Architectuur in context les 1 , de polis en de megapolis
Les 1 architectuur in context , de polis en de megapolis
De organisatie van een samenleving door architectuur
• 1. Inleiding: Griekenland <-> Rome
• 2. Proto-Griekse erfenis
• 3. Verenigd in de diversiteit: de polis
• 4. Het perfectioneren van de tempelbouw als opdracht voor de goden
• 4.1. Algemene kenmerken van de zuilen
• 4.2. De archaïsche fase: perfectionering van het tempelplan
• 4.3. De klassieke fase: architectuur, kunst en wetenschap
• 5. Stadsplanning en theaterarchitectuur: integratie in het landschap
• 6. Hellenisme: de plaats van het individu in het imperium
1. Inleiding : Griekenland vs Rome
• Continuïteit en diversiteit: de discussie: Winckelmann, Piranesi, Hittorff
> spanningsveld tussen pure esthetiek en ingenieurskunst
• Producten van andere maatschappelijke en culturele context
1. Maatschappelijke organisatie: de polis versus het imperium
2. Culturele verschillen en invloeden: perfectie versus assimilatie
Bouwtechnische evoluties: zuil/architraaf versus muur en gewelf
pure esthetiek : antiek griekse cultuur
ingenieurskunst : een wil en een zin om te vernieuwen en te moderniseren in de
romeinse architectuur cultuur
Johann Joachim Winckelmann (1717 –1768)
Pagina 1 van 26
,Architectuur in context les 1 , de polis en de megapolis
Giovanni Battista Piranesi (1720 - 1778)
Hera 1 tempel op griekse grond
Bovenaan voorgesteld door joachim winkelman
Onderaan door giovanni piranesi
Winckelman hield zich bezig met studie van antiek griekse cultuur
Piranesi is geboren en getogen romein en heeft voorliefde voro romeinse arhctectuur , in
zijn gravure gaat hij de antiek griekse tempel vanuit een romeinse lens bekijken en
belichten
Tempelsite van Phaestum door Joachim Winckelmann:
• Nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur,
arcadische eenvoud
Let op diagonale benadering van het gebouwencomplex!
Hera 1 , en daarnaast hera 2op pastorale setting , gebouwen zijn
veroudert en vervallen , er is een harmonische relatie tussen natuur en
architectuur , hij stelt de gebouwen voor vanop een afstand , geen oog voor detail maar voor
setting , architecturale ensemble , hij neemt specifiek een diagonale invalshoek ,de keuze
voor diagonaal is niet vrijblijvend , je ziet in stuk over inplanting dat de griekse architectuur
een voorliefde kent voor de diagonale benadering van gebouw , in tegenstelling tot romeinse
, waar gebouwen in loodrechte as zetten in perspectief , hier een diagonale benadering die
eigen is aan de griekse architectuur
Nadruk op : esthetiek , harmonie , eenvoud, diagonale inplanting
Pagina 2 van 26
, Architectuur in context les 1 , de polis en de megapolis
Tempelsite van Phaestum door Piranesi
Toont de constructieve logica, de wetten van de zwaartekracht en het
“verval”: de natuur herovert haar plaats op de architectuur
Toont architecturale constructie , stevigheid , (architectuur die het
landschap domineert
Je ziet dat zuilen opgebouwd zijn door trommels , balkwerk wordt getoond , monumentaal
gebouw , dat duidelijk de natuur moest overheersen en domineren , nu in verval geraakt en
in de plaats van harmonische relatie van natuur en archtiectuur , stelt peranesi een
krachtenuitwisseling voor ussen architecuur en natuur , waarbij natuur de architectuur zal
innemen en opnieuw haar plaats zal opeisen
De twee beelden brengen een psanningsverhouding die bestaat tussen architectuur van
antieke griekenland en antieke rome
Architectuur van antieke griekenland bouwt voor op proto griekse megalitische architectuur
culturen , zal niet vernieuwen mar erfenis perfectioneren , geen sprake van gewelfbouw,
perfectioneren van een oud model die resulteerd in een lineaire architectuur , die diagonale
inplanting , homogene zuivere architectuur stijl ( weinig afwijking ) veel aandachtvoor
harmonie en proportie en integratie in het landschap
