Samenvatting uitgebreide en duidelijke leerdoelen materieel strafrecht k2

Leerdoelen materieel recht
Week 1
de bronnen van het materiële strafrecht benoemen;

 Wetboek van strafrecht
 Bijzondere wetten (bijv. Opiumwet)
 Verdragen (bijv. artikel 6 EVRM)
 Beginselen van goede procesorde
 Literatuur
 Ongeschreven recht (beleid en jurisprudentie)

uitleggen wat het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel inhoudt;

Een straf moet berusten op een voorafgaande wettelijke bepaling
artikel 1 Sr + artikel 16 GW + artikel 7 EVRM

sub regels

 Straf moet berusten op een wet in formele zin
 Het verbod van terugwerkende kracht
 Lex certa; een wetsbepaling moet specifiek, concreet en helder zijn
 Het verbod van analogische interpretatie; alleen een gedraging die
aan een wettelijke beschrijving beantwoordt, kan leiden tot straffen.
Niet wanneer het er enkel op ‘lijkt’

het beginsel ‘geen straf zonder schuld’ toelichten;

 Het gedrag van de dader moet hem verweten kunnen worden. Dit is
wanneer hij de reële mogelijkheid had zich anders te gedragen dan
hij deed
 De verdachte wordt voor onschuldig gehouden totdat schuld door
de rechter is vastgesteld  onschuldpresumptie artikel 6 lid 2
EVRM

de doelen en functies van straffen beschrijven en deze in een rechterlijke
uitspraak herkennen.


Door het leed dat straffen toebrengt, wil men dat straffen gerechtvaardigd
wordt. Er zijn straftheorieën die het straffen rechtvaardigen
 Absolute theorieën (vergelding)
Door het strafbaar feit is de rechtsorde verstoort en dat moet in balans
worden gebracht door strafoplegging. De zwaarte van de straf is gericht
op de ernst van het delict
-> de straf is geen middel tot doel, maar is uitdrukking van de
gerechtigheid

1

,  Relatieve theorieën
De rechtvaardiging is het effect dat de straf heeft op de dader en de
maatschappij
-> het doel is preventie in de toekomst
 Speciale preventie
De veroordeelde zal door de straf niet in herhaling vallen
 Generale preventie
de afschrikkende werking dat de straf heeft op anderen
Het strafrecht is vanzelfsprekend -> elk geordende samenleving kent
regels en die regels functioneren alleen indien zij worden gehandhaafd.
Aan de andere kant is het strafrecht het uiterste middel -> ultimum
remedium -> het strafrecht moet zonder twijfel worden ingezet, maar
wel met terughoudendheid


Week 2
van een willekeurige delictsomschrijving de verschillende bestanddelen
onderscheiden;

Artikel 310 Sr
‘hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort
wegneemt, met het oogmerk het zich wederechtelijk toe te eigenen,
wordt als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten
hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie’

- Hij die enig goed
- dat geheel OF ten dele
- aan iemand anders toebehoort
- wegneemt
- Met het oogmerk om het wederrechtelijk toe te eigenen

Artikel 307 Sr
‘hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogte twee jaren of een geldboete van de
vierde categorie’

- Hij aan wiens schuld te wijten is
- De dood
- Van een ander

 komt aan bod in de eerste vraag van artikel 350 Sv en alle
bestanddelen moeten hier bewezen worden. Anders volgt er vrijspraak op
grond van artikel 352 lid 1 Sv


2

, strafbare feiten kwalificeren;

Het handelen kan pas strafbaar gesteld worden, wanneer het valt onder
een delictsomschrijving opgenomen in de formele wet (legaliteitsbeginsel)
bij de kwalificatievraag moet de rechter controleren of alle bestanddelen
van het strafbare feit in de bewezenverklaring voorkomen. De OvJ moet
de tenlastelegging zo opstellen dat alle bestanddelen daarin zijn verwerkt,
aangezien de rechter moet oordelen ‘op grondslag ter tenlastelegging’
Bijv. wanneer het aan iemands schuld te wijten is dat een ander dood is,
kan dit gekwalificeerd worden als ‘dood door schuld’. Stel dat een
handeling niet gekwalificeerd zou kunnen worden zal er ontslag van alle
rechtsvervolgingen volgen

 komt aan bod in de tweede vraag van artikel 350 Sv. het
bewezenverklaarde moet gekwalificeerd worden. Anders volgt er ontslag
van alle rechtsvervolgingen op grond van artikel 352 lid 2 Sv


uitleggen wat de elementen van een strafbaar feit zijn;

Elementen zijn de ongeschreven voorwaarden van de strafrechtelijke
aansprakelijkheid. Zij worden geacht aanwezig te zijn en hoeven niet
bewezen te worden

 Wederrechtelijkheid

het handelen moet in strijd zijn met het recht. Dit wordt geacht het geval
te zijn, tenzij iemand een beroep doet op een rechtvaardigingsgrond. De
gedraging is dan gerechtvaardigd en niet in strijd met de wet

 Verwijtbaarheid

Iemand heeft een delict gepleegd, dat in strijd is met het recht, en dit kan
hem verweten worden. Dit wordt geacht het geval te zijn, tenzij iemand
een beroep doet op een schulduitsluitingsgrond. De dader was dan niet in
staat de gevaarzetting te vermijden en de dader wordt verontschuldigd

 komt aan bod in de derde vraag van artikel 350 Sv. De verdachte moet
strafbaar zijn. Dus wederechtelijk gehandeld hebben en verwijtbaar zijn.
Anders volgt er ontslag van alle rechtsvervolgingen op grond van artikel
352 lid 2 Sv

het belang van het zorgvuldig opstellen van een tenlastelegging
toelichten;

De vraag of het feit bewezen is, moet worden beantwoord op de
grondslag van de tenlastelegging. Op het moment dat de
tenlastelegging niet bewezen kan worden, volgt er vrijspraak. Zelfs
wanneer de verdachte een bepaald feit wel heeft begaan, maar dit niet


3