Samenvatting blok 2 minor Geweld

De Vries
Intern verdedigingssysteem:
Fight -> vechten
Flight -> vluchten
Freeze -> verstijven/verlamd raken
Faint: -> flauw vallen

Normaal reageert men op een (dreigende) beschadiging door snel het verdedigingssysteem
te activeren. Ze zijn zich bewust van de werkelijkheid en kunnen keuze maken tussen fight
en flight, afhankelijk wat het zinvolst is. Wanneer dit niet mogelijk is, is de enige optie freeze
of faint. Het gaat hierbij om situaties waarbij men niet kan vluchten of vechten, het
verdedigingssysteem raakt ontregeld met als gevolg dat er traumatische reactie soptreden.

Aangeleerde hulpeloosheid: Freeze reactie

Geweld zorgt ervoor dat:
 Je integriteit wordt aangetast
 Je bestaanswijze wordt beschadigd

Geweld in ieder mens:
- Denkbeelden over afwijking of ziekte -> fout (vries)
- Iedereen heeft potentiele dader in zich (vries)
- Dader wordt meestal niet herkend door directe omgeving (vries)
- Ieder mens heeft goede en slechte kanten in zich, soms komen deze naar voren en
soms niet.
- Ertussen ligt een grijs gebied, gemeen zijn maar niet kunnen begrijpen of kunnen
veranderen = onbewuste processen weten wel dat iets niet klopt

ACE: negatieve ervaringen in de kindertijd:
10 vragen, nauwkeurige categorieën van ingrijpende ervaringen. Bij elke ‘ja’ 1 punt.
Gevallen van misbruik en mishandeling staan nooit op zichzelf, elk bijkomende ervaring is
extra beschadiging op latere leeftijd. Hoe hoger de score hoe erger de problemen.
Met een score van 4 of hoger:
 50% kans op gedrags- en leerproblemen op school. Arbeidsverzuim, financiële
problemen en lage inkomen.
 Heeft 66% van de vrouwen en 35% van de mannen last van een depressie.
 7x grotere kans op alcoholisme.
Met een score van 6 of hoger:
 Grotere kans op drugsgebruik
 Slachtoffer worden van verkrachting gaat omhoog
 Grotere kans op hartfalen, leverziektes, kanker
Hoe hoger de ACE score, des te groter de kans op roken, obesitas, ongewilde zwangerschap.
Vrouwen die een vroege geschiedenis van misbruik en verwaarlozing hadden, hebben zeven
keer meer kans om als volwassenen te worden verkracht. Vrouwen die als kind getuige
waren dat hun moeder werd mishandeld door partner, liepen een sterk verhoogde kans om
zelf ook slachtoffer te worden van huiselijk geweld.

,Diagnostische criteria voor PTSS volgens DSM-5:
 Persoon is blootgesteld aan een feitelijke of dreigende dood, ernstige verwondingen
en/of seksueel geweld op één (of meerdere) van de volgende manieren:
- Het is de persoon direct overkomen
- De persoon was getuige van de gebeurtenis
- Een direct familielid of vriend is het overkomen
- De persoon wordt herhaaldelijk blootgesteld aan de nare details van de
ingrijpende gebeurtenis
 Herbeleven
 Vermijden
 Negatieve gedachten en stemmingen
 Hyperactivatie
 Duur van stoornis langer dan 1 maand
 Stoornis veroorzaakt lijdensdruk of beperkingen in sociale of beroepsmatige
functioneren
 Stoornis kan niet worden toegeschreven aan fysiologische effecten van een middel
(medicatie of alcohol) of aan een somatische aandoening.

3 hoofdcategorieën van de symptomen van PTSS:
 Hyperactivering
- Schrikachtig
- Snel geïrriteerd
- Slecht slapen
 Dwangmatig herbeleving
- Het trauma dringt zich voortdurend op, zonder het te kunnen verbaliseren
- Stagnatie normale ontwikkeling
- Wordt soms gezien als een niet geslaagde poging tot herstel
 Vervlakking
- Toestand van totale machteloosheid waarin geen enkel verzet meer baat
- Kan tot dissociatie leiden
- Gebruik verdovende middelen
Dialectiek van het trauma is het steeds afwisselen van dwangmatige herbeleving en
vervlakking. De dialectiek staat de integratie van de traumatische gebeurtenis in de weg.
Nog lang na de gebeurtenis hebben getraumatiseerde mensen het gevoel dat een deel van
hen is gestorven.

