Cross culturele en grootstedelijke psychologie
Les 2:
Een sociaal-demografische blik: superdiversiteit
Hoofdstuk grootstedelijke psychologie:
Waarover gaat het?
oranje: 1e grootstedelijke psychologie veld,
globaal onderzoeksdomein over stedelijke
inrichting en de betekenis daarvan = urban
studies
blauw = ander luik, verschillen in culturele
invloeden bij mensen en hoe dat kan
overlappen over culturen heen
overlap = uitdagingen te maken met
diversiteit (= verschillen tss mensen)
vandaag de doorsnede = diversiteit bekijken
Grootstedelijkheid >> ‘urbanisation’ / ‘urban studies’: waarom? (= geleidelijke uitbreiding van
grootstedelijke gebieden)
o Meer dan helft van de wereldbevolking leeft in (groot)steden (slide 4)
o Kantelpunt van dat er meer mensen in steden zijn gaan wonen tov rural population is niet zo
lang geleden, rond2004-2005 dat die scheidingslijn er gekomen is
o Laatste 20j daarom meer A naar wat is de betekenis van al die mensen die in steden leven
Slide 5:
o Economische redenen om in steden te gaan wonen, plattelandsvlucht:
o High-income countries (Western Europe, the Americas, Australia, Japan, and the Middle East)
> 80% of the population lives in urban areas.
➢ Hoge inkomenslanden: het aantal mensen in steden is hier veel jonger dan lage en
middel inkomenslanden
➢ Globaal genomen in hoge inkomenslanden meer dan 80% van mensen wonen in
steden
o Upper-middle-income countries (Eastern Europe, East Asia, North and Southern Africa, and
South America): 50% to 80% % of the population lives in urban areas.
o Most low to lower-middle-income countries: majority of the population still live in rural
areas
Slide 6:
o 2023: 213470 (1.8%) Belgen leven in een ‘rural area’; dit is een relatieve verschuiving van
69% in vergelijking met 1960
, o Prent van België, iets meer dan 200 000 mensen in België leven nog in rural area, nog geen
2% van de bevolking, enorme verschuiving vanaf bv jaren 60
Feiten over urbanisering (https://ourworldindata.org/urbanization):
o Wat weten we echt over urbanisering? Meerderheid van wereldbevolking leeft in
geürbaniseerde setting = soort van stedelijke omgeving. Hoe die steden zijn georganiseerd
zijn, kan verschillen.
o Globally more people live in urbanized settings than not (disputes in these figures are all
above the 50% urban mark);
o There is a broad distribution and density of where people live across the world (sometimes at
very high resolution);
o Although it can seem like our expanding cities take up a lot of land, only a bit more than 1%
of global land is classified as a part of a settlement or as infrastructure; (steden nemen
slechts 1% van de hele oppervlakte aarde in, grootste stad is Delhi in India)
o Rates of urbanization have been increasing rapidly across all regions (in 1800, less than 10%
of people across all regions lived in urban areas);
o Urbanization is expected to continue to increase with rising incomes and shifts away from
employment in agriculture; (we hebbe, steeds minder traditionele landbouw, meer
alternatieve methoden)
o Disagreements in urban population numbers arise from definition or boundary differences in
what makes a population 'urban'.
o Bv: Tokyo is groot maar densitiet van mensen die op elkaar wonen is ontzettend groot.
o Middel en low countries komen ook op gang, verstedelijking is daar nu ook bezig, hebben
vaak grote bevolking
Grootstedelijkheid >> ‘urbanisation’ / ‘urban studies’:
o What is ‘urban’?
> Currently no universal definition
UN reports figures based on nationally defined urban shares.
BUT: countries adopt very different definitions of urbanization.
➢ thresholds number of inhabitants) of urban versus rural vary,
➢ types of metrics used vary
➢ landen mogen zelf kiezen wat voor hun urban en niet urban is, ze mogen ook zelf
kiezen hoe ze “densiteit” bepalen.
E.g.
