Nederlands samenvatting evaluatie van taalvaardigheid 1ste semester 2de jaar

Samenvatting Nederlands evaluatie van
taalvaardigheid
1. Inleiding
 Evaluatie is een onderdeel van het leerproces.
 Via evaluatie krijg je zicht op:
o wat leerlingen al kunnen op het vlak van taalvaardigheid
o welke ontwikkeling ze hebben doorgemaakt
o welke noden ze hebben
 Evaluatie helpt de leerkracht om de ondersteuning bij te sturen
 Een cijfer voor Nederlands op het rapport is geen doel op zich.
 Het rapport dient om de evaluatie te communiceren naar ouders.
 Het evalueren en opvolgen van taalvaardigheid is cruciaal om:
o de taalontwikkeling te bevorderen
o het taalonderwijs aan te passen
 Als leerkracht evalueer je via een combinatie van: Toetsing, Observatie,
Reflectie
 De cursus is opgebouwd rond vier centrale vragen:
o Waarom evalueren we?
o Wat willen en evalueren we?
o Hoe evalueren we (welke evaluatievormen)?
o Hoe volgen we de resultaten op?

2. Waarom evalueren?

 Er wordt veel tijd, energie en geld geïnvesteerd in:
o Toetsen
o Leerlingvolgsystemen
o observatie-instrumenten
 Evaluatie-instrumenten komen van:
o Methodes
o Onderwijsmarkt
o overheid (centrale taaltoetsen)



Waarom evaluatie als schoolteam:
 Informatieverstrekkende functie:
o leerlingen, ouders, collega’s en externen informeren
 Ondersteunende functie:
o onderwijs bijsturen
o leerlingen leren hun leerproces sturen
o ouders en externen ondersteunen
 Besluitvoerende functie: beslissingen nemen over:
 doorstroom en uitstroom
 studiekeuze
 doorverwijzing
 externe hulpverlening

,2.1 In de praktijk

 Leerkrachten volgen taalvaardigheid op via verschillende
evaluatievormen.
 Evaluatie gebeurt niet alleen via toetsen, maar ook via:
o observatie
o gesprekken
o reflectiemomenten

Voorbeelden uit de praktijk:
 Juf Anna: gebruikt een spellingstoets, koppelt de resultaten aan haar
lesinhoud
 Juf Layla: organiseert redactievergaderingen, laat leerlingen reflecteren op
schrijfproducten, geeft onmiddellijke feedback tijdens het schrijven
 Juf Marine: observeert lees- en schrijfvaardigheid in de thuistaal, gebruikt
info om te differentiëren en haar les aan te passen
 Meester Alex: zet preteaching in bij moeilijke nieuwe begrippen
 Meester Niels: differentieert met een stappenplan, biedt extra
ondersteuning waar nodig
 Evaluatie en reflectie zijn onlosmakelijk verbonden met krachtig
taalonderwijs.
 Door breed te evalueren:
o krijg je een volledig beeld van het leerproces
o worden leerlingen actief betrokken bij hun eigen leren

2.2 Wat is breed evalueren?

 Evalueren bestaat uit drie acties:
o Vaststellen: informatie verzamelen over het leerproces van de
leerling (beginsituatie, vorderingen, eindproduct).
o Beoordelen: de verzamelde informatie analyseren en interpreteren.
o Handelen: de informatie delen met betrokkenen en inspelen op de
noden van de leerlingen.
 Om een volledig beeld van de taalvaardigheid van leerlingen te krijgen,
is brede evaluatie nodig.
 Bij brede evaluatie:
o kijk je naar sterktes, groeipunten, talenten en mogelijkheden
van de leerling
o gebruik je verschillende perspectieven
o evalueer je op verschillende momenten
o gebruik je verschillende evaluatie-instrumenten
o evalueer je in verschillende situaties
 Een krachtig evaluatiebeleid combineert verschillende vormen van
evaluatie.
 Als evaluatie zich beperkt tot één kant (bv. alleen toetsen), is ze niet
breed genoeg.
 Door evaluatiepraktijken te spreiden, krijg je een rijker en vollediger
beeld van leerlingen.

,  Evalueren dient niet alleen om te beoordelen, maar ook om leren te
bevorderen.
 Volgens John Hattie: evalueren moet leren zichtbaar maken.
 Evaluatie helpt leerkrachten én leerlingen om het leerproces beter te
begrijpen en bij te sturen.

 4 assen:

2.3 Summatieve en formatieve evaluatie

 Een goed evaluatiesysteem beoordeelt zowel het eindproduct als het
leerproces.
 Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:
o summatieve evaluatie
o formatieve evaluatie
 Beide evaluatievormen zijn waardevol en vullen elkaar aan.
Summatieve evaluatie
 Gericht op de leeruitkomst (het resultaat).
 Gebruikt op het einde van een leerproces (bv. thema, schooljaar).
 Doel:
o nagaan of een leerling de leerstof voldoende beheerst
o beslissingen nemen over doorstroom of vervolg
 Beperkingen:
o vaak kort en beperkt
o meet vooral wat makkelijk te toetsen is
o geeft geen volledig beeld van vaardigheden en attitudes
 Risico’s:
o te veel toetsen
o teaching to the test (onderwijs afstemmen op de toets i.p.v. op
leerlingennoden)


Formatieve evaluatie
 Evaluatie om te leren, niet van het leren.
 Gericht op het versterken van het leerproces.
 Doel:
o zichtbaar maken waar leerlingen staan
o bepalen welke ondersteuning nodig is
o lessen en begeleiding bijsturen
 Nodig om doelgericht te differentiëren.
 Kan gebeuren via:
o Toetsen
o Observaties
o Oefeningen
o gesprekken met leerlingen
 Voordelen:
o versterkt interactie tussen leraar en leerling
o bevordert reflectie en samenwerking