SAMENVATTING PRACTICUM KLP
VERWIJZEN
LES 1: KWALITEITSVOL VERWIJZEN
Verwijzen = ‘Het doorsturen van de cliënt naar een andere hulpverlener of instantie op initiatief van de hulpverlener,
omdat de hulpverlener niet (verder) in staat is om de cliënt te helpen’.
REDENEN OM TE VERWIJZEN
- Hulpvraag sluit niet aan bij je expertise/aanbod van de setting
- Te lange wachttijd
- Financiële situatie van cliënt
- Belangrijke anderen reeds in begeleiding/PSD traject
- Te sterke betrokkenheid
- Moeilijke bereikbaarheid
- Problematiek blijkt complexer dan gedacht
- Aanvullend of ander onderzoek is nodig
- Andere interventies zijn aangewezen
Enkele voorbeelden:
- Je werkt op de PAAZ afdeling. Na 3 weken op de crisisafdeling, verwijs je iemand door naar de AA.
- Je werkt in een CAW. Iemand meldt zich aan omdat hij zich niet goed voelt in zijn vel. Tijdens het gesprek blijkt dat
er ook sprake is van druggebruik.
- Je werkt in een revalidatiecentrum. Een moeder neemt contact op want wil heel snel hulp voor de
gedragsmoeilijkheden van haar zoon. Jullie hebben een wachtlijst van 9 maanden.
- Na een infosessie rond stoppen met roken spreekt iemand je aan. Hij wil graag weten waar hij terecht kan voor
begeleiding.
Telefonisch verwijzen vs verwijsgesprek:
Verwijzen kan in verschillende fasen van het PSD- of begeleidingsproces nodig zijn
-> 2 groepen cliënten:
- Cliënten die zich voor het eerst aanmelden, maar die je niet kan verder helpen -> telefonisch verwijzen
- Cliënten met wie je reeds (een deel van) het PSD-/ begeleidingsproces hebt doorlopen, en tijdens het proces
komt naar voren dat verwijzing nodig is -> verwijsgesprek
KENMERKEN VAN EEN GESLAAGDE VERWIJZING
Vanuit het perspectief van een cliënt is een verwijzing geslaagd als hij of zij:
- meteen naar de juiste dienst is verwezen,
- zo snel als mogelijk de gewenste hulp krijgt,
- zich ondersteund voelt in het doorverwijzingsproces,
- akkoord gaat met de verwijzing.
Vanuit het perspectief van de hulpverlener is een verwijzing geslaagd als:
- hij/zij kan verwijzen naar de gepaste instantie,
- hij/zij voldoende informatie kan doorgeven over de setting waarnaar hij/zij de cliënt doorverwijst,
- de cliënt akkoord gaat met de verwijzing en zichzelf voldoende heeft kunnen motiveren om actief betrokken te
blijven op het eigen proces.
- ➔ kennis van sociale kaart noodzakelijk!
1
,VINDEN VAN GESCHIKT(E) VERWIJSADRES(SEN)
STAP 1. Stel jezelf volgende vragen:
- Welke lijn? Residentiële of ambulante hulp?
- Gesubsidieerde hulp of privépraktijk?
- Regio? Bereikbaarheid?
- Probleemgebieden? Specialisatie?
- -> Op basis daarvan ga je op zoek naar mogelijke verwijsadressen
- Opmerking: Financiële aspect
o Gesubsidieerde hulp versus privépraktijk
o Geconventioneerde vs niet-geconventioneerde psychologen
▪ Sinds 2021 terugbetaling door overheid voor sessies bij geconventioneerde psychologen
▪ Zij hebben een Riziv-overeenkomst en zijn aangesloten bij netwerk ggz
▪ 11 euro/individuele sessie (of 4 euro bij verhoogde tegemoetkoming) en 2,5 euro/groepssessie
voor volwassenen; kinderen tot 23j gratis
▪ Beperkter aantal sessies (8 tot 13 indiv. sessies en 5 groepssessies)
o Terugbetaling mutualiteit
▪ Zie Overzichtstabel terugbetaling psychotherapie (Vlaams patiëntenplatform)
o Hoe bevragen bij cliënt?