➢ Most frequently adopted threshold for ‘urban’: 2000 – 5000 inhabitants
➢ Sweden / Denmark: 200 inhabitants
➢ Japan: 50000 inhabitants
➔ we spreken van “stad” vanaf 2000-5000 bewoners vs zweden heb je weinig mensen dus pas
“stad” vanaf 200 mensen vs Japan “stad” vanaf 50 000 mensen
o meer dan de helft van de wereldbevolking woont in verstedelijkte gebieden, wat die
gebieden zijn, daar zit variatie op
The European Commission applied a harmonized definition of settlements across all countries
(Global Human Settlement Layer (GHSL)-project)
, o Cities: must have a minimum of 50,000 inhabitants plus a population density of at least 1500
people per square kilometer (km2) or density of build-up area greater than 50%.
o Towns: must have a minimum of 5,000 inhabitants plus a population density of at least 300
people per square kilometer (km2).
o Villages: fewer than 5,000 inhabitants
Using these definitions, estimate that around 45% of people live in cities and a further 35% live in
towns. The remaining 20% live in villages.
This means that the total urban share was around 80% in 2020 (> 6.2 billion people).
o Pogingen om eenheid in te vinden, “verstelijking zien als continuüm” niet dichotoom OF stad
OF platteland maar tussenin “cities en towns” town= kleinere steden vanaf 5000 maar moet
ook een zekere populatiedensiteit zijn bv 300 mensen per km tot de tweede
o Met die definitie bekom je dat ong 45% van mensen die in die grotere steden wonen en 35%
in kleinere steden en 20% in villages=dorpen
Stedelijk vs ‘groot’stedelijk?
>100.000 inwoners = grootstad;
>1.000.000 inwoners = metropool (Internationaal Statistisch Instituut, 1887)
Vlaanderen heeft in zijn beleidsteksten het niet over grote/kleine steden of grootsteden, maar
centrumsteden. We hebben 13 grootsteden (bv: Antwerpen = meer dan 100 000 inwoners)
Vlaanderen: ‘centrumsteden’
>> dertien centrumsteden:
- twee grootsteden Antwerpen en Gent
- elf regionale steden Aalst, Brugge, Genk,
Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen,
Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas,
Turnhout.
+/- 1 op 4 van de totale Vlaamse bevolking woont in één van de dertien centrumsteden.
+/- de helft hiervan woont in de grootsteden Antwerpen of Gent.
>> Toenemende belang van de stad als leefomgeving
‘Transformative power of cities’ – but also challenges
>> de meerwaarde van én de uitdagingen in de (groot)stad zijn vooral gelinkt aan het
samenwonen –> we ‘zijn’ de stad
o Doordat er steeds meer mensen in een stad wonen wordt de leefomgeving ook belangrijker
en is er meer onderzoek naar.
o Hoe organiseren we dit? (o.a. ruimtelijke ordening, mobiliteit, hoe richten we de publieke
ruimte in, maar ook: sociale organisatie)
o Hoe kijken we ernaar / hoe beleven we dit? (wat zijn onze representaties) – en hoe vertaalt
dit zich
➢ Het ‘zichtbare’ eerst >> etnisch-(culturele) verschillen – vooral door migratie op de
radar gekomen
➢ Angst voor wat we niet kennen
➢ Vaak foute onderliggende assumpties
, o Eerste stroming = nadruk op transformatie power = mogelijkheden die stedelijke omgeving
biedt aan mensen = positieve kant van het verhaal
o Tweede stroming= de challenges/uitdagingen, alles wat kan mislopen in die stedelijke context
o Gaan allebei over het samenwonen aan zich= “we zijn de stad” we zitten er middenin →Bv
hoe organiseren we dat samenwonen en samenleven?
