Samenvatting Examenstof Management en organisatie

HOOFDSTUK 1 Organisaties & management.

Wat is een organisatie?
Een organisatie = een samenwerkingsverband van mensen
die middelen inzetten om doelen te bereiken.
Middelen:
 geld
 personeel
 informatie
 machines/technologie
 tijd

Doelen kunnen zijn:
 winst (profit)
 maatschappelijke waarde (non-profit)
 publieke dienstverlening (overheid)

Efficiëntie vs effectiviteit (heel toetsgevoelig!)
 Efficiënt = met zo min mogelijk middelen werken
 Effectief = de juiste dingen doen (doel behalen)

Een bedrijf kan efficiënt zijn maar toch niet effectief (bv. goedkoop
produceren, maar het verkeerde product).

De 4 managementfuncties (POLC)
1️⃣ Plannen – doelen, strategie en acties bepalen
2️⃣ Organiseren – structuur, processen, taakverdeling
3️⃣ Leiden – motiveren, communiceren, beslissingen nemen
4️⃣ Controleren – prestaties meten, vergelijken, corrigeren

Managementniveaus
 Strategisch niveau (top) – lange termijn, missie & visie
 Tactisch niveau (midden) – afdelingsdoelen, plannen vertalen
 Operationeel niveau (leidinggevenden) – dagelijkse aansturing

Missie, visie, doelstellingen
 Missie = waarom bestaan we?
 Visie = waar willen we naartoe?
 Doelen = concreet en meetbaar (SMART)

SMART = Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden.

, HOOFDSTUK 2 Organisatiestructuur (uitgebreid)

Waarom structuur?
 duidelijkheid in taken en bevoegdheden
 betere afstemming
 minder conflicten
 hogere efficiëntie

Taakverdeling en specialisatie
 Horizontale taakverdeling: verdelen over functies (marketing,
inkoop enz.)
 Verticale taakverdeling: niveaus in hiërarchie (leidinggevenden)
Specialisatie verhoogt productiviteit, maar kan eentonig worden.

Coördinatiemechanismen
Hoe stem je werk af?
 procedures & regels
 overlegstructuren
 projectteams
 IT-systemen
 hiërarchie (beslissen bij leidinggevenden)

Organisatiestructuren

1️⃣ Lijnorganisatie
Heldere bevelslijn — snel en overzichtelijk.
Nadeel: overbelasting leidinggevenden.

2️⃣ Lijn-staf
Staf adviseert (HR, ICT), maar beslist niet.
Nadeel: spanningen tussen lijn en staf.

3️⃣ Functioneel
Ingedeeld naar functie.
Voordeel: expertise.
Nadeel: risico op “afdelingsdenken”.

4️⃣ Divisie
Ingedeeld naar product/markt/regio.
Voordeel: klantgericht en flexibel.
Nadeel: hogere kosten (dubbele functies).

5️⃣ Matrix
Medewerkers hebben twee bazen (project + functie).
Voordeel: samenwerking en innovatie.
Nadeel: kans op conflicten.


Span of control
Aantal medewerkers per leidinggevende.