STAP 2. Ga op zoek naar geschikte verwijsadressen:
Waar?
- Folders, brochures
- Internet
o Beroepsverenigingen:
▪ Psychologischconsulent.be
▪ VVKP.be (Vlaamse Vereniging Klinische Psychologie)
o Websites van therapeutische stromingen:
▪ bvb VVGT (Vlaamse Vereniging voor Gedragstherapie)
o Sociale kaart: www.desocialekaart.be
o Netwerken geestelijke gezondheidszorg
▪ SaRA: netwerk volwassenen regio Antwerpen, Voor- en Noorderkempen
▪ PANGG 0-18: netwerk kinderen en jongeren Provincie Antwerpen
STAP 3. Bekijk de gevonden adressen kritisch:
- Sommige websites of andere bronnen lijken betrouwbaar, maar ze zijn het daarom niet altijd!
-> Bekijk dus kritisch…
Wie de hulpverlener precies is
- Opleiding?
- Specialisatie?
- Ervaring?
- Individu/team/organisatie?
En wat diens aanbod is
- Gespecialiseerde hulp of vele topics?
- Doelgroep?
- Werkwijze?
2
,Tips:
- Bouw je netwerk uit.
- Leg zelf een bestand aan met mogelijke verwijsadressen.
- Hou je info up-to-date.
- Toets af bij collega’s.
- Neem eventueel vooraf contact op met mogelijke verwijsinstanties.
DENKOEFENING – CASUS MARTHA
Je werkt in een privépraktijk. Een moeder neemt telefonisch contact met je op omdat ze zich zorgen maakt om Martha,
haar 13-jarige dochter. Martha kan heel druk zijn, kan zich moeilijk concentreren bij het maken van huiswerk en tijdens de
lessen op school, verliest vaak haar spullen en vergeet ook vaak afspraken. Vooral het feit dat haar schoolresultaten
achteruit gaan, baart moeder zorgen. Moeder had gehoopt dat de problemen vooral te wijten waren aan de overgang naar
het middelbare onderwijs, maar ze zetten zich bij de start van het nieuwe schooljaar voort. Daarom wil moeder graag hulp.
Jij werkt echter enkel met jongeren vanaf 16 jaar en met volwassenen. Je besluit haar verder te helpen met enkele goede
verwijsadressen. Martha en haar moeder wonen in de Sanderusstraat in Antwerpen.
- Bekijk de verwijsadressen op Canvas, klik eventueel door naar de bijhorende websites
- Naar welke dienst verwijs je? Waarom kies je voor die dienst? Welke info zou je geven?
VOORBEREIDING LES 2: WEBLECTURE "AANMELDING”
DOELSTELLINGEN
Aanmelding
- Alles wat er vóór het eerste contact/gesprek gebeurt
- Startpunt PSD proces
Doel = antwoord op
1. Is de aanmelding ontvankelijk?
2. Zo ja, wat is vervolgtraject?
Resultaat
- Gezamenlijke beslissing van PD én cliënt om PSD proces voort te zetten of te beëindigen
- Concrete afspraken voor vervolgtraject
HANDELEN
Informatie verzamelen: wie komt met wat net nu naar hier?
o Wie komt?
▪ Naam, leeftijd, geslacht, contactgegevens van cliënt
▪ Cliënt – aanmelder – verwijzer
• Als verwijzer → contactgegevens? functie? setting? referentiekader?
• Als cliënt → is er verwijzer? zo ja, wie?
o Met wat?
▪ Klacht: aard & ernst
▪ Vraag/verwachting
• Hulpvraag = vraag van cliënt → specifieke hypothese(n)?
• Aanvraag = vraag van verwijzer → specifieke hypothese(n)?
• Houding van cliënt?
o Net nu? = aanleiding
o Naar hier? = waarom keuze voor deze setting?
