Samenvatting Inleiding in het Nederlandse recht

Samenvatting Inleiding rechtswetenschap

Boek Inleiding in het Nederlandse recht

17e druk.

,Hoofdstuk 1 Recht in het Algemeen


Rechtsbronnen

Recht = het geheel van geldende rechtsregels. (positief recht> betreft dus alle nu in Nederland
geldende rechtsregels)

Objectief recht = (synoniem positief recht) De rechtsregels van het objectieve recht ordenen de
verhoudingen tussen personen door aan hen bevoegdheden en verplichtingen toe te kennen.

Subjectief recht = verstaan we de bevoegdheid die iemand in een concreet geval aan een regel van
objectief recht ontleent.

Dus algemene regel – objectief recht. En individuele bevoegdheid – subjectief recht.

Rechtsbronnen = gaat het om de vorm waarin rechtsregels zich voordoen, en niet om de inhoud van
de regels. (hierbij gaat het om de vorm waarin de rechtsregel zich voordoen, en niet om de inhoud
van de regels)

Rechtsbronnen:

1. Wet
2. Jurisprudentie
3. De gewoonte
4. Verdragen en sommige besluiten van volkenrechtelijke organisaties.



Nationaal en internationaal recht

Soevereiniteit = binnen zijn grondgebied bepaalt ieder land de omvang en inhoud van zijn nationale
rechtsstelsel. Je hoeft geen macht boven je te dulden.

Kortsheidhalve internationaal recht = naast het nationale recht geldt binnen staen ook recht van
internationale oorsprong. ‘

Verdrag = een schrijftelijke, bindende regeling tussen staten onderling of tussen staten en
volkenrechtelijke organisaties.

Verschillende soorten verdragen:

 Tussen staten waarbij alleen de betreffende regeringen wederzijds verplichtingen aangaan.
 Verdrag bevat verplichtingen voor de wetgevers van de aangelsoten staten tot het maken of
aanpassen van wetgeving.
 Verdragen die rechtsregels bevatten die in een staat zonder tussenkomst van de wetgever
rechtstreeks in het nationale recht kunnen gelden. (grijpt in op soevereiniteit voorbeeld>
EHRM)

, Monistisch systeem = rechtsregels uit een verdrag kunnen deel uitmaken van het nationale recht
zonder dat eerst omzetting in nationaal recht nodig is. Met het monisme heeft Nederland gekozen
voor een vrijwillige inperking van zijn soevereiniteit. Art. 93 GW

 Verdrag bestaat uit regelingen waarbij bevoegdheden tot wetgeving, bestuur en rechtspraak
woden opgedragen aan internationale organisatie. Art. 92 GW

Verdrag betreffende de werking van de EU > De verordeningen hebben een algemene strekking, zijn
verbindend in al hun onderdelen en zijn rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Een regel of besluit van internationale herkomst heeft voorrang boven de nationale regel. Daarbij
geld wel als voorwaarde dat de regel of het besluit in Nederland een ieder naar zijn inhoud kan
verbinden (een ieder verbind). Art. 94 GW.

Materieel en formeel recht

Recht heeft twee functies:

1. Ordening van menselijk gedrag door het stellen van rechtsregels
2. Handhaving van die regels door geschilbeslechting

Materieel recht = regels die betrekking hebben op de rechten en plichten van personen in hun
onderling verkeer

Formeel recht = regels over de wijze van procederen voor de rechter

Rechtsgebieden

A. Staatsrecht

Bevat regels die betrekking hebben op de organisatie van de Staat en zijn organen en op de
bevoegdheden van die organen. Het omvat ook de verhouding van de burgers tot de Staat en de
mogelijkheden die de burgers hebben om invloed uit te oefenen op het functioneren van diverse
staatsorganen.

Wet > Grondwet

Grondrecht = die berusten op de gedachte dat de mens meer is dan alleen onderdaan van een staat
en dat de overheid dat meerdere heeft te eerbiedigen. (vrijheidsrechten)

Organieke wet = een wet die een uitwerking bevat van een bepaling in de Grondwet omdat de
Grondwet daar de overheid toe aanzet.

B. Bestuursrecht

Heeft de bestuursactiviteit van de overheid tot onderwerp. De kern wordt gevormd door de
rechtsverhouding tussen overheid en burger.

Wet > Algemene wet Bestuursrecht