Thema 1: from phrenology to scientific theory
Pre-scientific approaches
Sinds de oude grieken zijn er al theorieën bedacht over de human mind. De Griekse
filosoof Aristotle nog inhoud mist bij de geboorte (tabula rasa) en dat het gevuld
wordt door perceptie.
Hij zei dat je zintuigen dingen zien, ruiken, voelen en horen en deze bieden modality-
specific sensory images → die komen samen in de supra-modal mental
faculty (=common sense). → hier worden associaties gevormd tussen de
modality-specific images → en deze associated images kunnen gebruikt
worden voor denken en andere mentale processen.
Dus: aristoteles maakte een onderscheid tussen modality-specific sensory images
en supra-modal mental faculties.
associationism → de theorie die zegt dat mentale processen voortkomen uit
associaties.
law of contiguity (van aristoteles) → als twee dingen herhaaldelijk tegelijk
voorkomen, dan zal de aanwezigheid van het ene dingen ons herinneren
aan het andere ding.
De theorie van Aristoteles is voor twee millennia niet uitgewerkt of verbeterd, want
denken over de mind was toen gedomineerd door de religious orthodoxy.
Maar dit veranderde rond 1600 toen het Enlightenment op kwam.
enlightenment → omarmde rede en wetenschap, gekenmerkt door het motto
van de filosoof Kant: “dare to understand”.
John locke (1690) schreef ‘an essay concerning the human understanding’. Hierin
gebruikte hij de associatie theory als een psychologische basis voor de filosofische
theorie dat de menselijke kennis beperkt is.
The association theory of locke → deze theorie kende 4 basic assumptions:
1. blank state assumption → stelt dat wanneer iemand geboren wordt,
de mind empty is. (‘white paper’)
2. sensoristic assumption → onze zintuigen zorgen voor de elementaire
mental images.
3. atomistic assumption → de elementaire sensory images zijn de
bouwstenen (atoms) voor de constructie van meer complexe mental
contents.
1
, 4. associative assumption → deze constructie wordt gedaan door
associatie.
empiricism → de filosofische theorie dat de mind is a blank slate (tabula rasa) bij
de geboorte en dat alle kennis uiteindelijk verkregen wordt door de zintuigen.
nativism → dit is de tegengestelde theory dan die van empiricism. Deze komt van
rené descartes en hij volgde de griek plato en deze theorie gaat uit van
aangeboren mentale vermogens en kennis.
uitbreiding op de law of contingency van aristoteles:
● Hebb’s law (1949) → hij ontdekte dat wanneer twee zenuwcellen tegelijk
worden gestimuleerd voor een tijd, de synapse die ze met elkaar verbindt
sterker wordt.
● long-term potentiation → is een langdurige stijging van de efficiëntie
van een synaps als gevolg van een verandering in de neurale structuur. Dit
werd ontdekt in 1973 in de hippocampus van rabbits. Dus dit bevestigde dat
de synaptische verandering uit Hebb’s law daadwerkelijk gebeurde.
connectionism → is de tegenwoordige naam van associationisme. De leiders
hiervan zijn David Rumelhart & James McClelland.
- ze gebruiken nu ook computer simulations om te testen of de theoretische
assumpties echt de bevindingen kunnen verklaren.
horizontal faculties → mentale functies zijn domain-general. Dit dachtten
aristotle & locke. Dit zegt dus bvb dat associatief geheugen hetzelfde werkt voor
domeinen als taal en wiskunde.
vertical faculties → Franz Joseph Gall kwam hiermee, hij zei dat de mind alleen
bestaat uit domain-specific functions.
- Er is hierbij dus niet een geheugen functies, maar er zijn meerdere functies
voor geheugen voor verschillende domeinen (zoals taal en arithmetic).
- Hij zei ook dat elke domain-specific function een specifieke locatie had in het
brein. (localizationism)
- Alle functies waren bilaterally localized. (double-sided).
- Wanneer een functie ver ontwikkeld was, nam het meer plaats in in
het brein. → dit leidt tot bumps on the skull.