o Wat zijn onze representaties? Als burger maar ook als individu
o Hoe we ernaar kijken heeft te maken met etniciteit, omdat het te maken heeft met kleur =
etnische diversiteit. Angst vr het onbekende →Foute assumpties of info die we niet hebben,
er is veel dat we niet weten
Angst voor wat we niet kennen:
o basistelling van theorie vanboven: door migratie en verstedelijking verlies aan sociale
controle in de stad
o video: macro level theory, kijkt niet naar individuele motivatie maar de context / omgeving
o crome an addelinquency co-occu with other social problams in community eg poverty
o cities develop in rings around city-center but eg disorganization of moral structures
o BELANGRIJK: verschillende zones, straks op Bussel toegepast
>> Eerste theorievorming: Chicago School: verlies aan sociale controle als gevolg van migratie
en verstedelijking (sociale desorganisatie-theorie)
‘the process by which the authority and influence of an earlier culture and system of social
control is undermined and eventually destroyed’ (Park, Burgess & McKenzie, 1925; pp.107)
>> Migranten vertonen deviant gedrag en crimineel gedrag (wanneer ze in bepaalde zones in
de stad wonen)
>> In de moderne stedelijke samenlevingen zijn er onvoldoende controlemechanismen om dit
te kunnen corrigeren
➔ Theorie is achterhaald en bekritiseerd. Het denken dat in die zones tot stand komt bij die
mensen wordt vaak gestuurd door inherente foute assumpties (mensen veronderstellen
dingen fout). BV: dat migranten een homogene groep zijn van arm landelijk gebied naar
diverse, hoogopgeleide context die assumpties creëren voor een stuk die angsten assumpties
over een groot verschil dat er vaak niet is
Inherente (foute) assumpties:
>> migranten vormen een homogene groep, afkomstig uit ruraal, landelijk gebied, die komen
naar een dichtbevolkte, divers, meertalig, stedelijke context
‘We are the city’
Living in cities changes the way we behave an think
Milgram (1970b), Simmel (2012), Bettencourt (2021)
‘Urban psychology’ >> new discipline
“Urban Psychology is the study of human behavior
through the lens of feedback loops between the
structured environment of cities and human cognition.“
(Stier, 2023)
Les 2:
Een sociaal-demografische blik: superdiversiteit
Hoofdstuk grootstedelijke psychologie:
Waarover gaat het?
oranje: 1e grootstedelijke psychologie veld,
globaal onderzoeksdomein over stedelijke
inrichting en de betekenis daarvan = urban
studies
blauw = ander luik, verschillen in culturele
invloeden bij mensen en hoe dat kan
overlappen over culturen heen
overlap = uitdagingen te maken met
diversiteit (= verschillen tss mensen)
vandaag de doorsnede = diversiteit bekijken
Grootstedelijkheid >> ‘urbanisation’ / ‘urban studies’: waarom? (= geleidelijke uitbreiding van
grootstedelijke gebieden)
o Meer dan helft van de wereldbevolking leeft in (groot)steden (slide 4)
o Kantelpunt van dat er meer mensen in steden zijn gaan wonen tov rural population is niet zo
lang geleden, rond2004-2005 dat die scheidingslijn er gekomen is
o Laatste 20j daarom meer A naar wat is de betekenis van al die mensen die in steden leven
Slide 5:
o Economische redenen om in steden te gaan wonen, plattelandsvlucht:
o High-income countries (Western Europe, the Americas, Australia, Japan, and the Middle East)
> 80% of the population lives in urban areas.
➢ Hoge inkomenslanden: het aantal mensen in steden is hier veel jonger dan lage en
middel inkomenslanden
➢ Globaal genomen in hoge inkomenslanden meer dan 80% van mensen wonen in
steden
o Upper-middle-income countries (Eastern Europe, East Asia, North and Southern Africa, and
South America): 50% to 80% % of the population lives in urban areas.