3
, Informatie geven:
- Zowel bij verderzetting traject als bij doorverwijzen
- Info over werkwijze, contactgegevens, praktische afspraken, kostprijs, eventuele terugbetaling,…
DENKEN
Is de aanmelding ontvankelijk?
1. Inhoudelijke criteria toetsen
o Is de aanmelding hier op de juiste plaats?
o Sluit deze aan bij werkterrein (setting) en deskundigheid (competenties PD)?
2. Deontologische en wettelijke criteria toetsen
o Zijn de posities van de betrokkenen conform de deontologie en de wettelijke bepalingen?
AFRONDING
Resultaat van de aanmelding
= beslissing of het psychodiagnostisch proces verder gezet kan worden (aanmelding ontvankelijk?)
- Ja → intake/vooronderzoek
- Nee → doorverwijzen
- ➔ gezamenlijke beslissing
Wie nodig je uit voor de intake?
Hangt af van verschillende factoren
- Deontologie
- Wie beschikt over informatie?
-> zorg dat je toestemming hebt indien nodig!
LES 2: TELEFONISCH VERWIJZEN
Zie: les 1: 1e groep cliënten: cliënten die zich voor het eerst aanmelden, maar die je niet kan verder helpen
In psychodiagnostisch procesmodel: aanmelding
Telefonisch verwijzen bij aanmelding:
Cliënt neemt contact (aanmelding)
- via telefoon
- via mail
- …
Neem zelf telefonisch contact op om hulpvraag te verduidelijken
2 mogelijke situaties:
- Op voorhand duidelijk voor hulpverlener dat er moet verwezen worden, bv. bij lange wachtlijst.
- Geen indicaties op voorhand, maar tijdens exploreren van hulpvraag wordt duidelijk dat er moet verwezen
worden.
- ➔ In beide gevallen voldoende exploreren en info verzamelen om goed te kunnen verwijzen
Telefonisch verwijzen bestaat uit twee fasen:
- (1) informatie verzamelen
- (2) informatie geven
4
VERWIJZEN
LES 1: KWALITEITSVOL VERWIJZEN
Verwijzen = ‘Het doorsturen van de cliënt naar een andere hulpverlener of instantie op initiatief van de hulpverlener,
omdat de hulpverlener niet (verder) in staat is om de cliënt te helpen’.
REDENEN OM TE VERWIJZEN
- Hulpvraag sluit niet aan bij je expertise/aanbod van de setting
- Te lange wachttijd
- Financiële situatie van cliënt
- Belangrijke anderen reeds in begeleiding/PSD traject
- Te sterke betrokkenheid
- Moeilijke bereikbaarheid
- Problematiek blijkt complexer dan gedacht
- Aanvullend of ander onderzoek is nodig
- Andere interventies zijn aangewezen
Enkele voorbeelden:
- Je werkt op de PAAZ afdeling. Na 3 weken op de crisisafdeling, verwijs je iemand door naar de AA.
- Je werkt in een CAW. Iemand meldt zich aan omdat hij zich niet goed voelt in zijn vel. Tijdens het gesprek blijkt dat
er ook sprake is van druggebruik.
- Je werkt in een revalidatiecentrum. Een moeder neemt contact op want wil heel snel hulp voor de
gedragsmoeilijkheden van haar zoon. Jullie hebben een wachtlijst van 9 maanden.
- Na een infosessie rond stoppen met roken spreekt iemand je aan. Hij wil graag weten waar hij terecht kan voor
begeleiding.
Telefonisch verwijzen vs verwijsgesprek:
Verwijzen kan in verschillende fasen van het PSD- of begeleidingsproces nodig zijn
-> 2 groepen cliënten:
- Cliënten die zich voor het eerst aanmelden, maar die je niet kan verder helpen -> telefonisch verwijzen
- Cliënten met wie je reeds (een deel van) het PSD-/ begeleidingsproces hebt doorlopen, en tijdens het proces
komt naar voren dat verwijzing nodig is -> verwijsgesprek
KENMERKEN VAN EEN GESLAAGDE VERWIJZING
Vanuit het perspectief van een cliënt is een verwijzing geslaagd als hij of zij:
- meteen naar de juiste dienst is verwezen,
- zo snel als mogelijk de gewenste hulp krijgt,
- zich ondersteund voelt in het doorverwijzingsproces,
- akkoord gaat met de verwijzing.
