Hoorcollege aantekeningen van het vak behandeling

Inhoud
Hoorcollege 1: Orthopedagogiek als handelingswetenschap & behandelperspectieven – Mönch.....................................................2
Hoorcollege 2: Leertheoretisch kader als behandelperspectief – Mönch............................................................................................5
Hoorcollege 3: Interventieonderzoek - Bodden....................................................................................................................................9
Hoorcollege 4: Cognitieve gedragstherapie nader uitgewerkt - Mönch............................................................................................12
Hoorcollege 5: Behandeling en interventies in het werkveld leerlingenzorg – van Luit....................................................................13
Hoorcollege 6: Protocollair, transdiagnostisch of modulair werken? – Bodden................................................................................17
Hoorcollege 7: non-specifieke factoren van behandeling binnen de gehandicaptenzorg – Geulen & van Ham...............................19
Hoorcollege 8: Familie als focus van begeleiding of behandeling – Wijsbroek..................................................................................21




1

, 09-02-2021

Hoorcollege 1: Orthopedagogiek als handelingswetenschap & behandelperspectieven
– Mönch.

De orthopedagoog als professional:

 Het toepassen van kennis (over procedures en methodieken) en de kunde (rol als therapeut die dit proces regisseert)
 Met als doel om dat wat gewenst is te realiseren: het normatieve gezichtspunt.
 Oorspronkelijk object van de orthopedagogiek: het afwijkende kind
o Afwijkend:
 Het moeilijk opvoedbare kind.
 Het kind met leerproblemen.
 Het fysiek of mentaal beperkte kind.
o Doel van het orthopedagogisch ingrijpen: het kind helpen bij de maatschappelijke integratie.

Therapiecyclus:
 Indicatieanalyse als scharnierpunt tussen diagnostiek en interventie.
o Doel: verantwoorde aanbeveling voor de best passende aanpak voor het probleem  indicerende diagnose.
o Aanbevelingen o.b.v. empirische kennis
 Planning.
 Uitvoering.
 Beoordeling van het effect.
 Fasen in het hulpverleningsproces:




o DC = diagnostische cyclus
o TC = therapeutische cyclus

De regulatieve cyclus: effectiviteit van geboden hulp evalueren
 Getrapte benadering: gewoon als het kan, speciaal als het moet.
o Pas opschalen als het moet
 Beslissingsmomenten inbouwen
 N=1
 Stapsgewijs doelen bereiken om het probleem oplossen 
beslissingen sturen het handelen.
 Voortgang bewaken door onderzoeksmomenten in te bouwen 
empirische subcycli
o Predictieve cyclus: binnen de regulatieve cyclus zijn empirische
subcycli.
 Primaire hoofdvraag: is het gewenste effect opgetreden
 Denken en handelen structureren om verantwoord hulp te
verlenen.

Fasen van regulatieve cyclus (Van Strien):
 Probleemherkenning.
 Probleemdefiniëring  doelen formuleren.
 Bedenken en afwegen van behandelingsmogelijkheden  ervaringskennis/theorieën  kosten-baten analyse.
o Adviesgesprek met lijst van aanbevelingen  reactie van cliënt is controlerend  lijdt tot advies + vervolg.
 Maken van een plan  schriftelijk behandelplan (ondertekend).
 Plan uitvoeren  interventie volgens regels  referentiekader behandelaar  afwisselend monitoring en bijstellen.
 Evaluatie  zijn de doelen bereikt?  hermeting om het effect te zien.

2

, Adviesgesprek:
 Informatie verschaffen  voorlichting.
 Werk controleren  reacties cliënt.
 Via overleg tot overeenstemming komen over welke behandeling.
 Informatie verzamelen met het oog op de concrete invulling van het advies.

Het integreren van gegevens wordt complexer naarmate de problematiek veelzijdiger is en er meer disciplines zijn betrokken.
 Veel factoren van invloed op uiteindelijke resultaat:
o Diagnostiek is niet goed gegaan.
o Doelstelling is niet helemaal juist.
o Plan is niet goed uitgevoerd.
 Dialogische gerichtheid van de orthopedagoog.
o Risico op beschuldiging, incompetentieverklaring  ouders.
o Multiculturele gezinnen.
o Belang van contact staat voorop.

Orthopedagogische invalshoeken:
 Verschil kind-adolescent:
o Afstemmen op ontwikkelingsniveau.
 Bij kinderen wordt vaak gebruik gemaakt van speltherapie.
o Kind nog afhankelijk van anderen.
 Interventie gericht op meerderen  gezinsfactoren.
 Kinderen/jeugdigen worden vaak gestuurd  weinig motivatie.
 Ethische kwesties.
o Wie meld zich aan?  ouders of kind.
o Kinderen betrekken in beslissingen  verhogen motivatie
o Vertrouwelijkheid  professionele communicatie  alleen informatie verspreiden met toestemming.




Psychodynamisch model:
 Gericht op ontwikkelingsproces.
 Voor persoonlijke ontwikkeling: angst en emotionele crisissen doormaken  belangrijk voor persoonlijke groei/
zelfontwikkeling.
 Belang personen in vroege ontwikkeling.
 Aandacht voor intrapsychische aspect individu: innerlijke perceptie.


3