- hoe goed een functie is ontwikkelt kan bepaalde worden door de grote
van de bump on the skull. = phrenology
2
,De phrenology was een early attempt voor een empirisch gebaseerde theorie over
de structuur van de mind. Deze theorie had competitie van de vele pseudo-
scientific approaches.
pseudo-scientific approaches → waren erg populair bij the general public.
Waren niet gebaseerd op solide empirische bewijs en moeilijk om empirisch te
testen.
1. physiognomy → het geloof dat het karakter van iemand wordt
weerspiegeld door kenmerken van het gezicht (e.g. criminelen groot
voorhoofd)
2. mesmerism → het geloof dat magneten mentale ziektes konden genezen
(en hypnose)
3. mental healing → het geloof dat mentale ziektes genezen kunnen worden
door het uitvoeren van correct denken (positive thinking)
4. spiritualism → het geloof dat mediums contact konden maken met de
spirits of death (is niet waar, want: ‘cold reading’)
Neuroanatomy, time en psychophysics:
localization versus holism:
Jean pierre flourens → sprak het idee van Gall tegen, dat mentale functies
specifieke plekken hadden in het brein (localization).
Hij zei dat functies niet op een bepaalde plek zaten, maar dat ze verspreid waren
door de hele cerebrale cortex (=holism).
Hij kwam hierachter door onderzoek met pigeons en rabbits:
- removal of brainstem → loss of vital functions
- removal of cerebellum → loss of motor coordination
- remover of cerebral cortex → loss of higher mental function (als
perceptie en memory)
hij kon niet specifieke regio’s vinden voor perception en memory →
daardoor kwam hij op de conclusie van holism.
● alleen nog niet bekend in hoeverre dit ook voor mensen geldt.
Paul Broca → gaf een bevestiging aan het idee van localization. Hij observeerde
zijn patiënt Leborgne, die niet meer spraak kon produceren na hersenschade.
- leborgne → ‘tan’ als nickname, want dat was het enige wat ie nog
kon zeggen
- na zijn dood ontdekte Broca schade aan de posterior part of the left inferior
frontal gyrus. (alleen mensen die geen spraak meer konden produceren
hadden hier schade aan)
- dus posterior part of the left inferior frontal gyrus = (later) Broca’s area =
verantwoordelijk voor produceren van spraak.
3
, - dus dit support het idee dat higher mental functions are localized.
Carl wernicke → ontdekte iets een decennium na Broca.
- schade aan de posterior part of the left superior temporal gyrus = Wernicke’s
area = speech comprehension problems.
- hij ontwikkelde een association model of language in the brain:
wernicke’s area → sloeg auditory images of words
op
broca’s area → sloeg motor images of words op
fiber tract → connect de twee area’s met elkaar. En dit
medieert de associatie tussen auditory en motor images.
Dit zorgt er voor dat iemand een woord dat hij hoort kan
nazeggen.
concept images → zijn de bijbehorende sensorische
afbeeldingen van het object waarnaar het woord verwijst
- e.g. van een appel → bestaat uit: color (red), taste (sour), shape
(round), etc…
- embodied cognition → de opvatting dat concepten alleen bestaan uit
perceptuele kenmerken (bijvoorbeeld hoe een appel eruit ziet) en motorische
kenmerken (bijvoorbeeld hoe een appel wordt vastgegrepen)
- volgens wernicke’s zijn deze concept images verspreid tussen vele gebieden
van het brein (zoals Flourens dacht?)
dus kortom → als iemand een woord hoort gaat het via de auditory images
→ dat activeert de associated concept images, dan krijg je er een beeld bij
→ en als je dit beeld dan hebt kan je ook uitspreken.
Broca en wernicke = vaste plek = zoals Gall dacht.
Broca’s aphasia → moeite met produceren van spraak en herhalen van
woorden, maar geen moeite met begrijpen.
Wernicke’s aphasia → moeite met begrijpen van spraak en herhalen van
woorden, maar geen moeite met produceren van spraak.
fiber connection beschadigd = conduction aphasia → het herhalen van
woorden die je hoort is beschadigd, maar het produceren en begrijpen is relatief
goed.
Johannes Müller → zei dat de snelheid van nerve conditioning (zenuwgeleiding)
‘infinitely fast’ is en daardoor dan ook niet gemeten kan worden.
Hermann von Helmholtz (zijn student) → was sceptisch hierover en ging het testen.