Pagina 3 van 26
Les 1 architectuur in context , de polis en de megapolis
De organisatie van een samenleving door architectuur
• 1. Inleiding: Griekenland <-> Rome
• 2. Proto-Griekse erfenis
• 3. Verenigd in de diversiteit: de polis
• 4. Het perfectioneren van de tempelbouw als opdracht voor de goden
• 4.1. Algemene kenmerken van de zuilen
• 4.2. De archaïsche fase: perfectionering van het tempelplan
• 4.3. De klassieke fase: architectuur, kunst en wetenschap
• 5. Stadsplanning en theaterarchitectuur: integratie in het landschap
• 6. Hellenisme: de plaats van het individu in het imperium
1. Inleiding : Griekenland vs Rome
• Continuïteit en diversiteit: de discussie: Winckelmann, Piranesi, Hittorff
> spanningsveld tussen pure esthetiek en ingenieurskunst
• Producten van andere maatschappelijke en culturele context
1. Maatschappelijke organisatie: de polis versus het imperium
2. Culturele verschillen en invloeden: perfectie versus assimilatie
Bouwtechnische evoluties: zuil/architraaf versus muur en gewelf
pure esthetiek : antiek griekse cultuur
ingenieurskunst : een wil en een zin om te vernieuwen en te moderniseren in de
romeinse architectuur cultuur
Johann Joachim Winckelmann (1717 –1768)
Pagina 1 van 26
,Architectuur in context les 1 , de polis en de megapolis
Giovanni Battista Piranesi (1720 - 1778)
Hera 1 tempel op griekse grond
Bovenaan voorgesteld door joachim winkelman
Onderaan door giovanni piranesi
Winckelman hield zich bezig met studie van antiek griekse cultuur
Piranesi is geboren en getogen romein en heeft voorliefde voro romeinse arhctectuur , in
zijn gravure gaat hij de antiek griekse tempel vanuit een romeinse lens bekijken en
belichten
Tempelsite van Phaestum door Joachim Winckelmann:
• Nadruk op culturele verfijning, harmonie met de natuur,
arcadische eenvoud
Let op diagonale benadering van het gebouwencomplex!
Hera 1 , en daarnaast hera 2op pastorale setting , gebouwen zijn
veroudert en vervallen , er is een harmonische relatie tussen natuur en
architectuur , hij stelt de gebouwen voor vanop een afstand , geen oog voor detail maar voor
setting , architecturale ensemble , hij neemt specifiek een diagonale invalshoek ,de keuze
voor diagonaal is niet vrijblijvend , je ziet in stuk over inplanting dat de griekse architectuur
een voorliefde kent voor de diagonale benadering van gebouw , in tegenstelling tot romeinse
, waar gebouwen in loodrechte as zetten in perspectief , hier een diagonale benadering die
eigen is aan de griekse architectuur
Nadruk op : esthetiek , harmonie , eenvoud, diagonale inplanting
Pagina 2 van 26
, Architectuur in context les 1 , de polis en de megapolis
Tempelsite van Phaestum door Piranesi
Toont de constructieve logica, de wetten van de zwaartekracht en het
“verval”: de natuur herovert haar plaats op de architectuur
Toont architecturale constructie , stevigheid , (architectuur die het
landschap domineert
Je ziet dat zuilen opgebouwd zijn door trommels , balkwerk wordt getoond , monumentaal
gebouw , dat duidelijk de natuur moest overheersen en domineren , nu in verval geraakt en
in de plaats van harmonische relatie van natuur en archtiectuur , stelt peranesi een
krachtenuitwisseling voor ussen architecuur en natuur , waarbij natuur de architectuur zal
innemen en opnieuw haar plaats zal opeisen
De twee beelden brengen een psanningsverhouding die bestaat tussen architectuur van
antieke griekenland en antieke rome
Architectuur van antieke griekenland bouwt voor op proto griekse megalitische architectuur
culturen , zal niet vernieuwen mar erfenis perfectioneren , geen sprake van gewelfbouw,
perfectioneren van een oud model die resulteerd in een lineaire architectuur , die diagonale
inplanting , homogene zuivere architectuur stijl ( weinig afwijking ) veel aandachtvoor
harmonie en proportie en integratie in het landschap
Pagina 3 van 26