Vanuit het perspectief van de hulpverlener is een verwijzing geslaagd als:
- hij/zij kan verwijzen naar de gepaste instantie,
- hij/zij voldoende informatie kan doorgeven over de setting waarnaar hij/zij de cliënt doorverwijst,
- de cliënt akkoord gaat met de verwijzing en zichzelf voldoende heeft kunnen motiveren om actief betrokken te
blijven op het eigen proces.
- ➔ kennis van sociale kaart noodzakelijk!
1
,VINDEN VAN GESCHIKT(E) VERWIJSADRES(SEN)
STAP 1. Stel jezelf volgende vragen:
- Welke lijn? Residentiële of ambulante hulp?
- Gesubsidieerde hulp of privépraktijk?
- Regio? Bereikbaarheid?
- Probleemgebieden? Specialisatie?
- -> Op basis daarvan ga je op zoek naar mogelijke verwijsadressen
- Opmerking: Financiële aspect
o Gesubsidieerde hulp versus privépraktijk
o Geconventioneerde vs niet-geconventioneerde psychologen
▪ Sinds 2021 terugbetaling door overheid voor sessies bij geconventioneerde psychologen
▪ Zij hebben een Riziv-overeenkomst en zijn aangesloten bij netwerk ggz
▪ 11 euro/individuele sessie (of 4 euro bij verhoogde tegemoetkoming) en 2,5 euro/groepssessie
voor volwassenen; kinderen tot 23j gratis
▪ Beperkter aantal sessies (8 tot 13 indiv. sessies en 5 groepssessies)
o Terugbetaling mutualiteit
▪ Zie Overzichtstabel terugbetaling psychotherapie (Vlaams patiëntenplatform)
o Hoe bevragen bij cliënt?
STAP 2. Ga op zoek naar geschikte verwijsadressen:
Waar?
- Folders, brochures
- Internet
o Beroepsverenigingen:
▪ Psychologischconsulent.be
▪ VVKP.be (Vlaamse Vereniging Klinische Psychologie)
o Websites van therapeutische stromingen:
▪ bvb VVGT (Vlaamse Vereniging voor Gedragstherapie)
o Sociale kaart: www.desocialekaart.be
o Netwerken geestelijke gezondheidszorg
▪ SaRA: netwerk volwassenen regio Antwerpen, Voor- en Noorderkempen
▪ PANGG 0-18: netwerk kinderen en jongeren Provincie Antwerpen
STAP 3. Bekijk de gevonden adressen kritisch:
- Sommige websites of andere bronnen lijken betrouwbaar, maar ze zijn het daarom niet altijd!
-> Bekijk dus kritisch…
Wie de hulpverlener precies is
- Opleiding?
- Specialisatie?
- Ervaring?
- Individu/team/organisatie?
En wat diens aanbod is
- Gespecialiseerde hulp of vele topics?
- Doelgroep?
- Werkwijze?
2
,Tips:
- Bouw je netwerk uit.
- Leg zelf een bestand aan met mogelijke verwijsadressen.
- Hou je info up-to-date.
- Toets af bij collega’s.
- Neem eventueel vooraf contact op met mogelijke verwijsinstanties.
DENKOEFENING – CASUS MARTHA
Je werkt in een privépraktijk. Een moeder neemt telefonisch contact met je op omdat ze zich zorgen maakt om Martha,
haar 13-jarige dochter. Martha kan heel druk zijn, kan zich moeilijk concentreren bij het maken van huiswerk en tijdens de
lessen op school, verliest vaak haar spullen en vergeet ook vaak afspraken. Vooral het feit dat haar schoolresultaten
achteruit gaan, baart moeder zorgen. Moeder had gehoopt dat de problemen vooral te wijten waren aan de overgang naar
het middelbare onderwijs, maar ze zetten zich bij de start van het nieuwe schooljaar voort. Daarom wil moeder graag hulp.