4
Pre-scientific approaches
Sinds de oude grieken zijn er al theorieën bedacht over de human mind. De Griekse
filosoof Aristotle nog inhoud mist bij de geboorte (tabula rasa) en dat het gevuld
wordt door perceptie.
Hij zei dat je zintuigen dingen zien, ruiken, voelen en horen en deze bieden modality-
specific sensory images → die komen samen in de supra-modal mental
faculty (=common sense). → hier worden associaties gevormd tussen de
modality-specific images → en deze associated images kunnen gebruikt
worden voor denken en andere mentale processen.
Dus: aristoteles maakte een onderscheid tussen modality-specific sensory images
en supra-modal mental faculties.
associationism → de theorie die zegt dat mentale processen voortkomen uit
associaties.
law of contiguity (van aristoteles) → als twee dingen herhaaldelijk tegelijk
voorkomen, dan zal de aanwezigheid van het ene dingen ons herinneren
aan het andere ding.
De theorie van Aristoteles is voor twee millennia niet uitgewerkt of verbeterd, want
denken over de mind was toen gedomineerd door de religious orthodoxy.
Maar dit veranderde rond 1600 toen het Enlightenment op kwam.
enlightenment → omarmde rede en wetenschap, gekenmerkt door het motto
van de filosoof Kant: “dare to understand”.
John locke (1690) schreef ‘an essay concerning the human understanding’. Hierin
gebruikte hij de associatie theory als een psychologische basis voor de filosofische
theorie dat de menselijke kennis beperkt is.
The association theory of locke → deze theorie kende 4 basic assumptions:
1. blank state assumption → stelt dat wanneer iemand geboren wordt,
de mind empty is. (‘white paper’)
2. sensoristic assumption → onze zintuigen zorgen voor de elementaire
mental images.
3. atomistic assumption → de elementaire sensory images zijn de
bouwstenen (atoms) voor de constructie van meer complexe mental
contents.
1
, 4. associative assumption → deze constructie wordt gedaan door
associatie.
empiricism → de filosofische theorie dat de mind is a blank slate (tabula rasa) bij
de geboorte en dat alle kennis uiteindelijk verkregen wordt door de zintuigen.
nativism → dit is de tegengestelde theory dan die van empiricism. Deze komt van
rené descartes en hij volgde de griek plato en deze theorie gaat uit van
aangeboren mentale vermogens en kennis.
uitbreiding op de law of contingency van aristoteles:
● Hebb’s law (1949) → hij ontdekte dat wanneer twee zenuwcellen tegelijk
worden gestimuleerd voor een tijd, de synapse die ze met elkaar verbindt
sterker wordt.
● long-term potentiation → is een langdurige stijging van de efficiëntie
van een synaps als gevolg van een verandering in de neurale structuur. Dit
werd ontdekt in 1973 in de hippocampus van rabbits. Dus dit bevestigde dat
de synaptische verandering uit Hebb’s law daadwerkelijk gebeurde.
connectionism → is de tegenwoordige naam van associationisme. De leiders
hiervan zijn David Rumelhart & James McClelland.
- ze gebruiken nu ook computer simulations om te testen of de theoretische
assumpties echt de bevindingen kunnen verklaren.
horizontal faculties → mentale functies zijn domain-general. Dit dachtten
aristotle & locke. Dit zegt dus bvb dat associatief geheugen hetzelfde werkt voor
domeinen als taal en wiskunde.
vertical faculties → Franz Joseph Gall kwam hiermee, hij zei dat de mind alleen
bestaat uit domain-specific functions.
- Er is hierbij dus niet een geheugen functies, maar er zijn meerdere functies
voor geheugen voor verschillende domeinen (zoals taal en arithmetic).
- Hij zei ook dat elke domain-specific function een specifieke locatie had in het
brein. (localizationism)
- Alle functies waren bilaterally localized. (double-sided).
- Wanneer een functie ver ontwikkeld was, nam het meer plaats in in
het brein. → dit leidt tot bumps on the skull.
- hoe goed een functie is ontwikkelt kan bepaalde worden door de grote
van de bump on the skull. = phrenology
2
,De phrenology was een early attempt voor een empirisch gebaseerde theorie over
de structuur van de mind. Deze theorie had competitie van de vele pseudo-
scientific approaches.
pseudo-scientific approaches → waren erg populair bij the general public.
