SAMENVATTING COMMUNICATIE
H3: Luisteren met vier paar oren.
3.1. Spreken en luisteren: telkens 4 aspecten
Volgens Schulz von Thun
Luisteren met vier paar oren: vierzijdig zenden en ontvangen
1.Het zakelijke aspect
2.Het expressieve aspect
3.Het relationele aspect
4.Het appellerende aspect
1. Het zakelijke aspect
= inhoud
Alles wat je zegt, welke informatie geef ik?
2. Het expressieve aspect: zelfonthulling,
zelfbekendmaking
= wat geef ik van mezelf te kennen?
In elke boodschap dat je geeft leg je iets van jezelf
Ontvanger gaat vragen stellen (wat wil hij zeggen, hoe zit hij daar,…)
3. Het relationele aspect
De ontvanger voelt zich op een bepaalde manier aangesproken.
De zender doet dit impliciet of expliciet.
= wat denk ik van jou en hoe sta ik tegenover jou?
4. Het appellerende aspect
= je gaat nr elk gesprek met een verwachting, je wil iets bereiken met je boodschap
Wat wil ik bij jou graag bereiken? Wat verwacht ik van jou?
Als iemand het woord neemt, wil die daar gewoonlijk iets mee bereiken. De persoon uit
openlijk of verborgen een wens, verwachting,…
1
,Triadische communicatie
= je beïnvloed derden
Kortom: als ik iets zeg, of ik dat nu wil of niet, dan bevat mijn uitspraak 4 boodschappen
tegelijk:
1.De zakelijke boodschap (welke informatie geef ik?)
2.De (zelf)expressieve boodschap (wat geef ik van mezelf te kennen?)
3.De relationele boodschap (wat denk ik van jou en hoe sta ik tegenover jou?)
4.De appellerende boodschap (wat wil ik bij jou graag bereiken? Wat verwacht ik van jou?)
3.2. Spreker en luisteraar: telkens 4 aspecten
Communicatie is doeltreffend en effectief als bij elke
communicatieve uiting (of boodschap) de ontvanger de 4
aspecten op dezelfde manier interpreteert als de zender had
bedoeld.
Zij zouden met andere woorden steeds opnieuw op dezelfde 4
golflengtes moeten zitten.
Op die momenten ben je echt ‘in gesprek geraakt’ met elkaar.
Het model van Schulz von Thun is een instrument om
vastgeroeste patronen in communicatie te leren zien en ze te
corrigeren.
3.3. Wat betekent dit in de praktijk?
Effectieve communicatie houdt in dat :
- Beide partijen elkaar zo goed mogelijk begrijpen
- Beide partijen elkaar waarderen en rekening houden met elkaar
Verzet ontstaat omdat het relationele aspect van de communicatie fout zit!
Waar zit de knoop in de interactie?:
Hulpverleningscomplex of reddersreflex = komt erop neer dat die persoon, op een
dwangmatige manier, anderen wil helpen. Gevraagd/ongevraagd -> op die manier tegen
andermans behoeften ingaan.
H4: Luisteren begint met aandachtig en ontvankelijk aanwezig zijn.
4.1. De grondhoudingen als fundamentele basis.
“Aandacht is het mooiste geschenk.”
Ontvankelijkheid= de bereidheid v/d hulpverlener om zich volledig in beslag te laten nemen
door de cliënt.
2
, Het vergt van ons dat we actief luisteren en bereid zijn geraakt te worden door de
andere. Je wordt als het ware in gesprek geraakt!
Niet-specifieke therapeutische factoren:
4.1.1. Onvoorwaardelijke aanvaarding
De cliënt mag zijn unieke zelf zijn -> een universeel recht.
Positieve gezindheid: belangrijke factor i/d opbouw v/e hulpverleningsrelatie.
=inzet, bevestiging en niet-possessieve warmte.
=geloven in de mogelijkheden van een cliënt.
Waardering geeft veiligheid
Een cliënt aanvaarden is niet iets wat er zonder meer is. Het i/e proces dat met vallen en
opstaan verloopt, maar berust op de intentie om de cliënt van binnenuit te begrijpen.
Het vraagt om persoonlijke ontwikkeling= leren om geheel andere perspectieven te
aanvaarden die mogelijks ver van jouw leefwereld staan, en vanuit een niet-wetende
houding de ander willen leren kennen en nieuwsgiering zijn naar wat er gebeurt.
Een helpend gesprek schept een kader:
Niet afhankelijk v/d ander voor eigen behoefte
Afbakening in tijd
Ruimte voor reflectie
Weten waar jouw grenzen liggen als hulpverlener is heel belangrijk om goede zorg aan de
cliënt en aan jezelf te geven.
