Recht
DEEL 1:
H4: structuren en instellingen
Algemene beginselen: definities
- Representatieve parlementaire democratie
o We stemmen op volksvertegenwoordigers
o Zorgen voor zetels in parlement
o Coalities gevormd om meerderheid te
halen
- Scheiding der machten
o Wetgevende, uitvoerende, rechterlijke
macht
- Rechtsstaat
o Strikte scheiding tussen kerk en staat
- Erfelijke constitutionele monarchie
o We zijn geen republiek, koning aan het hoofd
o Alles staat in de grondwet (= constitutioneel)
- Federale staat
o Land met verschillende bevoegdheden
o 7 niveaus
Federaal
Gemeenschap
Vlaamse, Franse, Duitstalige
Gewest
Vlaams, Waals, Brussels hoofdstedelijk
De verschillende structuren
Niveau Wetgevende M Uitvoerende M Rechterlijke
M
Federaal Federaal parlement (+ Koning en federale Hoven en
Koning) regering rechtbanken
Wet
Regionaal/ Parlementen (1 kamer) Regeringen Hoven en
deelstatelijk rechtbanken
Decreten &
ordonnanties
Provinciaal Provincieraad Bestendige Deputatie + Hoven en
Provinciegouverneur rechtbanken
Provinciale
reglementen
Gemeentelijk Gemeenteraad College van Hoven en
Burgemeester en rechtbanken
1
, Gemeentelijke schepenen +
reglementen Burgemeester
- Federaal wetgevende macht
o Federaal parlement + koning (handtekening) Maken wetten
o Kamer van volksvertegenwoordigers en Senaat
Hebben parlementaire onverantwoordelijkheid en
onschendbaarheid
Onverantwoordelijkheid: Freedom of speech binnen
muren van parlement niet veroordeeld worden
Onschendbaarheid: je kan niet vervolgd worden
Uitzondering: betrapping op heterdaad
o Controle uitoefenen op regering: begroting, interpellaties,
parlementaire vragen
- Federaal uitvoerende macht
o De koning = hoofd van UM
Politiek onbekwaam
Politiek onverantwoordelijk
Politiek onschendbaar (Nuancering van internationaal)
o De federale regering:
Eerste minister
Vice-eerste ministers: vertegenwoordigen elk hun partij
Ministers: elk een domein leiden
Staatsecretarissen: ondersteuning ministers
Ministerraad: belangrijkste beslissingen nemen
o Bevoegdheden
Uitvoering wetten, beheer openbare dienst, buitenlands beleid
o Strafrechtelijke onschendbaarheid
Naam Partij Functie / Bevoegdheden
Bart De Wever N-VA Eerste minister
Jan Jambon N-VA Vice-eersteminister & Financiën, Pensioenen,
Nationale Loterij, Federale Culturele
Instellingen
Theo Francken N-VA Defensie & Buitenlandse Handel
Anneleen N-VA Asiel & Migratie, Sociale Integratie,
Van Bossuyt Grootstedenbeleid
Frank Vooruit Vice-eersteminister & Sociale Zaken,
Vandenbroucke Volksgezondheid, Armoedebestrijding
Vincent CD&V Vice-eersteminister & Begroting,
Van Peteghem Administratieve Vereenvoudiging
Rob Beenders Vooruit Consumentenbescherming, Sociale
Fraudebestrijding, Personen met een handicap,
Gelijke Kansen
Annelies CD&V Justitie & Noordzee
Verlinden
David Clarinval MR Vice-eersteminister & Werk, Economie,
Landbouw
2
,Bernard MR Binnenlandse Zaken, Veiligheid & Beliris
Quintin
Eléonore MR Zelfstandigen, Middenstand, KMO’s
Simonet
Mathieu Bihet MR Energie
Maxime Prévot Les Vice-eersteminister & Buitenlandse Zaken,
Engagés Europese Zaken, Ontwikkelingssamenwerking
Jean-Luc Les Mobiliteit, Klimaat, Ecologische Transitie &
Crucke Engagés Duurzame Ontwikkeling
Vanessa Matz Les Modernisering Overheid, Overheidsbedrijven,
Engagés Digitalisering
- De gemeenschappen: wetgevende macht
o Vlaams parlement
o Frans gemeenschapsparlement
o Duits gemeenschapsparlement
- De gemeenschappen: uitvoerende macht
o Vlaamse regering
o Franse gemeenschapsregering
o Duitse gemeenschapsregering