Jij werkt echter enkel met jongeren vanaf 16 jaar en met volwassenen. Je besluit haar verder te helpen met enkele goede
verwijsadressen. Martha en haar moeder wonen in de Sanderusstraat in Antwerpen.
- Bekijk de verwijsadressen op Canvas, klik eventueel door naar de bijhorende websites
- Naar welke dienst verwijs je? Waarom kies je voor die dienst? Welke info zou je geven?
VOORBEREIDING LES 2: WEBLECTURE "AANMELDING”
DOELSTELLINGEN
Aanmelding
- Alles wat er vóór het eerste contact/gesprek gebeurt
- Startpunt PSD proces
Doel = antwoord op
1. Is de aanmelding ontvankelijk?
2. Zo ja, wat is vervolgtraject?
Resultaat
- Gezamenlijke beslissing van PD én cliënt om PSD proces voort te zetten of te beëindigen
- Concrete afspraken voor vervolgtraject
HANDELEN
Informatie verzamelen: wie komt met wat net nu naar hier?
o Wie komt?
▪ Naam, leeftijd, geslacht, contactgegevens van cliënt
▪ Cliënt – aanmelder – verwijzer
• Als verwijzer → contactgegevens? functie? setting? referentiekader?
• Als cliënt → is er verwijzer? zo ja, wie?
o Met wat?
▪ Klacht: aard & ernst
▪ Vraag/verwachting
• Hulpvraag = vraag van cliënt → specifieke hypothese(n)?
• Aanvraag = vraag van verwijzer → specifieke hypothese(n)?
• Houding van cliënt?
o Net nu? = aanleiding
o Naar hier? = waarom keuze voor deze setting?
3
, Informatie geven:
- Zowel bij verderzetting traject als bij doorverwijzen
- Info over werkwijze, contactgegevens, praktische afspraken, kostprijs, eventuele terugbetaling,…
DENKEN
Is de aanmelding ontvankelijk?
1. Inhoudelijke criteria toetsen
o Is de aanmelding hier op de juiste plaats?
o Sluit deze aan bij werkterrein (setting) en deskundigheid (competenties PD)?
2. Deontologische en wettelijke criteria toetsen
o Zijn de posities van de betrokkenen conform de deontologie en de wettelijke bepalingen?
AFRONDING
Resultaat van de aanmelding
= beslissing of het psychodiagnostisch proces verder gezet kan worden (aanmelding ontvankelijk?)
- Ja → intake/vooronderzoek
- Nee → doorverwijzen
- ➔ gezamenlijke beslissing
Wie nodig je uit voor de intake?
Hangt af van verschillende factoren
- Deontologie
- Wie beschikt over informatie?
-> zorg dat je toestemming hebt indien nodig!
LES 2: TELEFONISCH VERWIJZEN
Zie: les 1: 1e groep cliënten: cliënten die zich voor het eerst aanmelden, maar die je niet kan verder helpen
In psychodiagnostisch procesmodel: aanmelding
Telefonisch verwijzen bij aanmelding:
Cliënt neemt contact (aanmelding)
- via telefoon
- via mail
- …
Neem zelf telefonisch contact op om hulpvraag te verduidelijken
2 mogelijke situaties:
- Op voorhand duidelijk voor hulpverlener dat er moet verwezen worden, bv. bij lange wachtlijst.
- Geen indicaties op voorhand, maar tijdens exploreren van hulpvraag wordt duidelijk dat er moet verwezen
worden.
- ➔ In beide gevallen voldoende exploreren en info verzamelen om goed te kunnen verwijzen
Telefonisch verwijzen bestaat uit twee fasen:
- (1) informatie verzamelen
- (2) informatie geven
4
