INTERNATIONAAL
PRIVAATRECHT
Door Charlotte Wilmotte
Universiteit Antwerpen
Prof. Thalia Kruger, 2025-2026
1
,Examen
• mondeling: 15 minuten
• gesloten boek -> enkel bronnenbundel/andere wetboeken
• schriftelijke voorbereiding: 30 minuten (student houdt zelf tijd in het oog)
Algemene fouten in IPR
• verwisseling van onderdelen
• niet-respecteren bronnen IPR
• verwisseling materieel R & IPR
• verkeerde kwalificatie
Spelers op IPR-veld
• Haagse Conferentie Internationaal Privaatrecht
= intergouvernementele organisatie die werkt rond harmonisatie vh IPR -> aantal verdragen &
beginselen
organisatie (GEEN conferentie)
• internationale organisaties
• Europese Unie
• nationale wetgevers
• gewestelijke/gemeenschaps-decreetgevers
• gemeenten
(UNCITRAL)
DEEL 1: Algemeen deel
H1: Inleiding
1. Algemeen
IPR
= rechtstak die de verhouding tussen verschillende (nationale) rechtssystemen regelt
→ bepalen of we antwoord moeten zoeken in Be rechtssysteem / ander (buitenlands) rechtssysteem
• I -> enkel noodzakelijk voor internationale gevallen
• P -> enkel rechtsverhoudingen binnen privaatrecht
2. Onderdelen van het IPR
IPR: 4 luiken
• internationale BH
• toepasselijk R
• erkenning & uitvoerbaarheid
• administratieve & gerechtelijke samenwerking/internationale samenwerking
(Samenwerking in strafrecht & vervolgen ≠ IPR)
2.1. Internationale bevoegdheid
2
,Waar moet een bepaald internationale situatie w geregeld? Waar moet een bepaald geschil w beslecht?
Regels vd internationale BH bepalen
• in welke feitelijke omstandigheden de Be rechters een internationale zaak kunnen behandelen (=
internationale rechtsmacht)
• in welke gevallen de Be ambtenaren & Be notarissen mogen optreden in grensoverschrijdende gevallen
Bv: kan een Belgische notaris de nalatenschap regelen van een Belg die in Spanje is overleden & in beide
landen eigendommen heeft?
Bv: kan een Belgische ABS het huwelijk voltrekken van 2 Amerikanen die als toeristen in België zijn?
2.2. Toepasselijk recht
Regels vh toepasselijk R bepalen welk R een bepaalde internationale situatie zal regelen
! het is niet omdat een Belgische rechter internationaal bevoegd is om een geschil te behandelen dat deze
rechter ook het Belgische R zal toepassen
mogelijk dat regels van internationale BH bepalen dat een Belgische rechter een geschil mag horen
MAAR dat de regels vh toepasselijk R aan die rechter voorschrijven om het Deense R toe te passen
2.3. Erkenning & uitvoerbaarheid
Regels over erkenning & uitvoerbaarheid hebben te maken met het effect dat buitenlandse rechterlijke
beslissing/buitenlandse authentieke akte in Be zal hebben
Erkenning
= feiten/rechtsverhoudingen die zijn vastgesteld in een buitenlands vonnis/buitenlandse akte kunnen ook
gelden in Be
Uitvoerbaarheid
= buitenlandse rechterlijke beslissing krijgt dezelfde werking in Be als in het land van oorsprong
2.4. Administratieve & gerechtelijke samenwerking
Administratieve samenwerking
= overheidsorganen van verschillende landen treden rechtstreeks met elkaar in verbinding om de burger
bij te staan
sommige internationale verdragen & Europese verordeningen stellen centrale autoriteiten aan
spelen faciliterende rol tussen burger & rechterlijke & administratieve instanties
+ rechters van verschillende landen moeten steeds meer rechtstreeks met elkaar in contact treden
Bv: verkrijgen van bewijs, toegang tot buitenlandse R, voorkomen van parallelle procedures -> vereisen
nauwere samenwerking tussen gerechten
3. Aanverwante rechtstakken
IPR = verwant aan aantal andere rechtstakken
• materieel R
3
, • rechtsvergelijking
• gerechtelijk R
• publiekR
• EU-R
• internationaal (publiek)R
• mensenrechten
3.1. Materieel recht
Doel IPR-regels: verwijzen naar juiste rechter/juiste rechtssysteem
