Werkplekleren in de klas Ooms Amber
13/01/2026
Werkplekleren in de klas
H1 Kenmerken in het onderwijs
1.1 Functies van onderwijs
VLOR = Vlaamse Onderwijs raad
‘’een optimale persoonlijkheidsontwikkeling en een kritisch-creatieve integratie in een dynamische
samenleving te betrachten, uitgaande van een pedagogische missie van elke school’’
Biesta:
1. Kwalificatie
= Competenties ontwikkelen
-> om goed te functioneren in de maatschappij en om bepaald beroep uit te oefenen
-> specifieke en algemene competenties
Kennis 1+1=2, L ziet er zo uit
Vaardigheden L leren schrijven
Attitudes net werken, respect
2. Socialisatie
= voorbereiden op leven als lid van een gemeenschap
-> kennis maken met tradities, omgangsvormen en praktijken
-> focus op relaties aan gaan en bewuste keuzes
bv. wat doe je als je een groep tegen komt waar je 1 iemand niet van kent
bv. je bord niet helemaal leeg eten in Japan is een beleefdheidsvorm
3. Persoonsvorming
= zorgen dat kinderen zichtzelf kunnen zijn en worden
-> focus op eigen identiteit ontwikkelen
-> wie ben ik? , Wat kan ik? , wie wil ik zijn?
1.2 Termen in het vakgebied
1. onderwijskunde
= wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs beschrijft en probeert te
begrijpen en verklaren
2. pedagogie(k)
Pedagogie = praktijk van het opvoeden
Pedagogiek = slaat eerder op de wetenschap
= wetenschappelijke studie van de manier waarop volwassenen kinderen grootbrengen met
Een bepaald doel voor zich
p. 1/29
,Werkplekleren in de klas Ooms Amber
13/01/2026
Kind = persoon jonger dan 18
-> eenduidige wetenschap, geen consensus
-> context gebonden en verschillend per situatie
-> normatieve wetenschap = beïnvloed door individuele en maatschappelijke normen en
en waarden
Bv. vroeger op de handen slaan, nu time out hoek
3. opvoeding
Primair opvoedingsmilieu
Het kerngezin (= groep samenwonende mensen van minstens 2 generaties)
-> cultuur afhankelijk
Materieel steunen = kleren
Immaterieel steunen = emotioneel
Secundair opvoedingsmilieu
Opvoeding door professionals
Bv. school, kinderdagverblijf, instelling,…
Tertiaire opvoedingsmilieu
Alle omgevingen die invloed hebben zonder een vaste structuur
Bv. woonwijk, vriendengroep,…
Quartiaire opvoedingsmilieu
De wereld
Bv. TV, internet, games, sociale media,…
4. didactiek
-> nodig om op de makkelijkste manier nieuwe dingen aan te leren
- Algemene didactiek
Theorie van het onderwijzen en leren
Bv. oogcontact, verschillende leerlingen aan duiden
- Vakdidactiek
Verschillende didactieken per vak
-> hoe het best een vak aanleren en met welke leermiddelen?
1.3 Beroepsprofiel en basiscompetenties van de leraar
Decreet = Vlaamse wet
Beroepsprofiel = is een omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes die een leraar moet
kennen
-> opgesteld op basis van de verwachtingen van de brede maatschappij en het bedrijfsleven
-> vastgelegd door de overheid (1996: decreet lerarenopleiding en nascholing)
1. Beroepscompetenties
Specifieke vaardigheden om een beroep uit te kunnen oefenen
Bv. lesdoelen formuleren, instructies geven, evalueren,…
2. Basiscompetenties
Fundamentele vaardigheden die iedereen nodig heeft
Bv. lezen, schrijven, samenwerken, leren plannen,…
p. 2/29
, Werkplekleren in de klas Ooms Amber
13/01/2026
De leraar is verantwoordelijk voor…
…de lerende
…de school/onderwijsgemeenschap
…de maatschappij
Functionele gehelen
1. De leraar als partner van de ouders
= contact met de ouders
Bv. oudercontact, brieven in boekentas, agenda, ouderraad,…
2. De leraar als lid van de onderwijsgemeenschap
= communicatie tussen leerkrachten met andere scholen
Bv. nieuwe doelen,…
3. De leraar als organisator
= organiseren van evenementen
Bv. bus regelen, uitstappen plannen, schoolfeest,…
4. De leraar als begeleider van een leer- en ontwikkelingsprocessen
= didactiek
Bv. hoe leg ik een breuk uit,…
5. De leraar als inhoudelijk expert
= de kennis die je als leerkracht hebt
Bv. rekenen, lezen, WO,…
6. De leraar als cultuurparticipant
p. 3/29
13/01/2026
Werkplekleren in de klas
H1 Kenmerken in het onderwijs
1.1 Functies van onderwijs
VLOR = Vlaamse Onderwijs raad
‘’een optimale persoonlijkheidsontwikkeling en een kritisch-creatieve integratie in een dynamische
samenleving te betrachten, uitgaande van een pedagogische missie van elke school’’
Biesta:
1. Kwalificatie
= Competenties ontwikkelen
-> om goed te functioneren in de maatschappij en om bepaald beroep uit te oefenen
-> specifieke en algemene competenties
Kennis 1+1=2, L ziet er zo uit
Vaardigheden L leren schrijven
Attitudes net werken, respect
2. Socialisatie
= voorbereiden op leven als lid van een gemeenschap
-> kennis maken met tradities, omgangsvormen en praktijken
-> focus op relaties aan gaan en bewuste keuzes
bv. wat doe je als je een groep tegen komt waar je 1 iemand niet van kent
bv. je bord niet helemaal leeg eten in Japan is een beleefdheidsvorm
3. Persoonsvorming
= zorgen dat kinderen zichtzelf kunnen zijn en worden
-> focus op eigen identiteit ontwikkelen
-> wie ben ik? , Wat kan ik? , wie wil ik zijn?