o Most low to lower-middle-income countries: majority of the population still live in rural
areas
Slide 6:
o 2023: 213470 (1.8%) Belgen leven in een ‘rural area’; dit is een relatieve verschuiving van
69% in vergelijking met 1960
, o Prent van België, iets meer dan 200 000 mensen in België leven nog in rural area, nog geen
2% van de bevolking, enorme verschuiving vanaf bv jaren 60
Feiten over urbanisering (https://ourworldindata.org/urbanization):
o Wat weten we echt over urbanisering? Meerderheid van wereldbevolking leeft in
geürbaniseerde setting = soort van stedelijke omgeving. Hoe die steden zijn georganiseerd
zijn, kan verschillen.
o Globally more people live in urbanized settings than not (disputes in these figures are all
above the 50% urban mark);
o There is a broad distribution and density of where people live across the world (sometimes at
very high resolution);
o Although it can seem like our expanding cities take up a lot of land, only a bit more than 1%
of global land is classified as a part of a settlement or as infrastructure; (steden nemen
slechts 1% van de hele oppervlakte aarde in, grootste stad is Delhi in India)
o Rates of urbanization have been increasing rapidly across all regions (in 1800, less than 10%
of people across all regions lived in urban areas);
o Urbanization is expected to continue to increase with rising incomes and shifts away from
employment in agriculture; (we hebbe, steeds minder traditionele landbouw, meer
alternatieve methoden)
o Disagreements in urban population numbers arise from definition or boundary differences in
what makes a population 'urban'.
o Bv: Tokyo is groot maar densitiet van mensen die op elkaar wonen is ontzettend groot.
o Middel en low countries komen ook op gang, verstedelijking is daar nu ook bezig, hebben
vaak grote bevolking
Grootstedelijkheid >> ‘urbanisation’ / ‘urban studies’:
o What is ‘urban’?
> Currently no universal definition
UN reports figures based on nationally defined urban shares.
BUT: countries adopt very different definitions of urbanization.
➢ thresholds number of inhabitants) of urban versus rural vary,
➢ types of metrics used vary
➢ landen mogen zelf kiezen wat voor hun urban en niet urban is, ze mogen ook zelf
kiezen hoe ze “densiteit” bepalen.
E.g.
➢ Most frequently adopted threshold for ‘urban’: 2000 – 5000 inhabitants
➢ Sweden / Denmark: 200 inhabitants
➢ Japan: 50000 inhabitants
➔ we spreken van “stad” vanaf 2000-5000 bewoners vs zweden heb je weinig mensen dus pas
“stad” vanaf 200 mensen vs Japan “stad” vanaf 50 000 mensen
o meer dan de helft van de wereldbevolking woont in verstedelijkte gebieden, wat die
gebieden zijn, daar zit variatie op
The European Commission applied a harmonized definition of settlements across all countries
(Global Human Settlement Layer (GHSL)-project)
, o Cities: must have a minimum of 50,000 inhabitants plus a population density of at least 1500
people per square kilometer (km2) or density of build-up area greater than 50%.
o Towns: must have a minimum of 5,000 inhabitants plus a population density of at least 300
people per square kilometer (km2).
o Villages: fewer than 5,000 inhabitants
Using these definitions, estimate that around 45% of people live in cities and a further 35% live in
towns. The remaining 20% live in villages.
This means that the total urban share was around 80% in 2020 (> 6.2 billion people).
o Pogingen om eenheid in te vinden, “verstelijking zien als continuüm” niet dichotoom OF stad
OF platteland maar tussenin “cities en towns” town= kleinere steden vanaf 5000 maar moet
ook een zekere populatiedensiteit zijn bv 300 mensen per km tot de tweede
o Met die definitie bekom je dat ong 45% van mensen die in die grotere steden wonen en 35%
in kleinere steden en 20% in villages=dorpen
Stedelijk vs ‘groot’stedelijk?
>100.000 inwoners = grootstad;
>1.000.000 inwoners = metropool (Internationaal Statistisch Instituut, 1887)
Vlaanderen heeft in zijn beleidsteksten het niet over grote/kleine steden of grootsteden, maar
centrumsteden. We hebben 13 grootsteden (bv: Antwerpen = meer dan 100 000 inwoners)
Vlaanderen: ‘centrumsteden’
>> dertien centrumsteden:
- twee grootsteden Antwerpen en Gent
- elf regionale steden Aalst, Brugge, Genk,
Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen,
Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas,
Turnhout.