beoefenaar vh IPR moet rechtsverhouding/dispuut in correcte categorie vh privaatrecht kunnen
plaatsen
Op internationaal/Europees vlak: meer & meer initiatieven om materieel R te harmoniseren/uniformiseren
bij wijze van internationale verdragen/beginselen
om de zaken eenvoudiger & duidelijker te maken voor de rechtsonderhorige
Bv: welk R is van toepassing om te weten of je ongeboren kind mag erven -> of dat mag = materieel R
-> IPR gaat enkel zeggen naar welk recht je moet kijken om een antwoord te vinden
3.2. Rechtsvergelijking
Vergelijken van verschillende rechtssystemen -> doel: om eigen recht in context te zien & te verbeteren
buitenlandse R w bestudeerd vanuit optiek vd noden vh eigen R
<-> IPR
- IPR bepaalt de situaties waarin vreemd R moet w toegepast
- Be rechter/ambtenaar past buitenlandse R toe in al zijn eigenheid
gaat NIET de vraag stellen of buitenlandse R interessant is & er iets uit te leren valt
- rechter/ambtenaar moet Be R buiten beschouwing laten bij toepassing vh buitenlandse R
3.3. Gerechtelijk recht
Ger.W.: bepaalt hoe het R w gehandhaafd
IPR speelt ook bij burgerlijke vorderingen met internationaal element
Bv: IPR regelt of een eiser haar vordering in Be mag inleiden (nog voor de vraag waar in Be dit moet
gebeuren)
Bv: IPR regelt hoe eiser de verweerder die in ander land woont, op de hoogte kan brengen vd vordering in
Be
Bv: IPR regelt hoe een Be rechter bewijsmateriaal dat zich in buiteland bevindt, kan bekomen
Bv: IPR regelt hoe partijen een buitenlandse beslissing in Be kunnen uitvoeren
Internationaal gerechtelijk R = onderdeel vh IPR -> situeert zich in het 1 ste, 3de & 4de luik vh IPR
3.4. Publiek recht
IPR betreft hoofdzakelijk het privaatrecht
MAAR bepaalde elementen uit publiekR = relevant
Bv: publiekrecht van elke Staat bepaalt wie de nationaliteit van die Staat heeft -> nationaliteit =
4
PRIVAATRECHT
Door Charlotte Wilmotte
Universiteit Antwerpen
Prof. Thalia Kruger, 2025-2026
1
,Examen
• mondeling: 15 minuten
• gesloten boek -> enkel bronnenbundel/andere wetboeken
• schriftelijke voorbereiding: 30 minuten (student houdt zelf tijd in het oog)
Algemene fouten in IPR
• verwisseling van onderdelen
• niet-respecteren bronnen IPR
• verwisseling materieel R & IPR
• verkeerde kwalificatie
Spelers op IPR-veld
• Haagse Conferentie Internationaal Privaatrecht
= intergouvernementele organisatie die werkt rond harmonisatie vh IPR -> aantal verdragen &
beginselen
organisatie (GEEN conferentie)
• internationale organisaties
• Europese Unie
• nationale wetgevers
• gewestelijke/gemeenschaps-decreetgevers
• gemeenten
(UNCITRAL)
DEEL 1: Algemeen deel
H1: Inleiding
1. Algemeen
IPR
= rechtstak die de verhouding tussen verschillende (nationale) rechtssystemen regelt
→ bepalen of we antwoord moeten zoeken in Be rechtssysteem / ander (buitenlands) rechtssysteem
• I -> enkel noodzakelijk voor internationale gevallen
• P -> enkel rechtsverhoudingen binnen privaatrecht
2. Onderdelen van het IPR
IPR: 4 luiken
• internationale BH
• toepasselijk R
• erkenning & uitvoerbaarheid
• administratieve & gerechtelijke samenwerking/internationale samenwerking
(Samenwerking in strafrecht & vervolgen ≠ IPR)
2.1. Internationale bevoegdheid
2
,Waar moet een bepaald internationale situatie w geregeld? Waar moet een bepaald geschil w beslecht?
Regels vd internationale BH bepalen
• in welke feitelijke omstandigheden de Be rechters een internationale zaak kunnen behandelen (=
internationale rechtsmacht)
• in welke gevallen de Be ambtenaren & Be notarissen mogen optreden in grensoverschrijdende gevallen
Bv: kan een Belgische notaris de nalatenschap regelen van een Belg die in Spanje is overleden & in beide
landen eigendommen heeft?