1.2 Termen in het vakgebied
1. onderwijskunde
= wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs beschrijft en probeert te
begrijpen en verklaren
2. pedagogie(k)
Pedagogie = praktijk van het opvoeden
Pedagogiek = slaat eerder op de wetenschap
= wetenschappelijke studie van de manier waarop volwassenen kinderen grootbrengen met
Een bepaald doel voor zich
p. 1/29
,Werkplekleren in de klas Ooms Amber
13/01/2026
Kind = persoon jonger dan 18
-> eenduidige wetenschap, geen consensus
-> context gebonden en verschillend per situatie
-> normatieve wetenschap = beïnvloed door individuele en maatschappelijke normen en
en waarden
Bv. vroeger op de handen slaan, nu time out hoek
3. opvoeding
Primair opvoedingsmilieu
Het kerngezin (= groep samenwonende mensen van minstens 2 generaties)
-> cultuur afhankelijk
Materieel steunen = kleren
Immaterieel steunen = emotioneel
Secundair opvoedingsmilieu
Opvoeding door professionals
Bv. school, kinderdagverblijf, instelling,…
Tertiaire opvoedingsmilieu
Alle omgevingen die invloed hebben zonder een vaste structuur
Bv. woonwijk, vriendengroep,…
Quartiaire opvoedingsmilieu
De wereld
Bv. TV, internet, games, sociale media,…
4. didactiek
-> nodig om op de makkelijkste manier nieuwe dingen aan te leren
- Algemene didactiek
Theorie van het onderwijzen en leren
Bv. oogcontact, verschillende leerlingen aan duiden
- Vakdidactiek
Verschillende didactieken per vak
-> hoe het best een vak aanleren en met welke leermiddelen?
1.3 Beroepsprofiel en basiscompetenties van de leraar
Decreet = Vlaamse wet
Beroepsprofiel = is een omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes die een leraar moet
kennen
-> opgesteld op basis van de verwachtingen van de brede maatschappij en het bedrijfsleven
-> vastgelegd door de overheid (1996: decreet lerarenopleiding en nascholing)
1. Beroepscompetenties
Specifieke vaardigheden om een beroep uit te kunnen oefenen
Bv. lesdoelen formuleren, instructies geven, evalueren,…
2. Basiscompetenties
Fundamentele vaardigheden die iedereen nodig heeft
Bv. lezen, schrijven, samenwerken, leren plannen,…
p. 2/29
, Werkplekleren in de klas Ooms Amber
13/01/2026
De leraar is verantwoordelijk voor…
…de lerende
…de school/onderwijsgemeenschap
…de maatschappij
Functionele gehelen
1. De leraar als partner van de ouders
= contact met de ouders
Bv. oudercontact, brieven in boekentas, agenda, ouderraad,…
2. De leraar als lid van de onderwijsgemeenschap
= communicatie tussen leerkrachten met andere scholen
Bv. nieuwe doelen,…
3. De leraar als organisator
= organiseren van evenementen
Bv. bus regelen, uitstappen plannen, schoolfeest,…
4. De leraar als begeleider van een leer- en ontwikkelingsprocessen
= didactiek
Bv. hoe leg ik een breuk uit,…
5. De leraar als inhoudelijk expert
= de kennis die je als leerkracht hebt
Bv. rekenen, lezen, WO,…
6. De leraar als cultuurparticipant
p. 3/29