+/- 1 op 4 van de totale Vlaamse bevolking woont in één van de dertien centrumsteden.
+/- de helft hiervan woont in de grootsteden Antwerpen of Gent.
>> Toenemende belang van de stad als leefomgeving
‘Transformative power of cities’ – but also challenges
>> de meerwaarde van én de uitdagingen in de (groot)stad zijn vooral gelinkt aan het
samenwonen –> we ‘zijn’ de stad
o Doordat er steeds meer mensen in een stad wonen wordt de leefomgeving ook belangrijker
en is er meer onderzoek naar.
o Hoe organiseren we dit? (o.a. ruimtelijke ordening, mobiliteit, hoe richten we de publieke
ruimte in, maar ook: sociale organisatie)
o Hoe kijken we ernaar / hoe beleven we dit? (wat zijn onze representaties) – en hoe vertaalt
dit zich
➢ Het ‘zichtbare’ eerst >> etnisch-(culturele) verschillen – vooral door migratie op de
radar gekomen
➢ Angst voor wat we niet kennen
➢ Vaak foute onderliggende assumpties
, o Eerste stroming = nadruk op transformatie power = mogelijkheden die stedelijke omgeving
biedt aan mensen = positieve kant van het verhaal
o Tweede stroming= de challenges/uitdagingen, alles wat kan mislopen in die stedelijke context
o Gaan allebei over het samenwonen aan zich= “we zijn de stad” we zitten er middenin →Bv
hoe organiseren we dat samenwonen en samenleven?
o Wat zijn onze representaties? Als burger maar ook als individu
o Hoe we ernaar kijken heeft te maken met etniciteit, omdat het te maken heeft met kleur =
etnische diversiteit. Angst vr het onbekende →Foute assumpties of info die we niet hebben,
er is veel dat we niet weten
Angst voor wat we niet kennen:
o basistelling van theorie vanboven: door migratie en verstedelijking verlies aan sociale
controle in de stad
o video: macro level theory, kijkt niet naar individuele motivatie maar de context / omgeving
o crome an addelinquency co-occu with other social problams in community eg poverty
o cities develop in rings around city-center but eg disorganization of moral structures
o BELANGRIJK: verschillende zones, straks op Bussel toegepast
>> Eerste theorievorming: Chicago School: verlies aan sociale controle als gevolg van migratie
en verstedelijking (sociale desorganisatie-theorie)
‘the process by which the authority and influence of an earlier culture and system of social
control is undermined and eventually destroyed’ (Park, Burgess & McKenzie, 1925; pp.107)
>> Migranten vertonen deviant gedrag en crimineel gedrag (wanneer ze in bepaalde zones in
de stad wonen)
>> In de moderne stedelijke samenlevingen zijn er onvoldoende controlemechanismen om dit
te kunnen corrigeren
➔ Theorie is achterhaald en bekritiseerd. Het denken dat in die zones tot stand komt bij die
mensen wordt vaak gestuurd door inherente foute assumpties (mensen veronderstellen
dingen fout). BV: dat migranten een homogene groep zijn van arm landelijk gebied naar
diverse, hoogopgeleide context die assumpties creëren voor een stuk die angsten assumpties
over een groot verschil dat er vaak niet is
Inherente (foute) assumpties:
>> migranten vormen een homogene groep, afkomstig uit ruraal, landelijk gebied, die komen
naar een dichtbevolkte, divers, meertalig, stedelijke context
‘We are the city’
Living in cities changes the way we behave an think
Milgram (1970b), Simmel (2012), Bettencourt (2021)
‘Urban psychology’ >> new discipline
“Urban Psychology is the study of human behavior
through the lens of feedback loops between the
structured environment of cities and human cognition.“
(Stier, 2023)