PTSS: Erkent dat geweld tot langdurige klachten kan leiden. PTSS is een psychiatrische
diagnose en zegt niks over andere klachten die geweld als gevolg kan hebben zoals:
 Problemen met zichzelf.
 Psychische problemen zoals depressieve klachten, eet en/of medicijn verslaving,
angsten, zelfbeschadiging of zelfmoordpogingen.
 Problemen op het gebied van persoonlijke klachten. Meeste slachtoffers hebben
moeite met het aangaan van nieuwe intieme relaties, men vertrouwd de ander niet.
 Lichamelijke klachten zoals pijn in de spieren, slaapproblemen, huidziekte, migraine.
De complexe PTSS:
 Een voorgeschiedenis van onderwerping
 Verandering in de affectregulatie

,  Bewustzijnsveranderingen
 Veranderingen in de zelfperceptie
 Veranderingen in de perceptie van de dader
 Veranderingen in relaties met anderen
 Veranderingen in het zingevingssysteem

Acuut trauma: Mensen herstellen binnen enkele maanden en dit gaat meestal gespaard met
lichamelijke of emotionele reacties.
Chronisch trauma: Als de klachten na drie tot zes maanden niet verdwijnen en zelfs erger
worden.

Gevolg van trauma:
 verlies van je lichaam en jezelf
 niet voelen dat je leeft
 alexthymie (zonder woorden voor emoties)
 depersonalisatie

RO:RA ratio: lichamen van bijvoorbeeld slachtoffers van incest staan altijd paraat om te
reageren op gevaar (overgevoelig). Hun lichamen hebben meer RA cellen die je lichaam
produceert om je lichaam te beschermen. Omdat hun lichamen veel stress kent, heeft hun
lichaam meer RA cellen geproduceerd. Te veel RA cellen zorgt voor overgevoeligheid en
altijd paraat staan (PTSS). Dit laat zien dat trauma ook op lichaamsniveau in onze cellen
worden opgeslagen.

Debriefing methode (rapportage): Het natuurlijke herstel bevorderen door kort na een
ernstig ongeval de gevoelens te uiten. Op korte termijn alles in de juiste volgorde herinneren
Tegenstanders over debriefing: Zeggen dat debriefing het natuurlijke en individuele
herstelproces beïnvloed en dat het schade kan toebrengen aan het slachtoffer omdat hij er
gelijk over moet praten. Bij een natuurlijk herstelproces moet je rekening houden dat het
individueel is en voor iedereen anders en dat het slachtoffer zelf beslist en duidelijk maakt
wat hij nodig heeft van anderen en wanneer.

Natuurlijk herstelproces: Met eigen ervaring van geweld aan de slag gaan. Het is een
individueel proces dat voor iedereen anders is. Het slachtoffer maakt zelf duidelijk wat hij/zij
nodig heeft van andere en wanneer. De professional bevordert dit proces door goede
informatie te geven en beschikbaar te zijn voor de ander als hij/zij hulp vraagt.
Het is duidelijk dat als mensen het gebeurde wegstoppen dit veelal het natuurlijke
verwerkingsproces in de weg staat en dit op den duur tot uiteenlopende klachten kan leiden.
Het voordeel van een natuurlijk herstelproces is dat iemand zelf actief bezig is met het
gebeurde en zelf de regie in handen heeft. Dit maakt het risico kleiner dat iemand blijft
stelen in de slachtofferrol

Het herstelproces kan bevorderd worden wanneer omstanders een aantal voorwaarden
creëren:
 Het herstelproces kan pas op gang komen als iemand letterlijk uit de gevarenzone is.
 Het is voor het slachtoffer belangrijk om vanaf het begin de tijd te nemen om bezig te
zijn met wat er gebeurd is.