EXAMENVRAGEN GESCHIEDENIS VAN HET PRIVAATRECHT
Les 1. Leg uit: de Europese moderne rechtsgeschiedenis is een ‘constructie’
of een ‘mythe’
o Rechtsgeschiedenis als constructie:
1e laagje: rechtsgeleerde die via eigen bril kijkt naar het recht en dit
instrumentaliseerd
2e laagje: proberen in te leven over hoe toen verstaan kon worden
Telkens wordt er weer teruggevallen op RR, gebeurt ook na WOII om aansluiting te
vinden met verleden. Het besef dat Romeins Recht eigenlijk niet volledig kunnen
reconstrueren is eigenlijk de essentie
Constructie brengt met zich mee dat wordt gekeken naar de valkuilen van toen
(rationalisme – emperisme, individualisme, kaptitalisme – industrialisatie,
revoluties) en om deze vervolgens te willen dempen MAAR dit brengt nieuwe
valkuilen met zich mee (te weinig woke?, vrouwen en minderheden in juridische
beroepen? , Eurocentrisme….)
o Rechtsgeschiedenis als mythe: Grand narritive, het sprookje van het Europees recht (Koschaker)
Koschaker beweerde dat het RR in crisis is geraakt door:
- Historische School van Savigny -> RR als een historisch artefact (= iets dat door de
mens is gemaakt en een historisch fenomeen is)
DISCONTINUITEI
-Daaropvolgend de Pandektisten die het RR hebben verengd tot Corpus Iuris Civilis, T
hierdoor hebben ze enkel gekeken naar het oude RR en niet naar de evolutie dat het
met zich meebracht
Koschaker in Europa und das römische Recht: basis van het Duitse Privaatrecht ligt
in de herontdekken van het RR tijdens twaalfde eeuw in Bologna. RR als belangrijkste
juridische basis van Europa. CONTINUITEIT
Belang van cotinentale traditie van studie en toepassing van RR
IS ER NU EEN FINALE CONSENSUS OVER DE GRAND NARRATIVE VAN DE RECHTSGESCHIEDENIS?
, (deze vraag nog beantwoorden!)
Les 2. Leg uit: het moderne natuurrecht legt de basis voor de codificatie van het
civiel recht
o ‘Empirische’ vaststelling over Ancien Régime
o Evoluties van het natuurrecht
Griekse Oudheid: natuur als bron en spiegel van recht + vertoont bepaalde wetmatigheden
Romeinse Oudheid: recht is meer dan concrete oplossing voor conflicten
Christendom: recht integreren in een goddelijke orde
Humanisme en renaissance: ad fontes
School van Salamanca
MODERNE SCHOOL VAN HET NATUURRECHT
o Als logisch en universeel systeem, zal impuls geven tot codificatie
o Situering + inhoudelijke context
o Hugo Grotius, Samuel von Pufendorf, Christan Wolff, Jean Domat
Hugo Grotius, koppelt denken los van God en rede als legitimiteit van het natuurrecht
(zie pwp voor zijn voornaamste ideeën)
Voor von Pufendorf, Wolff en Domat (zie pwp)
o Natuurrecht als opstap naar interne rechtsorde, die bestaat uit objectief recht en afdwingbare
subjectie rechten
19e eeuw nationalisme werp schaduw op natuurrecht: er wordt een interne rechtsorde
gecreëerd, d.m.v. codificatie en receptie RR
Recht tweeledige zin: objectief en subjectief recht
o Van natuurrecht in het hoofd naar natuurrecht op papier
Waarbij van compilaties rechtspraak naar wetboeken word gegaan
Lodewijk XIV als één van de voorlopers codificatie, absolutisme om soevereiniteit veilig te
stellen
Duitstalige gebieden en Rusland
Hervormd strafrecht dat kom af maakt met strafrecht AR
Les 1. Leg uit: de Europese moderne rechtsgeschiedenis is een ‘constructie’
of een ‘mythe’
o Rechtsgeschiedenis als constructie:
1e laagje: rechtsgeleerde die via eigen bril kijkt naar het recht en dit
instrumentaliseerd
2e laagje: proberen in te leven over hoe toen verstaan kon worden
Telkens wordt er weer teruggevallen op RR, gebeurt ook na WOII om aansluiting te
vinden met verleden. Het besef dat Romeins Recht eigenlijk niet volledig kunnen
reconstrueren is eigenlijk de essentie
Constructie brengt met zich mee dat wordt gekeken naar de valkuilen van toen
(rationalisme – emperisme, individualisme, kaptitalisme – industrialisatie,
revoluties) en om deze vervolgens te willen dempen MAAR dit brengt nieuwe
valkuilen met zich mee (te weinig woke?, vrouwen en minderheden in juridische
beroepen? , Eurocentrisme….)
o Rechtsgeschiedenis als mythe: Grand narritive, het sprookje van het Europees recht (Koschaker)
Koschaker beweerde dat het RR in crisis is geraakt door:
- Historische School van Savigny -> RR als een historisch artefact (= iets dat door de
mens is gemaakt en een historisch fenomeen is)
DISCONTINUITEI
-Daaropvolgend de Pandektisten die het RR hebben verengd tot Corpus Iuris Civilis, T
hierdoor hebben ze enkel gekeken naar het oude RR en niet naar de evolutie dat het
met zich meebracht
Koschaker in Europa und das römische Recht: basis van het Duitse Privaatrecht ligt
in de herontdekken van het RR tijdens twaalfde eeuw in Bologna. RR als belangrijkste
juridische basis van Europa. CONTINUITEIT
Belang van cotinentale traditie van studie en toepassing van RR
IS ER NU EEN FINALE CONSENSUS OVER DE GRAND NARRATIVE VAN DE RECHTSGESCHIEDENIS?
, (deze vraag nog beantwoorden!)
Les 2. Leg uit: het moderne natuurrecht legt de basis voor de codificatie van het
civiel recht
o ‘Empirische’ vaststelling over Ancien Régime
o Evoluties van het natuurrecht
Griekse Oudheid: natuur als bron en spiegel van recht + vertoont bepaalde wetmatigheden
Romeinse Oudheid: recht is meer dan concrete oplossing voor conflicten
Christendom: recht integreren in een goddelijke orde
Humanisme en renaissance: ad fontes
School van Salamanca
MODERNE SCHOOL VAN HET NATUURRECHT
o Als logisch en universeel systeem, zal impuls geven tot codificatie
o Situering + inhoudelijke context
o Hugo Grotius, Samuel von Pufendorf, Christan Wolff, Jean Domat
Hugo Grotius, koppelt denken los van God en rede als legitimiteit van het natuurrecht
(zie pwp voor zijn voornaamste ideeën)
Voor von Pufendorf, Wolff en Domat (zie pwp)
o Natuurrecht als opstap naar interne rechtsorde, die bestaat uit objectief recht en afdwingbare
subjectie rechten
19e eeuw nationalisme werp schaduw op natuurrecht: er wordt een interne rechtsorde
gecreëerd, d.m.v. codificatie en receptie RR
Recht tweeledige zin: objectief en subjectief recht
o Van natuurrecht in het hoofd naar natuurrecht op papier
Waarbij van compilaties rechtspraak naar wetboeken word gegaan
Lodewijk XIV als één van de voorlopers codificatie, absolutisme om soevereiniteit veilig te
stellen
Duitstalige gebieden en Rusland
Hervormd strafrecht dat kom af maakt met strafrecht AR