3
H3: Luisteren met vier paar oren.
3.1. Spreken en luisteren: telkens 4 aspecten
Volgens Schulz von Thun
Luisteren met vier paar oren: vierzijdig zenden en ontvangen
1.Het zakelijke aspect
2.Het expressieve aspect
3.Het relationele aspect
4.Het appellerende aspect
1. Het zakelijke aspect
= inhoud
Alles wat je zegt, welke informatie geef ik?
2. Het expressieve aspect: zelfonthulling,
zelfbekendmaking
= wat geef ik van mezelf te kennen?
In elke boodschap dat je geeft leg je iets van jezelf
Ontvanger gaat vragen stellen (wat wil hij zeggen, hoe zit hij daar,…)
3. Het relationele aspect
De ontvanger voelt zich op een bepaalde manier aangesproken.
De zender doet dit impliciet of expliciet.
= wat denk ik van jou en hoe sta ik tegenover jou?
4. Het appellerende aspect
= je gaat nr elk gesprek met een verwachting, je wil iets bereiken met je boodschap
Wat wil ik bij jou graag bereiken? Wat verwacht ik van jou?
Als iemand het woord neemt, wil die daar gewoonlijk iets mee bereiken. De persoon uit
openlijk of verborgen een wens, verwachting,…
1
,Triadische communicatie
= je beïnvloed derden
Kortom: als ik iets zeg, of ik dat nu wil of niet, dan bevat mijn uitspraak 4 boodschappen
tegelijk:
1.De zakelijke boodschap (welke informatie geef ik?)
2.De (zelf)expressieve boodschap (wat geef ik van mezelf te kennen?)
3.De relationele boodschap (wat denk ik van jou en hoe sta ik tegenover jou?)
4.De appellerende boodschap (wat wil ik bij jou graag bereiken? Wat verwacht ik van jou?)
3.2. Spreker en luisteraar: telkens 4 aspecten
Communicatie is doeltreffend en effectief als bij elke
communicatieve uiting (of boodschap) de ontvanger de 4
aspecten op dezelfde manier interpreteert als de zender had
bedoeld.
Zij zouden met andere woorden steeds opnieuw op dezelfde 4
golflengtes moeten zitten.
Op die momenten ben je echt ‘in gesprek geraakt’ met elkaar.
Het model van Schulz von Thun is een instrument om
vastgeroeste patronen in communicatie te leren zien en ze te
corrigeren.
3.3. Wat betekent dit in de praktijk?
Effectieve communicatie houdt in dat :
- Beide partijen elkaar zo goed mogelijk begrijpen
- Beide partijen elkaar waarderen en rekening houden met elkaar
Verzet ontstaat omdat het relationele aspect van de communicatie fout zit!
Waar zit de knoop in de interactie?:
Hulpverleningscomplex of reddersreflex = komt erop neer dat die persoon, op een
dwangmatige manier, anderen wil helpen. Gevraagd/ongevraagd -> op die manier tegen
andermans behoeften ingaan.
H4: Luisteren begint met aandachtig en ontvankelijk aanwezig zijn.
4.1. De grondhoudingen als fundamentele basis.
“Aandacht is het mooiste geschenk.”
Ontvankelijkheid= de bereidheid v/d hulpverlener om zich volledig in beslag te laten nemen
door de cliënt.
2
, Het vergt van ons dat we actief luisteren en bereid zijn geraakt te worden door de
andere. Je wordt als het ware in gesprek geraakt!
Niet-specifieke therapeutische factoren:
4.1.1. Onvoorwaardelijke aanvaarding
De cliënt mag zijn unieke zelf zijn -> een universeel recht.
Positieve gezindheid: belangrijke factor i/d opbouw v/e hulpverleningsrelatie.
=inzet, bevestiging en niet-possessieve warmte.
=geloven in de mogelijkheden van een cliënt.
Waardering geeft veiligheid
Een cliënt aanvaarden is niet iets wat er zonder meer is. Het i/e proces dat met vallen en
opstaan verloopt, maar berust op de intentie om de cliënt van binnenuit te begrijpen.
Het vraagt om persoonlijke ontwikkeling= leren om geheel andere perspectieven te
aanvaarden die mogelijks ver van jouw leefwereld staan, en vanuit een niet-wetende
houding de ander willen leren kennen en nieuwsgiering zijn naar wat er gebeurt.
Een helpend gesprek schept een kader:
Niet afhankelijk v/d ander voor eigen behoefte
Afbakening in tijd
Ruimte voor reflectie
Weten waar jouw grenzen liggen als hulpverlener is heel belangrijk om goede zorg aan de
cliënt en aan jezelf te geven.
3