Bv: kan een Belgische ABS het huwelijk voltrekken van 2 Amerikanen die als toeristen in België zijn?
2.2. Toepasselijk recht
Regels vh toepasselijk R bepalen welk R een bepaalde internationale situatie zal regelen
! het is niet omdat een Belgische rechter internationaal bevoegd is om een geschil te behandelen dat deze
rechter ook het Belgische R zal toepassen
mogelijk dat regels van internationale BH bepalen dat een Belgische rechter een geschil mag horen
MAAR dat de regels vh toepasselijk R aan die rechter voorschrijven om het Deense R toe te passen
2.3. Erkenning & uitvoerbaarheid
Regels over erkenning & uitvoerbaarheid hebben te maken met het effect dat buitenlandse rechterlijke
beslissing/buitenlandse authentieke akte in Be zal hebben
Erkenning
= feiten/rechtsverhoudingen die zijn vastgesteld in een buitenlands vonnis/buitenlandse akte kunnen ook
gelden in Be
Uitvoerbaarheid
= buitenlandse rechterlijke beslissing krijgt dezelfde werking in Be als in het land van oorsprong
2.4. Administratieve & gerechtelijke samenwerking
Administratieve samenwerking
= overheidsorganen van verschillende landen treden rechtstreeks met elkaar in verbinding om de burger
bij te staan
sommige internationale verdragen & Europese verordeningen stellen centrale autoriteiten aan
spelen faciliterende rol tussen burger & rechterlijke & administratieve instanties
+ rechters van verschillende landen moeten steeds meer rechtstreeks met elkaar in contact treden
Bv: verkrijgen van bewijs, toegang tot buitenlandse R, voorkomen van parallelle procedures -> vereisen
nauwere samenwerking tussen gerechten
3. Aanverwante rechtstakken
IPR = verwant aan aantal andere rechtstakken
• materieel R
3
, • rechtsvergelijking
• gerechtelijk R
• publiekR
• EU-R
• internationaal (publiek)R
• mensenrechten
3.1. Materieel recht
Doel IPR-regels: verwijzen naar juiste rechter/juiste rechtssysteem
beoefenaar vh IPR moet rechtsverhouding/dispuut in correcte categorie vh privaatrecht kunnen
plaatsen
Op internationaal/Europees vlak: meer & meer initiatieven om materieel R te harmoniseren/uniformiseren
bij wijze van internationale verdragen/beginselen
om de zaken eenvoudiger & duidelijker te maken voor de rechtsonderhorige
Bv: welk R is van toepassing om te weten of je ongeboren kind mag erven -> of dat mag = materieel R
-> IPR gaat enkel zeggen naar welk recht je moet kijken om een antwoord te vinden
3.2. Rechtsvergelijking
Vergelijken van verschillende rechtssystemen -> doel: om eigen recht in context te zien & te verbeteren
buitenlandse R w bestudeerd vanuit optiek vd noden vh eigen R
<-> IPR
- IPR bepaalt de situaties waarin vreemd R moet w toegepast
- Be rechter/ambtenaar past buitenlandse R toe in al zijn eigenheid
gaat NIET de vraag stellen of buitenlandse R interessant is & er iets uit te leren valt
- rechter/ambtenaar moet Be R buiten beschouwing laten bij toepassing vh buitenlandse R
3.3. Gerechtelijk recht
Ger.W.: bepaalt hoe het R w gehandhaafd
IPR speelt ook bij burgerlijke vorderingen met internationaal element
Bv: IPR regelt of een eiser haar vordering in Be mag inleiden (nog voor de vraag waar in Be dit moet
gebeuren)
Bv: IPR regelt hoe eiser de verweerder die in ander land woont, op de hoogte kan brengen vd vordering in
Be
Bv: IPR regelt hoe een Be rechter bewijsmateriaal dat zich in buiteland bevindt, kan bekomen
Bv: IPR regelt hoe partijen een buitenlandse beslissing in Be kunnen uitvoeren
Internationaal gerechtelijk R = onderdeel vh IPR -> situeert zich in het 1 ste, 3de & 4de luik vh IPR
3.4. Publiek recht
IPR betreft hoofdzakelijk het privaatrecht
MAAR bepaalde elementen uit publiekR = relevant
Bv: publiekrecht van elke Staat bepaalt wie de nationaliteit van die Staat heeft -> nationaliteit =
4