Waren niet gebaseerd op solide empirische bewijs en moeilijk om empirisch te
testen.
1. physiognomy → het geloof dat het karakter van iemand wordt
weerspiegeld door kenmerken van het gezicht (e.g. criminelen groot
voorhoofd)
2. mesmerism → het geloof dat magneten mentale ziektes konden genezen
(en hypnose)
3. mental healing → het geloof dat mentale ziektes genezen kunnen worden
door het uitvoeren van correct denken (positive thinking)
4. spiritualism → het geloof dat mediums contact konden maken met de
spirits of death (is niet waar, want: ‘cold reading’)
Neuroanatomy, time en psychophysics:
localization versus holism:
Jean pierre flourens → sprak het idee van Gall tegen, dat mentale functies
specifieke plekken hadden in het brein (localization).
Hij zei dat functies niet op een bepaalde plek zaten, maar dat ze verspreid waren
door de hele cerebrale cortex (=holism).
Hij kwam hierachter door onderzoek met pigeons en rabbits:
- removal of brainstem → loss of vital functions
- removal of cerebellum → loss of motor coordination
- remover of cerebral cortex → loss of higher mental function (als
perceptie en memory)
hij kon niet specifieke regio’s vinden voor perception en memory →
daardoor kwam hij op de conclusie van holism.
● alleen nog niet bekend in hoeverre dit ook voor mensen geldt.
Paul Broca → gaf een bevestiging aan het idee van localization. Hij observeerde
zijn patiënt Leborgne, die niet meer spraak kon produceren na hersenschade.
- leborgne → ‘tan’ als nickname, want dat was het enige wat ie nog
kon zeggen
- na zijn dood ontdekte Broca schade aan de posterior part of the left inferior
frontal gyrus. (alleen mensen die geen spraak meer konden produceren
hadden hier schade aan)
- dus posterior part of the left inferior frontal gyrus = (later) Broca’s area =
verantwoordelijk voor produceren van spraak.
3
, - dus dit support het idee dat higher mental functions are localized.
Carl wernicke → ontdekte iets een decennium na Broca.
- schade aan de posterior part of the left superior temporal gyrus = Wernicke’s
area = speech comprehension problems.
- hij ontwikkelde een association model of language in the brain:
wernicke’s area → sloeg auditory images of words
op
broca’s area → sloeg motor images of words op
fiber tract → connect de twee area’s met elkaar. En dit
medieert de associatie tussen auditory en motor images.
Dit zorgt er voor dat iemand een woord dat hij hoort kan
nazeggen.
concept images → zijn de bijbehorende sensorische
afbeeldingen van het object waarnaar het woord verwijst
- e.g. van een appel → bestaat uit: color (red), taste (sour), shape
(round), etc…
- embodied cognition → de opvatting dat concepten alleen bestaan uit
perceptuele kenmerken (bijvoorbeeld hoe een appel eruit ziet) en motorische
kenmerken (bijvoorbeeld hoe een appel wordt vastgegrepen)
- volgens wernicke’s zijn deze concept images verspreid tussen vele gebieden
van het brein (zoals Flourens dacht?)
dus kortom → als iemand een woord hoort gaat het via de auditory images
→ dat activeert de associated concept images, dan krijg je er een beeld bij
→ en als je dit beeld dan hebt kan je ook uitspreken.
Broca en wernicke = vaste plek = zoals Gall dacht.
Broca’s aphasia → moeite met produceren van spraak en herhalen van
woorden, maar geen moeite met begrijpen.
Wernicke’s aphasia → moeite met begrijpen van spraak en herhalen van
woorden, maar geen moeite met produceren van spraak.
fiber connection beschadigd = conduction aphasia → het herhalen van
woorden die je hoort is beschadigd, maar het produceren en begrijpen is relatief
goed.
Johannes Müller → zei dat de snelheid van nerve conditioning (zenuwgeleiding)
‘infinitely fast’ is en daardoor dan ook niet gemeten kan worden.
Hermann von Helmholtz (zijn student) → was sceptisch hierover en ging het testen.
4