- a.d.h.v taal zachte bevoegdheden
o cultuur
o onderwijs
o openbare werken
Naam Partij Functie / Bevoegdheden
Matthias Diepend N-VA Minister-President & Vlaams minister van
aele Economie, Innovatie en Industrie, Buitenlandse
Zaken, Digitalisering en Facilitair Management
Melissa Depraete Vooru Viceminister-President & Vlaams minister van
re it Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd
Hilde Crevits CD&V Viceminister-President & Vlaams minister van
Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid,
Samenleven, Integratie en Inburgering,
Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij
Ben Weyts N-VA Viceminister-President & Vlaams minister van
Begroting en Financiën, Vlaamse Rand,
Onroerend Erfgoed en Dierenwelzijn
Zuhal Demir N-VA Vlaams minister van Onderwijs, Justitie en Werk
Caroline Gennez Vooru Vlaams minister van Welzijn en
it Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen
Jo Brouns CD&V Vlaams minister van Omgeving en Landbouw
Annick De Ridder N-VA Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare
Werken, Havens en Sport
Cieltje Van N-VA Vlaams minister van Brussel en Media
Achter
- De gewesten: wetgevende macht
o Vlaams parlement (idem zoals gemeenschap)
o Brussels hoofdstedelijk parlement
3
, o Waals gewestparlement
- De gewesten: uitvoerende macht
o Vlaamse regering
o Brusselse hoofdstedelijke regering
o Waalse gewestregering
- De bevoegdheden: territoriaal gebonden harde bevoegdheden
o Leefmilieu
o Economie
o Landbouwbeleid
o Ondergeschikte besturen
H5: Rechtshandhaving
Bordschema:
1) Inleiding
Verschillende gerechtelijke functies
- Rechter/raadsheer
- Referendaris = zorgt voor inhoudelijke ondersteuning
- Griffier = typt alles dat in aanloop van, en proces zelf, gezegd wordt
(rechterhand rechter)
4
DEEL 1:
H4: structuren en instellingen
Algemene beginselen: definities
- Representatieve parlementaire democratie
o We stemmen op volksvertegenwoordigers
o Zorgen voor zetels in parlement
o Coalities gevormd om meerderheid te
halen
- Scheiding der machten
o Wetgevende, uitvoerende, rechterlijke
macht
- Rechtsstaat
o Strikte scheiding tussen kerk en staat
- Erfelijke constitutionele monarchie
o We zijn geen republiek, koning aan het hoofd
o Alles staat in de grondwet (= constitutioneel)
- Federale staat
o Land met verschillende bevoegdheden
o 7 niveaus
Federaal
Gemeenschap
Vlaamse, Franse, Duitstalige
Gewest
Vlaams, Waals, Brussels hoofdstedelijk
De verschillende structuren
Niveau Wetgevende M Uitvoerende M Rechterlijke
M
Federaal Federaal parlement (+ Koning en federale Hoven en
Koning) regering rechtbanken
Wet
Regionaal/ Parlementen (1 kamer) Regeringen Hoven en
deelstatelijk rechtbanken
Decreten &
ordonnanties
Provinciaal Provincieraad Bestendige Deputatie + Hoven en
Provinciegouverneur rechtbanken
Provinciale
reglementen
Gemeentelijk Gemeenteraad College van Hoven en
Burgemeester en rechtbanken
1
, Gemeentelijke schepenen +
reglementen Burgemeester
- Federaal wetgevende macht
o Federaal parlement + koning (handtekening) Maken wetten
o Kamer van volksvertegenwoordigers en Senaat
Hebben parlementaire onverantwoordelijkheid en
onschendbaarheid
Onverantwoordelijkheid: Freedom of speech binnen
muren van parlement niet veroordeeld worden
Onschendbaarheid: je kan niet vervolgd worden
Uitzondering: betrapping op heterdaad
o Controle uitoefenen op regering: begroting, interpellaties,
parlementaire vragen
- Federaal uitvoerende macht
o De koning = hoofd van UM
Politiek onbekwaam
Politiek onverantwoordelijk
Politiek onschendbaar (Nuancering van internationaal)
