astma of een exacerbatie bij
COPD zorgen dat de luchtwegverwijdende medicatie minder goed werkt →
extra benauwdheid.
Diabetes mellitus
Suikerziekte of diabetes mellitus is een contra-indicatie bij corticosteroïden en bètablokkers.
Corticosteroïden kunnen de glucosestofwisseling ontregelen en bepaalde bètablokkers
kunnen ervoor zorgen dat de patiënt te laat merkt dat zijn bloedsuikergehalte te laag is.
Glaucoom
Bij glaucoom is de druk in de oogbol vergroot wat tot problemen kan leiden met zien. De
hogere oogboldruk kan de oogzenuw beschadigen . Geneesmiddelen die de oogboldruk
kunnen verhogen, bijvoorbeeld corticosteroïden, moeten daarom vermeden worden.
Hart- en vaatziekten, zoals hartfalen, angina pectori en bloeddruk
Bij hartfalen en een hoge bloeddruk mogen bij voorkeur geen vochtvasthoudende
geneesmiddelen gebruikt worden. NSAID’s beïnvloeden de nierfunctie waardoor het lichaam
vocht vasthoudt. Bij hartfalen kan dat tot acute problemen leiden.
Een hoge bloeddruk kan bij langdurig NSAID-gebruik nog hoger worden omdat de NSAID de
werking van de bloeddrukverlagende middelen.
6.1 Contra-indicaties
Een contra-indicatie is een patiëntgebonden reden om bepaalde geneesmiddelen niet te
gebruiken omdat de kans op een nadelige bijwerking te groot is. Enkele contra-indicaties
zijn:
- Aandoeningen of omstandigheden die maken dat sommige geneesmiddelen niet
mogen worden gebruikt zoals een gestoorde lever- en nierfunctie, zwangerschap,
borstvoeding of sportbeoefening (doping).
- Overgevoeligheid of intolerantie voor het geneesmiddel.
Bij een absolute contra-indicatie mag het geneesmiddel onder geen enkele voorwaarde door
de patiënt worden gebruikt, bij een relatieve contra-indicatie kan de arts onder voorwaarden
kiezen voor het gebruik van een middel.
6.2 Aandoeningen als contra-indicaties
In de Kennisbank kan in Medicatiebewaking gezocht worden op specifieke contra-indicaties.
De computer zal aangeven welke geneesmiddelen problemen geven bij bepaalde
aandoeningen.
Astma en COPD
Aandoeningen van de luchtwegen. Patiënten met astma of COPD kunnen last hebben van
benauwdheidsklachten
- Ruim 20% van de astmapatiënten ontwikkelt benauwdheidsklachten na het slikken
van een NSAID, vooral bij ibuprofen en naproxen. Door middel van een duidelijke
instructie kan de contra-indicatie met de patiënt worden besproken. Als de patiënt
geen problemen krijgt, kan de NSAID de volgende keer gewoon worden afgeleverd.
- Bètablokkers kunnen bij het optreden van astma of een exacerbatie bij
COPD zorgen dat de luchtwegverwijdende medicatie minder goed werkt →
extra benauwdheid.
Diabetes mellitus
Suikerziekte of diabetes mellitus is een contra-indicatie bij corticosteroïden en bètablokkers.
Corticosteroïden kunnen de glucosestofwisseling ontregelen en bepaalde bètablokkers
kunnen ervoor zorgen dat de patiënt te laat merkt dat zijn bloedsuikergehalte te laag is.
Glaucoom
Bij glaucoom is de druk in de oogbol vergroot wat tot problemen kan leiden met zien. De
hogere oogboldruk kan de oogzenuw beschadigen . Geneesmiddelen die de oogboldruk
kunnen verhogen, bijvoorbeeld corticosteroïden, moeten daarom vermeden worden.
Hart- en vaatziekten, zoals hartfalen, angina pectori en bloeddruk
Bij hartfalen en een hoge bloeddruk mogen bij voorkeur geen vochtvasthoudende
geneesmiddelen gebruikt worden. NSAID’s beïnvloeden de nierfunctie waardoor het lichaam
vocht vasthoudt. Bij hartfalen kan dat tot acute problemen leiden.
Een hoge bloeddruk kan bij langdurig NSAID-gebruik nog hoger worden omdat de NSAID de
werking van de bloeddrukverlagende middelen.