o De federale regering:
Eerste minister
Vice-eerste ministers: vertegenwoordigen elk hun partij
Ministers: elk een domein leiden
Staatsecretarissen: ondersteuning ministers
Ministerraad: belangrijkste beslissingen nemen
o Bevoegdheden
Uitvoering wetten, beheer openbare dienst, buitenlands beleid
o Strafrechtelijke onschendbaarheid
Naam Partij Functie / Bevoegdheden
Bart De Wever N-VA Eerste minister
Jan Jambon N-VA Vice-eersteminister & Financiën, Pensioenen,
Nationale Loterij, Federale Culturele
Instellingen
Theo Francken N-VA Defensie & Buitenlandse Handel
Anneleen N-VA Asiel & Migratie, Sociale Integratie,
Van Bossuyt Grootstedenbeleid
Frank Vooruit Vice-eersteminister & Sociale Zaken,
Vandenbroucke Volksgezondheid, Armoedebestrijding
Vincent CD&V Vice-eersteminister & Begroting,
Van Peteghem Administratieve Vereenvoudiging
Rob Beenders Vooruit Consumentenbescherming, Sociale
Fraudebestrijding, Personen met een handicap,
Gelijke Kansen
Annelies CD&V Justitie & Noordzee
Verlinden
David Clarinval MR Vice-eersteminister & Werk, Economie,
Landbouw
2
,Bernard MR Binnenlandse Zaken, Veiligheid & Beliris
Quintin
Eléonore MR Zelfstandigen, Middenstand, KMO’s
Simonet
Mathieu Bihet MR Energie
Maxime Prévot Les Vice-eersteminister & Buitenlandse Zaken,
Engagés Europese Zaken, Ontwikkelingssamenwerking
Jean-Luc Les Mobiliteit, Klimaat, Ecologische Transitie &
Crucke Engagés Duurzame Ontwikkeling
Vanessa Matz Les Modernisering Overheid, Overheidsbedrijven,
Engagés Digitalisering
- De gemeenschappen: wetgevende macht
o Vlaams parlement
o Frans gemeenschapsparlement
o Duits gemeenschapsparlement
- De gemeenschappen: uitvoerende macht
o Vlaamse regering
o Franse gemeenschapsregering
o Duitse gemeenschapsregering
- a.d.h.v taal zachte bevoegdheden
o cultuur
o onderwijs
o openbare werken
Naam Partij Functie / Bevoegdheden
Matthias Diepend N-VA Minister-President & Vlaams minister van
aele Economie, Innovatie en Industrie, Buitenlandse
Zaken, Digitalisering en Facilitair Management
Melissa Depraete Vooru Viceminister-President & Vlaams minister van
re it Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd
Hilde Crevits CD&V Viceminister-President & Vlaams minister van
Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid,
Samenleven, Integratie en Inburgering,
Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij
Ben Weyts N-VA Viceminister-President & Vlaams minister van
Begroting en Financiën, Vlaamse Rand,
Onroerend Erfgoed en Dierenwelzijn
Zuhal Demir N-VA Vlaams minister van Onderwijs, Justitie en Werk
Caroline Gennez Vooru Vlaams minister van Welzijn en
it Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen
Jo Brouns CD&V Vlaams minister van Omgeving en Landbouw
Annick De Ridder N-VA Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare
Werken, Havens en Sport
Cieltje Van N-VA Vlaams minister van Brussel en Media
Achter
- De gewesten: wetgevende macht
o Vlaams parlement (idem zoals gemeenschap)
o Brussels hoofdstedelijk parlement
3
, o Waals gewestparlement
- De gewesten: uitvoerende macht
o Vlaamse regering
o Brusselse hoofdstedelijke regering
o Waalse gewestregering
- De bevoegdheden: territoriaal gebonden harde bevoegdheden
o Leefmilieu
o Economie
o Landbouwbeleid
o Ondergeschikte besturen
H5: Rechtshandhaving
Bordschema:
1) Inleiding
Verschillende gerechtelijke functies
- Rechter/raadsheer
- Referendaris = zorgt voor inhoudelijke ondersteuning
- Griffier = typt alles dat in aanloop van, en proces zelf, gezegd wordt
(rechterhand rechter)
4